พัฒนาการของการสืบสรรค์วรรณคดีไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการของการสืบสรรค์วรรณคดีไทยตั้งแต่ พ.ศ 1888 จากเรื่องไตรภูมิพระร่วงจนถึงกลุ่มวรรณกรรมออนไลน์ที่นำวรรณคดีมาสืบสรรค์ในบริบทปัจจุบัน พ.ศ. 2568 และศึกษาวรรณคดีไทยเรื่องที่มีความพิเศษที่ถูกนำมาสืบสรรค์ในบริบทสังคมและวัฒนธรรมแต่ละยุคสมัย ผลการศึกษาพบว่าการสืบสรรค์วรรณคดีมีรากฐานจากการปรับปรนวัฒนธรรมทางวรรณศิลป์จากมุขปาฐะสู่ลายลักษณ์ การผสานวัฒนธรรมต่างชาติสู่การนำมาเป็นต้นเค้าหรือดัดแปลงเป็นตัวบทใหม่ การสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ รวมถึงมีการสืบสรรค์วรรณศิลป์สู่ศิลปะต่างแขนงในแบบของการประสานศิลป์ การสืบต่อวัฒนธรรมทางวรรณศิลป์ และการประสานศิลป์ตอบสนองภารกิจและบริบทของการสถาปนาอาณาจักรใหม่ การเกิดวัฒนธรรมการพิมพ์และการผสมผสานวัฒนธรรมใหม่ การกำหนดมาตรฐานวรรณคดีและนโยบายการสร้างชาติกับการส่งเสริมวัฒนธรรมและภาษาไทย การนำวรรณคดีเรื่องเก่าไปเล่าใหม่ในสื่อที่เกิดขึ้นใหม่และศิลปกรรมแนวใหม่ และการปรับใช้ใหม่ในฐานะที่วรรณคดีเป็นสื่อแทน “ความเป็นไทย” และเป็นทุนทางวัฒนธรรม ตลอดจนการนำมาผลิตซ้ำในวัฒนธรรมประชานิยม อันเป็นพลวัตตามพัฒนาการของสังคมไทย ส่วนวรรณคดีไทยเรื่องที่มีความพิเศษที่นำมาศึกษามีพัฒนาการของการสืบสรรค์ทั้งในแง่ของรูปแบบและนัยที่สัมพันธ์กับสังคมและวัฒนธรรมแต่ละยุคสมัย