ทัศนคติของคนไทยต่อส้วมไร้เพศ : พื้นที่ (ไม่) ใหม่ว่าด้วยความเท่าเทียม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “ทัศนคติของคนไทยต่อส้วมไร้เพศ : พื้นที่ (ไม่) ใหม่ว่าด้วย ความเท่าเทียม” มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาทัศนคติของคนในสังคมไทย ต่อส้วมสาธารณะแบบไร้เพศ ด้วยการวิจัยแบบผสมผสาน จากการเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และการสัมภาษณ์ โดยผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ คือ ผู้หญิง ช่วงอายุ 18-29 ปี อาชีพพนักงานบริษัทภาคเอกชน หรือวิสาหกิจเพื่อสังคม การศึกษาระดับปริญญาตรี และนับถือศาสนาพุทธ เห็นด้วยต่อการมีส้วมสาธารณะแบบไร้เพศ ในด้านความหลากหลายทางเพศ และด้านสังคม วัฒนธรรม และการรับรู้ แต่ไม่แน่ใจในปัจจัยเชิงกายภาพ และจากการสัมภาษณ์เชิงลึก ทั้งหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง และภาคประชาชน พบว่ากลุ่มตัวอย่างเห็นด้วยต่อปัจจัยด้านความหลากหลายทางเพศ และปัจจัยด้านสังคม วัฒนธรรม และการรับรู้ โดยมีเงื่อนไขบางประการ และไม่แน่ใจในปัจจัยด้านกายภาพ จึงเสนอแนวทางการสร้าง ผ่านปัจจัยด้านกายภาพ ได้แก่ ความสะอาด ความปลอดภัย และความเป็นส่วนตัว รวมถึงเสนอแนวทางการจัดการอย่างประนีประนอม เพื่อนำมาปรับใช้ในบริบทของสังคมไทย ผ่านปัจจัยด้านความหลากหลายทางเพศ และปัจจัยด้านสังคม วัฒนธรรม และการรับรู้ สู่การยอมรับ และเปิดกว้างต่อความแตกต่าง เฉกเช่น พื้นที่ย่านสร้างสรรค์ ที่มีความหลากหลายในมิติต่าง ๆ รวมถึงความหลากหลายเพศ จึงเสนอ “กรอบพัฒนา 3Ps เพื่อการนำส้วมไร้เพศไปใช้ในบริบทสังคมไทย” โดยเฉพาะพื้นที่การท่องเที่ยว ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่อาจเป็นส่วนหนึ่งของเปลี่ยนแปลงทัศนคติของสังคมไทยจากการยอมรับความหลากหลายทางเพศอย่างเป็นปกติ