A Teacher Development Model for the Use of Artificial Intelligence (AI) in Active Learning Management for Schools Under the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 2
Keywords:
teacher development model, artificial intelligence (AI) integration in learning, active learningAbstract
This research sought to: 1) explore the existing and aspirational states of, and methodologies for, teacher development regarding the utilization of artificial intelligence (AI) for active learning within the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 2; 2) formulate a teacher development framework for the incorporation of AI into active learning; 3) assess the results of applying the formulated framework; and (4) enhance and authenticate the framework. The research utilized a Research and Development (R&D) approach comprising four stages. In Phase 1, the cohort consisted of 305 individuals, comprising 31 educational administrators and 274 educators active in the 2024 academic year, chosen via stratified random sampling. Furthermore, nine specialists participated in determining suitable methods for teacher improvement. During Phase 2, a total of 15 specialists contributed to the formulation of the model, and an additional nine experts assessed its quality. In Phase 3, the model was executed with 87 third-grade educators, including 53 from Ban Phai District and 34 from Chonnabot District, chosen by purposive sampling. During Phase 4, the identical cohort of educators engaged in reflection and satisfaction evaluation. The research tools included surveys, interview guidelines, assessment forms, and performance exams. The survey produced an Index of Item-Objective Congruence (IOC) of 0.98 and a reliability coefficient of 0.95. The interview process exhibited an IOC of 0.87, whereas the recognized components and indicators demonstrated an IOC of 0.90. The analysis of data was conducted using the mean, standard deviation, IOC, Modified Priority Needs Index (PNI_modified), dependent-samples t-test, and content analysis.
The results indicated that: 1) the present state was at a diminished level, whereas the aspirational state was at an elevated level. The cumulative PNI_modified score was 0.79, with the cultivation of AI-related competencies seen as the foremost priority. The teacher development guidelines included four elements: crafting and strategizing active learning, structuring learner-centric activities, promoting cognitive processes and advanced skills, and executing genuine learning assessments; 2) the formulated model encompassed five aspects: principles, goals, developmental processes, assessment and evaluation, and prerequisites for effective implementation. The model received the utmost ratings for its suitability and practicality, and a commendable rating for its usefulness; 3) after the model's deployment, educators exhibited markedly enhanced knowledge and comprehension compared to their prior participation in the development program. Their average scores rose from 12.29 to 27.63 out of a maximum of 30, t(86) = 58.11,
p < .001. Additionally, the educators successfully crafted lesson plans and executed AI-enhanced active learning at an optimal standard; furthermore, the instructors expressed maximum contentment with the model. The model was later endorsed by the Director of the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 2 along with five specialists, who affirmed its precision, suitability, and practical use for execution.
References
กมลฉัตร กล่อมอิ่ม. (2562). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง. สอนเข้ม.
กมลพร ทองธิยะ และกิตติชัย สุธาสิโนบล. (2564). การพัฒนาการคิดขั้นสูง: ความสามารถทางสติปัญญาที่สำคัญในโลกยุค
New Normal. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(2), 28–44.
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2564). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
(พ.ศ. 2561–2580).
กัญชลารักษ์ ทีปกากร. (2568). การเรียนรู้กับ AI ในปี 2568: ครูไทยปรับตัวอย่างไรในยุค Generative AI. ราชสีมาปริทัศน์,
1(2), 1–10.
จันทรา ตันติพงศานุรักษ์. (2561). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). วารสารวิชาการ สพฐ., 7(1), 5–12.
เฉลิมพล สุปัญญาบุตร. (2562). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
ธัญญาภรณ์ นาจำปา. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาในเขตภาคกลาง
สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธีระ รุญเจริญ. (2550). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 4). ข้าวฟ่าง.
นนทลี พรธาดาวิทย์. (2561). การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning (พิมพ์ครั้งที่ 2). ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น.
นันทวรรณ คุ้มบัว และสุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา.
วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 14(1), 112–125.
พระครูปลัดจักรพล สิริธโร. (2567). ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. สำนักพิมพ์แห่ง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มาธนี สืบสุวรรณ, อวยชัย สุขณะล้ำ, และสัมมา รธนิธย์. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1. วารสารสมาคมพัฒนา
วิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(2), 629–646.
วรลักษณ์ หิมะกลัส. (2566). เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) สำหรับการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
วัชรพล ยงวณิชย์. (2565). AI กับการศึกษาไทย. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วาสนา ต่อชาติ. (2564). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดเล็กที่มีประสิทธิผลในยุคดิจิทัล.
โรงเรียนบ้านคำโพน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1.
วิทวัส ดวงภุมเมศ และวารีรัตน์ แก้วอุไร. (2560). การจัดการเรียนรู้ในยุคไทยแลนด์ 4.0 ด้วยการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น.
วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 11(2), 1–14.
สมาน อัศวภูมิ. (2557). การวิจัยและพัฒนาทางการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือประเมินสมรรถนะครู (ฉบับปรับปรุง). ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและยุทธศาสตร์การนำ AI เข้าสู่ห้องเรียน. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการศึกษาแนวทางการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์เพื่อการศึกษา. สำนักงาน
เลขาธิการสภาการศึกษา.
สิริกร ไชยราช. (2562). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง.
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สิริภา สงคราม. (2568). การใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุพิษ ชัยมงคล. (2556). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
สุริภา เตียงนิล. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ของครูเพื่อส่งเสริมทักษะของผู้เรียน
ในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนสมเด็จพระปิยมหาราชรมณียเขต จังหวัดกาญจนบุรี. โรงเรียนสมเด็จพระปิยมหาราช
รมณียเขต สำนักงานบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ.
สุวิทย์ มูลคำ และอรทัย มูลคำ. (2560). 21 วิธีการเรียนรู้เพื่อพัฒนากระบวนการคิด. ภาพพิมพ์.
อธิป เกตุสิริ, สมชาย ดีใจ, และสมหญิง เรียนดี. (2568). การใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการจัดการเรียนการสอน
ในยุคดิจิทัล. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อรไท แสงลุน และมนสิช สิทธิสมบูรณ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู
โดยใช้การศึกษาชั้นเรียนผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ,
7(5), 332–348.
อวยชัย สุขณะล้ำ. (2559). รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะครูเพื่อพัฒนาความสามารถด้านการให้คำปรึกษา. มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
อันธิกา ฉลาดธัญญา. (2556). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
Anderson, T. P. (1997). Using models of instruction. In C. R. Dills & A. J. Romiszowski (Eds.), Instructional
development paradigms. Educational Technology Publications.
Chan, C. K. Y. (2023). A comprehensive AI policy education framework for university teaching and learning.
International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20(1), Article 38.
https://doi.org/10.1186/s41239-023-00408-3
Dewey, J. (1916). Democracy and education: An introduction to the philosophy of education. Macmillan.
Fink, L. D. (1999). Active learning. University of Oklahoma, Instructional Development Program.
Gibson, D., Kovanović, V., Ifenthaler, D., Dexter, S., & Feng, S. (2023). Learning theories for artificial
intelligence promoting learning processes. British Journal of Educational Technology, 54(5),
1125–1146. https://doi.org/10.1111/bjet.13341
Holmes, W., & Tuomi, I. (2022). State of the art and practice in AI in education. European Journal of
Education, 57(4), 542–570. https://doi.org/10.1111/ejed.12533
McMillan, J. H., & Schumacher, S. (1997). Research in education: A conceptual introduction (4th ed.). Longman.
Meyers, C., & Jones, T. B. (1993). Promoting active learning: Strategies for the college classroom. Jossey-Bass.
Miao, F., & Cukurova, M. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO.
https://doi.org/10.54675/ZJTE2084
Montessori, M. (1949). The absorbent mind.กมลฉัตร กล่อมอิ่ม. (2562). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง. สอนเข้ม.
กมลพร ทองธิยะ และกิตติชัย สุธาสิโนบล. (2564). การพัฒนาการคิดขั้นสูง: ความสามารถทางสติปัญญาที่สำคัญในโลกยุค
New Normal. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(2), 28–44.
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2564). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
(พ.ศ. 2561–2580).
กัญชลารักษ์ ทีปกากร. (2568). การเรียนรู้กับ AI ในปี 2568: ครูไทยปรับตัวอย่างไรในยุค Generative AI. ราชสีมาปริทัศน์,
1(2), 1–10.
จันทรา ตันติพงศานุรักษ์. (2561). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). วารสารวิชาการ สพฐ., 7(1), 5–12.
เฉลิมพล สุปัญญาบุตร. (2562). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
ธัญญาภรณ์ นาจำปา. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาในเขตภาคกลาง
สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธีระ รุญเจริญ. (2550). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 4). ข้าวฟ่าง.
นนทลี พรธาดาวิทย์. (2561). การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning (พิมพ์ครั้งที่ 2). ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น.
นันทวรรณ คุ้มบัว และสุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา.
วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 14(1), 112–125.
พระครูปลัดจักรพล สิริธโร. (2567). ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. สำนักพิมพ์แห่ง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มาธนี สืบสุวรรณ, อวยชัย สุขณะล้ำ, และสัมมา รธนิธย์. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1. วารสารสมาคมพัฒนา
วิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(2), 629–646.
วรลักษณ์ หิมะกลัส. (2566). เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) สำหรับการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
วัชรพล ยงวณิชย์. (2565). AI กับการศึกษาไทย. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วาสนา ต่อชาติ. (2564). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดเล็กที่มีประสิทธิผลในยุคดิจิทัล.
โรงเรียนบ้านคำโพน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1.
วิทวัส ดวงภุมเมศ และวารีรัตน์ แก้วอุไร. (2560). การจัดการเรียนรู้ในยุคไทยแลนด์ 4.0 ด้วยการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น.
วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 11(2), 1–14.
สมาน อัศวภูมิ. (2557). การวิจัยและพัฒนาทางการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือประเมินสมรรถนะครู (ฉบับปรับปรุง). ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและยุทธศาสตร์การนำ AI เข้าสู่ห้องเรียน. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการศึกษาแนวทางการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์เพื่อการศึกษา. สำนักงาน
เลขาธิการสภาการศึกษา.
สิริกร ไชยราช. (2562). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง.
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สิริภา สงคราม. (2568). การใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุพิษ ชัยมงคล. (2556). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
สุริภา เตียงนิล. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ของครูเพื่อส่งเสริมทักษะของผู้เรียน
ในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนสมเด็จพระปิยมหาราชรมณียเขต จังหวัดกาญจนบุรี. โรงเรียนสมเด็จพระปิยมหาราช
รมณียเขต สำนักงานบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ.
สุวิทย์ มูลคำ และอรทัย มูลคำ. (2560). 21 วิธีการเรียนรู้เพื่อพัฒนากระบวนการคิด. ภาพพิมพ์.
อธิป เกตุสิริ, สมชาย ดีใจ, และสมหญิง เรียนดี. (2568). การใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการจัดการเรียนการสอน
ในยุคดิจิทัล. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อรไท แสงลุน และมนสิช สิทธิสมบูรณ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู
โดยใช้การศึกษาชั้นเรียนผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ,
7(5), 332–348.
อวยชัย สุขณะล้ำ. (2559). รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะครูเพื่อพัฒนาความสามารถด้านการให้คำปรึกษา. มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
อันธิกา ฉลาดธัญญา. (2556). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
Anderson, T. P. (1997). Using models of instruction. In C. R. Dills & A. J. Romiszowski (Eds.), Instructional
development paradigms. Educational Technology Publications.
Chan, C. K. Y. (2023). A comprehensive AI policy education framework for university teaching and learning.
International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20(1), Article 38.
https://doi.org/10.1186/s41239-023-00408-3
Dewey, J. (1916). Democracy and education: An introduction to the philosophy of education. Macmillan.
Fink, L. D. (1999). Active learning. University of Oklahoma, Instructional Development Program.
Gibson, D., Kovanović, V., Ifenthaler, D., Dexter, S., & Feng, S. (2023). Learning theories for artificial
intelligence promoting learning processes. British Journal of Educational Technology, 54(5),
1125–1146. https://doi.org/10.1111/bjet.13341
Holmes, W., & Tuomi, I. (2022). State of the art and practice in AI in education. European Journal of
Education, 57(4), 542–570. https://doi.org/10.1111/ejed.12533
McMillan, J. H., & Schumacher, S. (1997). Research in education: A conceptual introduction (4th ed.). Longman.
Meyers, C., & Jones, T. B. (1993). Promoting active learning: Strategies for the college classroom. Jossey-Bass.
Miao, F., & Cukurova, M. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO.
https://doi.org/10.54675/ZJTE2084
Montessori, M. (1949). The absorbent mind. Clio Press.
Piaget, J. (1973). The child and reality: Problems of genetic psychology (A. Rosin, Trans.). Grossman Publishers.
Piaget, J. (1973). The child and reality: Problems of genetic psychology (A. Rosin, Trans.). Grossman Publishers.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Roi Et Rajabhat University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
