Development of Learning Achievement in Science through Board Games Integrated with the 5E Inquiry-Based Learning Approach on the Topic  of Heredity of Living Things for Grade 5 Students

วสุมดี  นกอยู่; ธนิดา  สุจริตธรรม; กนกกาญจน์ กาญจนรัตน์; สิรภพ  เทพพิทักษ์; รุ่งทิพย์  เพ็ชรรักษ์; ไตร  อัญญโพธิ์; กฤตยา  สุวรรณไตรย์; จินตวัฒน์  ตันอมาตยรัตน์

ผู้แต่ง

วสุมดี นกอยู่ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
ธนิดา สุจริตธรรม สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
กนกกาญจน์ กาญจนรัตน์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
สิรภพ เทพพิทักษ์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
รุ่งทิพย์ เพ็ชรรักษ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และระบบธรรมชาติ โรงเรียนนาหลวง
ไตร อัญญโพธิ์ ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
กฤตยา สุวรรณไตรย์ นักวิชาการอิสระ, จังหวัดกรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย
จินตวัฒน์ ตันอมาตยรัตน์ ภาควิชาฟิสิกส์อุตสาหกรรมและอุปกรณ์การแพทย์ คณะวิทยาศาสตร์ประยุกต์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี พระจอมเกล้าพระนครเหนือ

คำสำคัญ:

การเรียนรู้วิทยาศาสตร์, บอร์ดเกม, การเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es)

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้บอร์ดเกมร่วมกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 2) พัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ โดยใช้บอร์ดเกมร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) เรื่อง ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มควบคุมจำนวน 40 คน และกลุ่มทดลองจำนวน 42 คน โดยกลุ่มทดลองเรียนด้วยบอร์ดเกมร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) ส่วนกลุ่มควบคุมเรียนด้วยวิธีปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้บอร์ดเกมร่วมกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) แผนการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่องลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต จำนวน 3 แผน ใช้เวลาแผนละ 3 ชั่วโมง แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบไม่อิสระ (Dependent t-test) ผลการวิจัยพบว่า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้บอร์ดเกมร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) เรื่อง ลักษณะพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต ได้ผลการทดสอบประสิทธิภาพตามเกณฑ์ E1 /E2 เท่ากับ 83.41/75.60 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ นักเรียนกลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้บอร์ดเกมร่วมกับการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) มีคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน (𝑥̅ = 15.12, S.D. = 1.55) สูงกว่าก่อนเรียน (𝑥̅ = 10.00, S.D. = 1.31)อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.67, S.D. = 0.45)

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). รายงานผลการดำเนินงานตามกรอบหลักสูตรฐานสมรรถนะ (Competency Based Curriculum Framework). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

จุฑามาศ เกษมสุข. (2564). การใช้เกมเป็นฐานในการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมแรงจูงใจและความพึงพอใจของนักเรียนระดับประถมศึกษา. ว.ศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 23(3), 55–68.

ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 21). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธันย์ชนก ชูจันทร์. (2561). การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ของ นักเรียนชั้นประถมศึกษา. ว.วิทยาศาสตร์ศึกษา. 37(2), 23–34.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.

พาฝัน จอมสังข์ และ กิตติพงษ์ พุ่มพวง. (2567). การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น ร่วมกับเกมกระดานที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่องพลังงานบนโลกของเรา ของนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 3. ว.วิชาการครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. 8(1), 112–125.

วรกันต์ แป้นสุข, วราภรณ์ บุญอยู่, และ ศุภกิจ โพธิ์งาม. (2568). ผลการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5E) ร่วมกับเกม MERGE EDU ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหน่วยการเรียนรู้การตอบสนองของพืชของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. ว.วิทยาศาสตร์ศึกษา. 41(2), 45–56.

สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). (2562). คู่มือครูวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2562). ผู้แต่ง.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.). (2551). แนวทางการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-Based Learning) ระดับประถมศึกษา. ผู้แต่ง.

สมพร สกุลภักดี. (2563). ผลของการใช้เกมเพื่อการเรียนรู้ต่อแรงจูงใจและความพึงพอใจของผู้เรียนในรายวิชาวิทยาศาสตร์. ว.ครุศาสตร์. 39(1), 77–88.

Bybee, R. W., Taylor, J. A., Gardner, A., Van Scotter, P., Carlson Powell, J., Westbrook, A., & Landes, N. (2006). The BSCS 5E instructional Model: Origins, Effectiveness, and Applications. BSCS.

Chin, C. & Brown, D. E. (2000). Learning in science: A comparison of deep and surface approaches. Journal of Research in Science Teaching. 37(2), 109–138. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(200002)37:2<109::AID-TEA3>3.0.CO;2-7

Franco-Mariscal, A. J. (2014). Students’ perceptions about the use of educational games as a tool for learning chemistry in secondary education. Journal of Chemical Education. 91(12), 1854–1860. https://doi.org/10.1021/ed4003578

Hue, S. M. & Lee, S. W. H. (2024). Learning genetics through an innovative game: Geneblock. Journal of Research in Science Teaching. 59(3), 546-556. https://doi.org/10.1080/00219266.2024.2365671

Lin, Y. A., Cheng, P. H., & Ka, C. C. (2025). Teaching genetics and evolution with cross-scale concepts: An interactive board game for secondary school students. European Journal of Science and Mathematics Education. 21(10), 1-15. https://doi.org/10.29333/ejmste/17029

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press.