การพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลมรดกทางวัฒนธรรม ของชุมชนบ้านโคกพระ ตำบลหนองพลวง อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • บุษกร จันท์เทวนุมาส สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และการจัดการแหล่งเรียนรู้ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
  • พิมพ์ประภัทร ทำสวน สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และการจัดการแหล่งเรียนรู้ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
  • อนัตตา แสงศิรินาวิน สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
  • ศรุตยา ธีระวัฒนะกิตติ สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
  • สุนารี ศรีสงคราม สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
  • เกียรติศักดิ์ ขันโอ สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

คำสำคัญ:

คลังข้อมูลดิจิทัล, มรดกทางวัฒนธรรม, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, บ้านโคกพระ, การอนุรักษ์วัฒนธรรม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมาย 1) เพื่อศึกษาข้อมูลชุมชนเรื่องมรดกทางวัฒนธรรมของบ้านโคกพระ และ 2) เพื่อพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลมรดกทางวัฒนธรรม ของบ้านโคกพระ ตำบลหนองพลวง อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา ใช้วิธีวิจัยแบบผสานวิธี เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน และตัวแทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 17 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และประเมินคุณภาพคลังข้อมูลดิจิทัลโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 คน ที่มีประสบการณ์อย่างน้อย 5 ปี ในด้านที่เกี่ยวข้อง โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงที่สะท้อนสภาพจริงของการพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลมรดกทางวัฒนธรรมได้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา.

ผลการวิจัยพบมรดกทางวัฒนธรรม 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 มรดกที่จับต้องได้ ได้แก่ โบราณสถาน อุโบสถเก่าวัดโคกพระ และโบราณวัตถุ พระพุทธรูปโบราณ และ กลุ่มที่ 2 มรดกที่จับต้องไม่ได้ ได้แก่ 1) ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการเครื่องจักสาน ทำไซ สุ่มไก่ เปลไม้ไผ่ เสื่อกก 2) ศิลปะการแสดง การตีโทน 3) อาหารพื้นบ้าน แกงบอน แกงขี้เหล็ก แกงหัวตาล ขนมตาล ขนมตดหมา 4) ประเพณีวัฒนธรรม การแข่งเรือ การละเล่นผีนางด้ง 5) ความเชื่อ / พิธีกรรม การเลี้ยงศาลตาปู่ และการกอดเสา ส่วนผลการประเมินประสิทธิภาพคลังข้อมูลดิจิทัล พบว่า ด้านการออกแบบและด้านเนื้อหาอยู่ในระดับมาก ส่วนด้านการค้นหาข้อมูลและด้านการใช้งานอยู่ในระดับมากที่สุด.

เอกสารอ้างอิง

โกวิทย์ ทะลิ. (2565). การอนุรักษ์และพัฒนาคลังข้อมูลวัฒนธรรมของชุมชนตลาดเก่าอ่างศิลา ชลบุรี. ว.วิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล. 34(1), 114-129. สืบค้น 19 มกราคม 2567. https://opacimages.lib.kmitl.ac.th/medias/j00019260/โกวิทย์%20ทะล.pdf

ชาคริต สิทธิฤทธิ์. (2559). จับต้องได้-จับต้องไม่ได้: ความไม่หลากหลายในความหลากหลายของมรดกทางวัฒนธรรม. ว.มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี. 8(2), 141–160.

ณัฐนนท์ จิรกิจนิมิต. (2563). การพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลมรดกทางวัฒนธรรมจังหวัดลำพูนเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

เทอดศักดิ์ ไม้เท้าทอง. (2559). ดับลินคอร์เมทาดาทา: เค้าร่างเมทาดาทาสำหรับการบรรยายวัตถุดิจิทัล. ว.วิจัยสมาคมห้องสมุด. 9(1), สืบค้น 9 กรกฎาคม 2567. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tla_research/article/download/59203/53307/151867

ธนนันท์ บุ่นวรรณา. (2564). การจัดการมรดกทางวัฒนธรรม. สืบค้น 19 มกราคม 2567. https://1tambon.kku.ac.th/files/km_items/files/65/1.2_การจัดการมรดกทางวัฒนธรรม_Word.pdf?1619490936

พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559. (2559, 11 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนที่ 19 ก. 1-9. สืบค้น 20 มกราคม 2567. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/A/019/1.PDF

พฤฒิยาพร มณีรัตน์ และ ประสพชัย พสุนนท์. (2565). ปัจจัยด้านคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อประสบการณ์ด้านการท่องเที่ยวเชิงอาหารของนักท่องเที่ยวในชุมชนย่านเมืองเก่าจังหวัดภูเก็ต. ว.สหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 5(2), 687-703.

ลักษนันท์ พลอยวัฒนาวงศ์. (2559). ระบบฐานข้อมูลสารสนเทศมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรมท้องถิ่น จังหวัดสุพรรณบุรี (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ.

วนิดา อินทรอำนวย. (2560). พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559. สืบค้น 19 มกราคม 2567. https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw_parcy/ewt_dl_link.php?nid=1761

ศศิพัชร์ เมฆรา, นครินทร์ น้ำใจดี, กัลยาณี สายสุขและณัฐทิยา วัฒนศิริศาสตร์. (2564). มรดกทางวัฒนธรรมกับการพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่เศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ เทศบาลตำบลแม่จันอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. The Journal of Law, Public Administration and Social Science. 5(2), 183-195.

ศิริเพ็ญ อึ้งสิทธิพูนพร. (2563). คลังข้อมูลดิจิทัลของกลุ่มชาติพันธุ์: ส่งเสริม การปกป้อง และดำรงรักษาความหลากหลายทางภาษาและวัฒนธรรมในประเทศไทย. สืบค้น 19 มกราคม 2567. https://lc.mahidol.ac.th/sdgs/SDGs11-R01.htm

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย. (2563). การจัดทำคลังข้อมูลดิจิทัลด้านภาษาและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย. จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

สุวดี คุ้มกัน. (2559). การพัฒนาระบบคลังข้อมูลดิจิทัลของโรงเรียนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-09-04

รูปแบบการอ้างอิง

จันท์เทวนุมาส บ. ., ทำสวน . พ., แสงศิรินาวิน อ. ., ธีระวัฒนะกิตติ ศ. . ., ศรีสงคราม ส. . ., & ขันโอ เ. . . (2025). การพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลมรดกทางวัฒนธรรม ของชุมชนบ้านโคกพระ ตำบลหนองพลวง อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา. วารสารเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม, 24(1), 45–58. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/oarit/article/view/293249

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย