Development of Thai Literature Creative Perpetuation
Main Article Content
Abstract
This article examines the development of creative perpetuation in Thai literature from 1345 to 2025, spanning from the Traibhūmikathā (Three Worlds According to King Ruang: A Thai Buddhist Cosmology) to contemporary online literary works. It analyzes selected Thai literary works with distinctive characteristics that exemplify creative perpetuation within the socio-cultural contexts of their respective periods. The study finds that literary perpetuation is rooted in processes of cultural assimilation, evolving from oral to written traditions; the incorporation and adaptation of foreign cultural materials as sources for reinterpretation; the creation of new literary works; and the extension of literature into other artistic disciplines through artistic amalgamation. Such continuities of literary and artistic integration align closely with the missions and contexts of kingdom formation and consolidation. In response to social development, creative perpetuation in Thai literature encompasses the emergence of print culture and cultural hybridity, the establishment new literary standards alongside nation-building policies that promote the Thai language and culture, the reinterpretation of classical literature through emerging media and artistic forms, and the repurposing of literature as a symbol of “Thainess” and a form of cultural capital. The selected literary works demonstrate evolving modes of creative perpetuation in both form and significance, reflecting the socio-cultural conditions of each historical period.
Downloads
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมศิลปากร. (2554). ไตรภูมิ เอกสารจากหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส. กรมศิลปากร.
กระทรวงวัฒนธรรม. (2552). แผนแม่บทวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. 2550-2559. สำนักนโยบายและพุทธศาสตร์ สำนักปลัดกระทรวงวัฒนธรรม.
จำเริญลักษณ์ ธนะวังน้อย. (2544). ประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทยตั้งแต่แรกเริ่มจนสิ้นสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ฐิตินัน บุญภาพ คอมมอน. (2556). รายงานการวิจัยเรื่อง บทบาทของสื่อใหม่ในการสร้างค่านิยมทางสังคมและอัตลักษณ์ของเยาวชนไทยในกรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. https://doi.org/10.14458/DPU.res.2013.8
ดวงมน จิตร์จำนงค์. (2560). มโนทัศน์เรื่องวรรณคดีในภูมิปัญญาไทย. ใน รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ (บรรณาธิการ), ทฤษฎีกับการวิจารณ์ศิลปะ: ทัศนะของนักวิชาการไทย (น. 82-109). นาคร.
เด่นดาว ศิลปานนท์. (2549). จิตรกรรมฝาผนังเรื่องพระมาลัยในภาคกลางของประเทศไทย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. SURE: Silpakorn University Repository. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/1492
ธนธร กิตติกานต์. (2554). มหาธาตุ: แนวคิดและแนวทางในงานสถาปัตยกรรมไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ธัญญา สังขพันธานนท์. (2568). คำประกาศเกียรติคุณหนังสือ รางวัล TTF AWARD ประจำปี 2566-2567 ด้านมนุษยศาสตร์. ใน สืบสรรค์วรรณคดีไทยในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย (พิมพ์ครั้งที่ 2, น. (6)-(7)). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นิตยา แก้วคัลณา. (2551). การสืบสรรค์จินตภาพในกวีนิพนธ์ไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. SURE: Silpakorn University Repository. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/11583
นิยะดา เหล่าสุนทร. (2543). ไตรภูมิพระร่วง: การศึกษาที่มา (พิมพ์ครั้งที่ 2). แม่คำผาง.
ผอบ โปษะกฤษณะ และ สุวรรณี อุดมผล. (2523). วรรณกรรมประกอบการเล่นลิเก. โครงการเผยแพร่เอกลักษณ์ของไทยฯ กระทรวงศึกษาธิการ.
พิชิต อังคศุภรกุล. (2556). การปรับเปลี่ยนแนวความคิดของจิตรกรรมฝาผนังในพระราชประสงค์ของรัชกาลที่ 5 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. SURE: Silpakorn University Repository. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/1596
พินิจ หุตะจินดา. (2545). ละครโทรทัศน์. วารสารภาษาและหนังสือ, 33(1), 64-83.
ไพศาล ธีรพงศ์วิษณุพร. (2561). 140 ปี “การ์ตูน” เมืองไทย (ประวัติและตำนาน พ.ศ. 2417-2557). ศรีปัญญา.
มณีปิ่น พรหมสุทธิรักษ์. (2547). มณีปิ่นนิพนธ์: รวมบทความด้านภาษา วรรณคดี และวัฒนธรรมไทย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มัทนี รัตนิน. (2538). พัฒนาการของนาฏศิลป์และการละครสมัยใหม่. ใน คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว. และ นิออน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา, ท่านผู้หญิง (บรรณาธิการ), ลักษณะไทย (เล่ม 3: ศิลปะการแสดง, น. 44-45). ธนาคารกรุงเทพ.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2553). สืบสานสร้างสรรค์วรรณศิลป์. สถาพรบุ๊ค.
เวร์สแตปเปิน, เอ็น. (2564). การ์ตูนไทย ศิลปะ และประวัติศาสตร์ (ชนิดา อรวัฒนานนท์, ผู้แปล). ริเวอร์ บุ๊คส์. (ต้นฉบับพิมพ์ปี 2564).
ศิวะพร หงส์จินดาเกศ. (2537). วิถีชีวิตประจำวัน ที่แสดงออกทางวาทกรรมในละครวิทยุคณะ “เกศทิพย์” พ.ศ. 2536 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.1994.373
ศิรินทิพย์ สุขีรัตน์. (2547). ความสัมพันธ์ระหว่างวรรณกรรมนิทานภาคใต้กับวรรณกรรมสุนทรภู่ และภาพสะท้อนของวัฒนธรรมท้องถิ่น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2004.1916
สิริธร ศรีชลาคม. (2543). นาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัย : การสร้างสรรค์โดยผสมผสานนาฏยศิลป์ไทยกับนาฏยศิลป์สกุลอื่น ๆ ระหว่างปี พ.ศ. 2510-2542 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2000.1367
สุมาลี วีระวงศ์. (2546). อนาคตของกวีนิพนธ์. ใน ภาษาและวรรณกรรมสาร: ภาษาและวรรณกรรมไม่เคยตาย (น. 16). แซทโฟร์ พริ้นติ้ง.
เสฐียรโกเศศ. (2551). ชีวิตพระสารประเสริฐที่ข้าพเจ้ารู้. ใน สมญาภิธานรามเกียรติ์และชีวิตและงานของ “นาคะประทีป” (พิมพ์ครั้งที่ 3, น. 215-271). ศยาม.
เสาวลักษณ์ อนันตศานต์. (2548). เล่าเรื่องวรรณคดีไทย สังข์ทอง. แม็ค.
อัจจนา ธราพร. (2562). การศึกษาทุนทางวัฒนธรรมประเภทของที่ระลึกเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กรณีศึกษา แบรนด์ “โฮเล่น (HOLEN)” [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อวยพร มิลินทางกูร. (2519). ลักษณะคำประพันธ์ร้อยกรองของไทย ตั้งแต่ พ.ศ. 2475-2501 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.1976.217