การเดินทางจากเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กถึงมอสโก : จากวรรณกรรมสู่ภาพยนตร์สารคดี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ศึกษาความสัมพันธ์ของตัวบทวรรณกรรมเรื่อง “การเดินทางจากเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กถึงมอสโก” ของนักเขียนอะเลคซานเดอร์ ราดิเชฟ    กับภาพยนตร์สารคดีเรื่อง “การเดินทางจากเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กถึงมอสโก : เส้นทางเฉพาะ” ของนักสื่อสารมวลชนอันเดรย์ โลชาค ผู้วิจัยใช้กรอบคิดด้านโครงเรื่องของนวนิยาย การวิเคราะห์ตัวบท แนวคิดสหบท มาวิพากษ์วิจารณ์รัสเซียร่วมสมัยในเชิงเปรียบเทียบของสองช่วงเวลาคือศตวรรษที่ 18 และศตวรรษที่ 21 ผลการศึกษาพบว่ามีประเด็นที่เด่นชัดในงานทั้งสองชิ้น คือ 1) ประเด็นระบบทาสติดที่ดิน ถึงแม้ว่าในปัจจุบันจะไม่มีระบบทาสติดที่ดินแล้ว แต่ชาวนาก็ยังมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ยากลำบาก แบกรับภาระต่าง ๆ ไม่ได้รับการเหลียวแลจากหน่วยงานรัฐ และมีแนวโน้มที่คนรัสเซียจะไม่อยากประกอบอาชีพนี้อย่างมีนัยสำคัญ  2) ประเด็นเสรีภาพสื่อสิ่งพิมพ์ ในอดีตผู้ปกครองประเทศใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในการเซนเซอร์อย่างเข้มงวด ปัจจุบันในรัฐธรรมนูญกำหนดว่าสื่อมีเสรีภาพและห้ามมีการเซนเซอร์ แต่พบว่าการเซนเซอร์ยังคงมีอยู่แต่มีความแยบยลมากยิ่งขึ้น และ 3) ประเด็นสถานะสตรี สถานะสตรีในปัจจุบันมีแนวโน้มดีขึ้นโดยผู้หญิงพยายามสร้างคุณค่าให้กับตนเองและพยายามเข้าไปในพื้นที่ของผู้ชาย แต่ถึงกระนั้นผู้หญิงก็ยังถูกกีดกันทางเพศและแบกรับความคาดหวังจากสังคม