การจัดการความรู้ เรื่อง การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ครัวชุมชนแบบมีส่วนร่วมเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร พัฒนาเศรษฐกิจฐานราก และวิถีชาวบ้านพึ่งพาตนเอง
คำสำคัญ:
การจัดการความรู้, การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ครัวชุมชน, ความมั่นคงทางอาหาร, เศรษฐกิจฐานราก, ภูมิปัญญาท้องถิ่นบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมาย1) เพื่อนำองค์ความรู้จากการวิจัยเรื่องรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ครัวชุมชนแบบมีส่วนร่วมไปถ่ายทอดสู่ชุมชนบ้านโนนคอย ตำบลหนองพลวง อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา2) เพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้และพัฒนาอาชีพจากภูมิปัญญาด้านอาหารและสมุนไพรพื้นบ้านยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและ 3) เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเรื่องภูมิปัญญาด้านอาหารและสมุนไพรพื้นบ้านจากแหล่งเรียนรู้ครัวชุมชนเป็นวิธีการวิจัยปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วมมีกลุ่มเป้าหมายที่เลือกแบบเจาะจงและยินยอมเข้าร่วมโครงการวิจัยแบ่งเป็น 2 กลุ่มได้แก่1) ผู้นำชุมชนปราชญ์ชาวบ้านชาวบ้านในชุมชนบ้านโนนคอยชาวบ้านในชุมชนอื่นและผู้ที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤติโควิด-19 จำนวนทั้งสิ้น 100 คน และ 2) ครูและนักเรียนโรงเรียน วัดหนองพลวงจำนวน 63 คนโดยใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่าผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากต่อการเข้าร่วมกิจกรรมการถ่ายทอดองค์ความรู้ได้รับการส่งเสริมอาชีพเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปพืชพันธุ์และสมุนไพรในป่าครัวชุมชนที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนโนนคอยจำนวน6เมนูได้แก่ไอศกรีมมะขามป้อมน้ำพริกมะขามป้อมหมี่กรอบสมุนไพรขนมบ้าบิ่นลมหวนลูกประคบสมุนไพรและหน่อโจดดองมีความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมกิจกรรมค่าเฉลี่ยในภาพรวมอยู่ในระดับมากส่วนการจัดกิจกรรมบูรณาการหลักสูตรท้องถิ่นรายวิชาภูมิปัญญาด้านอาหารและสมุนไพรพื้นบ้านสามารถเชื่อมโยงได้กับ 4 สาระการเรียนรู้ได้แก่วิชาสังคมศิลปะการงานอาชีพและเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์ให้แก่โรงเรียนวัดหนองพลวงได้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมกิจกรรมค่าเฉลี่ยในภาพรวมอยู่ในระดับมาก
เอกสารอ้างอิง
กนิษฐา บุญประคอง และจุฑารัตน์ ศราวณะวงศ์. (2562). การจัดการความรู้สู่ชุมชนของโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. ว.บรรณศาสตร์มศว. 12(1), 1-16.
จิรัชฌา วิเชียรปัญญา, อรจรีย์ ณ ตะกั่วทุ่ง และ พร้อมภัค บึงบัว. (2563). การพัฒนาระบบการจัดการความรู้การวิจัยเพื่อการใช้ประโยชน์. ว.สมาคมนักวิจัย. 25(1), 532-549.
ชาย โพธิสิตา. (2554). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 6). อมรินทร์พริ้นติ้ง.
ณัฐกร เชื้อปุย. (2565). ตัวแบบกระบวนการจัดการความรู้ของวิสาหกิจชุมชน: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนเพาะปลูกบุกในเขตพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย. [วิทยานิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล].
บุษกร จันท์เทวนุมาส และสุวภัทร ทำสวน. (2564). รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ครัวชุมชนแบบมีส่วนร่วมของบ้านโนนคอยตำบลหนองพลวง อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา (รายงานผลการวิจัย). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
ผ่องพรรณ ตรัยมงคลกูล และสุภาพ ฉัตราภรณ์. (2555). การออกแบบการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 7). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พิณทกานต์ นิมมานุทย์และเพ็ญพะนอ พ่วงแพ. (2565). การพัฒนาหลักสูตรรายวิชาท้องถิ่นของเราด้วยวิธีการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานสําหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. ครุศาสตร์สาร. 16(1), น. 201-213. สืบค้น 8 ตุลาคม 2566. https://edujournal.bsru.ac.th/download-file/media/2379
สำนักเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน. (2559). คู่มือการจัดการความรู้ของชุมชน. สำนักเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนกรมการพัฒนาชุมชน.
อารยา ดาเกลี้ยง. (2565). การพัฒนาหลักสูตรเรื่อง อาหารถิ่นไทยวน ตำบลน้ำอ่าง จังหวัดอุตรดิตถ์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์].
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อความ ภาพประกอบ และตารางประกอบที่ลงพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นตามเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์เพียงผู้เดียว