คน เมือง วัฒนธรรม : การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ไทย-จีนชุมชนหัวตลาด จังหวัดปัตตานี ในรูปแบบภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาจีน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทและพัฒนาสื่อการเรียนรู้คน เมือง วัฒนธรรมไทย-จีน ในรูปแบบภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาจีน ชุมชนหัวตลาด อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี โดยใช้การศึกษาภาคสนาม วิธีการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-Structure) มีค่า IOC ที่ระดับ 0.91 ใช้การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และวิเคราะห์โดยการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลแบบสามเส้า (Triangulation) ผู้ให้ข้อมูล 35 ท่านเป็นผู้อาศัยอยู่ในพื้นที่ ประธานชุมชน รองประธานชุมชน กลุ่มเจ้าหน้าที่จัดกิจกรรม กลุ่มนักเรียน นักกิจกรรมขับเคลื่อนชุมชน ผลการศึกษานำเสนอใน 2 ประเด็น ได้แก่ 1) วิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่อยู่ร่วมกันภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม กิจกรรมจากความเชื่อดั้งเดิมของคนไทยเชื้อสายจีนผูกเนื่องกับสถานที่ ศาลเจ้า และสิ่งก่อสร้างประวัติศาสตร์ชุมชน อาหารท้องถิ่นไทย-จีนมีการผลิตและจัดจำหน่ายทั้งเทศกาลและในครัวเรือนแบบเฉพาะถิ่น วัฒนธรรม ความเชื่อ พิธีกรรม ความสัมพันธ์ของผู้คนเกี่ยวข้องกับการนับถือ การรื้อฟื้นวัฒนธรรมของตนเอง และมีระบบเครือข่ายในการขับเคลื่อนประสานความร่วมมือจากระบบอำนาจรัฐ การปกครองส่วนท้องถิ่น และระบบหนุนเสริมจากภายนอก นับว่าเป็นการขับเคลื่อนไปสู่การยกระดับนวัตกรรมการศึกษา 2) สื่อการเรียนรู้ทางวัฒนธรรมภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาจีนภายใต้แนวคิด H2C (Human = H, City = C1, Culture = C2) มีการนำจุดแข็งของกลุ่มคน เมือง และวัฒนธรรมชุมชนมายกระดับเป็นสื่อนวัตกรรมการศึกษาที่แฝงไว้ซึ่งการท่องเที่ยว โดยข้อคำนึงในการออกแบบและพัฒนาสื่อคือการอาศัยความสำคัญของระบบออนไลน์ (Visual Communication Graphic Design) และการสกัดทุนทางวัฒนธรรม ซึ่งเป็นองค์ประกอบในระดับการนำไปใช้ประโยชน์
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรรณิกา นาคพันธ์ แก้วสมุทร์. (2566). การพัฒนาทักษะด้านการอ่านภาษาอังกฤษกับการสื่อสารความหมายทางวัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณี และศาสนา จากบทวรรณกรรมท้องถิ่นผ่านภาษาอังกฤษ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(3), 903-913.
กาญจนา แก้วเทพ. (2544). ศาสตร์แห่งสื่อและวัฒนธรรมศึกษา. เอดิสันเพรสโพรดักส์.
กิติรัตน์ สีหบัณฑิต. (2563). การฟื้นฟูอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเมืองเขมราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 33-38.
ชนิษฐา ใจเป็ง. (2567). การพัฒนานักสื่อความหมายท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในชุมชนไทยอง ตำบลบวกค้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยวิชาการ, 6(5), 283-296. https://doi.org/10.14456/jra.2023.117
ณัฐธิดา มณีเรือง และ พงษ์พิพัฒน์ สายทอง. (2567). การสร้างสื่อดิจิทัลเพื่อเผยแพร่มรดกทางวัฒนธรรม กรณีศึกษาสิมโบราณ วัดเสมาท่าค้อ อำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 26(2), 1-13.
นิโลบล วิมลสิทธิชัย. (2563). การพัฒนาสื่อสร้างสรรค์อินโฟกราฟฟิกเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวในพื้นที่ ตำบลป่าตุ้ม อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่. โครงการตามยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
พงษธร เครือฟ้า และ อารยะ ศรีกัลยาณบุตร. (2563). องค์ประกอบและหลักการออกแบบเพื่อสื่อสารทุนทางวัฒนธรรมของจังหวัดราชบุรี. วารสารอารยธรรมศึกษา โขง-สาละวิน, 11(1), 129-151.
พนัส โพธิบัติ. (2564). กระบวนการเรียนรู้ในการผลิตสื่อทางวัฒนธรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 11(3), 239–250.
พิมลวรรณ พันธ์วุ้น และ โสมฤทัย สุนธยาธร. (2562). การรับรู้เอกลักษณ์ อัตลักษณ์ และสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่มีผลต่อการตระหนักรู้ในผลกระทบทางการท่องเที่ยวด้านสังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มคนมอญ เกาะเกร็ด ประเทศไทย. วารสารวิทยาศาสตร์และสุขภาพ, 20(2), 151-165.
นปภา ศรีเอียด. (20 ธันวาคม 2564). หลักสูตร Pattani Heritage สู่การเป็น Smart People Smart City ร่วมทำความรู้จักพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดปัตตานีให้ดียิ่งขึ้น. https://www.edusandbox.com/20th-dec-pattani-heritage/
นวัต เลิศแสวงกิจ และ ภูวนาท รัตนรังสิกุล. (2564). ศิลปะสื่อสมัยใหม่และกระบวนการเกมิฟิเคชั่น: จากความเปลี่ยนแปลงมโนทัศน์วัฒนธรรมจีน–ไทยในผลงาน “21241”. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 41(6), 14-29. https://doi.org/10.14456/sujthai.2021.42
ประภาภรณ์ รัตนา และ หยกขาว สมหวัง. (2560). อุตสาหกรรมการสร้างวัฒนธรรมและการสื่อสารในยุคดิจิทัล กรณีศึกษาอุตสาหกรรมการสร้างวัฒนธรรมไทยในจีน. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้, 5(1), 121-135.
ภาณุรังษี เดือนโฮ้ง และ วาณี อรรจน์สาธิต. (2558). นครน่านเมืองเก่าที่มีชีวิต: อัตลักษณ์ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 10(ฉบับพิเศษ), 123-140.
รักชนก สมศักดิ์. (2568). การสื่อสารประกอบสร้างอัตลักษณ์ความเป็นเกษตรพื้นถิ่นของมะขามหวานเพชรบูรณ์ผ่านสื่อกิจกรรมในงานมะขามหวานนครบาลเพชรบูรณ์เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว. วารสารวิทยาการจัดการวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์, 7(1), 1-17.
วิภาษณ์ เทศน์ธรรม, พระมหาจิรายุทธ ปโยโค, และ พีรพงษ์ แสนสิ่ง. (2564). การสร้างและพัฒนาสื่อนวัตกรรมเพื่อสืบสานประเพณีบุญบั้งไฟ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(12), 168-184.
สุจีรา เจ๊ะมัด. (2567). การสร้างคุณค่าทางวัฒนธรรมด้วยการออกแบบประสบการณ์อาหาร กรณีศึกษาชุมชนมุสลิมเชื้อสายยะวา มัสยิดยะวา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. DSpace at Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/5369
อรมน ปั้นทอง และ วรวิทย์ ประสิทธิ์ผล. (2564). แนวทางการสื่อสารเพื่อสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมหัตถกรรมผ้าทอไทยพวนบ้านใหม่ จังหวัดนครนายก. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, 5(1), 146–160.
Alhazmi, A. A., & Kaufmann, A. (2022). Phenomenological qualitative methods applied to the analysis of cross-cultural experience in novel educational social contexts. Frontiers in Psychology, 13(785134), 1-12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.785134
Ausubel, D. (1963). The psychology of meaningful verbal learning: an introduction to school learning. Grune & Stration.
Binder, P.-E., Heggen, H., Vase, E. B., & Sandal, G. M. (2025). Cultural tightrope walkers: a qualitative study of being a young refugee in quest for identity and belonging in Norway. BMC Psychology, 13, Article 131. https://doi.org/10.1186/s40359-025-02484-8
Brough, M. M., & Shresthova, S. (2012). Fandom meets activism: Rethinking civic and political participation. Transformative Works and Cultures, 10, 1-27. https://doi.org/10.3983/twc.2012.0303
Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society (T. Burger & F. Lawrence, Trans.). MIT Press.
Kearns, P. (2015). Learning cities on the move. Australian Journal of Adult Learning, 55(1), 153-168.
Liu, M., & Chamaratana, T. (2024). A sustainable framework for urban ecotourism development: A comparative literature review of policy and practices in Thailand and China. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 8(8), Article 7961. https://doi.org/10.24294/jipd.v8i8.7961
Loakaewnoo, T. (2024). The composition and value of architectural heritages in Pattani old town. Journal of Architectural/Planning Research and Studies, 21(1), 35-48. https://doi.org/10.56261/jars.v21.255557
Peng, J., Strijker, D., & Wu, Q. (2020). Place identity: How far have we come in exploring its meanings? Frontiers in Psychology, 11, Article 294. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00294
Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B., & Jinks, C. (2017). Saturation in qualitative research: Exploring its conceptualization and operationalization. Quality & Quantity, 52, 1893-1907. https://doi.org/10.1007/s11135-017-0574-8
Sarasas, S. (2021). Hoamroang sam prasan: The overture of three southern cultures concept from the viewpoint of an intercultural composer and musician. MANUSYA: Journal of Humanities, 24, 37-52. https://doi.org/10.1163/26659077-02401010
Shao, P., & Wang, Y. (2017). How does social media change Chinese political culture? The formation of fragmentized public sphere. Telematics and Informatics, 34(3), 694-704. https://doi.org/10.1016/j.tele.2016.05.018
Zhou, S., Jiang, L., Li, W., & Leng, M. (2025). Meaning in life from a cultural perspective: The role of cultural identity, perceived social support, and resilience among Chinese college students. Humanities & Social Sciences Communications, 12, Article 91. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04424-8
