ตัวละครเสือสมิงในนวนิยายไทย : ภาพแทนของมนุษย์ผู้มีกิเลส

Main Article Content

ชัยมงคล โฮฮิน
ภาณุพงศ์ อุดมศิลป์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีความมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์ตัวละครเสือสมิงในนวนิยายไทยในฐานะภาพแทนของมนุษย์ผู้มีกิเลส เป็นการวิจัยเอกสาร โดยศึกษาจากนวนิยายไทยจำนวน 4 เรื่อง ได้แก่ เรื่องเสือ ของพรรณวดี เรื่องสายพันธุ์พยัคฆ์ ของตรี อภิรุม เรื่องเสือสมิงสิงร่าง ของจันทนา ศิริสวัสดิบุตร และเรื่องสมิงเขาขวาง ของกฤตานนท์ โดยนวนิยายทั้ง 4 เรื่อง ล้วนมีเสือสมิงเป็นตัวละครสำคัญในการดำเนินเรื่อง นำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า นวนิยายไทยนำเสนอเสือสมิงให้เป็นภาพแทนของมนุษย์ผู้มีกิเลสโดยชี้ให้เห็นว่ากิเลสเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ตัวละครกลายร่างเป็นเสือสมิง กิเลสประเภทแรกคือโทสะ เป็นกิเลสที่ทำให้ตัวละครควบคุมอารมณ์ตนเองไม่ได้ ส่งผลให้กลายร่างเป็นเสือ สร้างความเดือดร้อนทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น กิเลสประเภทที่สองคือโมหะ ทำให้ตัวละครลุ่มหลงในสิ่งยั่วยุต่าง ๆ ได้แก่ ลุ่มหลงในกามคุณ และลุ่มหลงในไสยศาสตร์ โมหะทำให้ตัวละครขาดความยับยั้งชั่งใจส่งผลให้ชีวิตพบเจอกับหายนะนั่นก็คือการกลายร่างเป็นเสือสมิง

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โฮฮิน ช. ., & อุดมศิลป์ ภ. (2026). ตัวละครเสือสมิงในนวนิยายไทย : ภาพแทนของมนุษย์ผู้มีกิเลส. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 26(1), 185–211. https://doi.org/10.64731/jla.v26i1.288850
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2562). พระราชนิพนธ์ระยะทางเสด็จประพาสจันทบุรี ปีชวด จุลศักราช 1238 (พ.ศ. 2419) (พิมพ์ครั้งที่ 3). ผู้แต่ง.

กฤตานนท์. (2562). สมิงเขาขวาง. แพรว.

คณะกรรมการแผนกตำรา มหามกุฎราชวิทยาลัย. (2535). อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกาฉบับแปลเป็นไทย. มหามกุฎราชวิทยาลัย.

จันทนา ศิริสวัสดิบุตร. (2551). เสือสมิงสิงร่าง. กอไผ่.

จุฑารัตน์ รีฮุง และ วัชราภรณ์ ดิษฐป้าน. (2566). คติชนกับการสร้างสรรค์เนื้อหาในนวนิยาย แนวสืบสวนสยองขวัญ ชุด การิน ปริศนาอาถรรพ์ ของอัยย์. วารสารวรรณวิทัศน์, 23(2), 127-169.

ชนัญชิดา บุญเหาะ. (2564). ความเชื่อเรื่อง “เสือสมิง” ในวรรณกรรมไทยร่วมสมัย: กรณีศึกษานวนิยายของตรี อภิรุม. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 43(2), 54-75.

ชลธิชา นิสัยสัตย์. (2552). “ยักษ์” ในนิทานพื้นบ้านภาคเหนือของไทย: บทบาทและความหมายเชิงสัญลักษณ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. https://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/16331?src

ดวงมน จิตร์จำนงค์. (2568). คุณค่าและลักษณะเด่นของวรรณคดีไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (พิมพ์ครั้งที่ 3). สยามปริทัศน์.

ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2559). นิทานโบราณคดี (พิมพ์ครั้งที่ 2). ไทยควอลิตี้บุ๊คส์ 2006.

ตรี อภิรุม. (2551). สายพันธุ์พยัคฆ์. อุทยานความรู้.

ทวีศักดิ์ ใครบุตร. (2555). ดิรัจฉานวิชา มีจริง พึ่งได้ แต่ไม่ใช่ทางพ้นทุกข์. กรีน ปัญญาญาณ.

ปาเลอกัว. (2542). สัพะ พะจะนะ พาสา ไท. กระทรวงศึกษาธิการ, กรมวิชาการ, สถาบันภาษาไทย.

พรรณวดี. (2546). เสือ. ดับเบิ้ลนายน์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2559). สถานการณ์พระพุทธศาสนา: ทวนกระแสไสยศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 12). พลมานัส.

พระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 31). สหธรรมิก.

พุทธทาสภิกขุ. (2529). พุทธศาสตร์กับไสยศาสตร์ โหราศาสตร์กับพุทธศาสนา. คณะกรรมการจัดหาทุนก่อตั้งมูลนิธิพุทธรักษา.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2). ผู้แต่ง.

ราชบัณฑิตยสภา. (8 กันยายน 2552). กิเลส. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. http://legacy.orst.go.th/?knowledges=กิเลส-๘-กันยายน-๒๕๕๒

ว.วชิรเมธี. (2555). กิเลส MANAGEMENT (พิมพ์ครั้งที่ 6). ปราณ.

วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี. (2547). คู่มือการศึกษาพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ 7 สมุจจยสังคหวิภาค (พิมพ์ครั้งที่ 6). มูลนิธิแนบมหานีรานนท์.

วัดอนงคาราม. (2541). พระพุทธศาสนา BUDDHISM. วัดอนงคาราม.

ส.ศิวรักษ์. (2538). พุทธกับไสยในสังคมไทย. คณะกรรมการศาสนาเพื่อการพัฒนา.

สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2560). พระไตรปิฎกฉบับประชาชาชน: ย่อความจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี 45 เล่ม. มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

สุริษา มุ่งมาตร์มิตร. (2555). ซ่อนเร้น ไม่ซ่อนลับ เกร็ดไสยศาสตร์ในประวัติศาสตร์ไทย. ยิปซี.

เสนาะ เจริญพร. (2548). ผู้หญิงกับสังคมในวรรณกรรมไทยยุคฟองสบู่. มติชน.

อะริยา เลาหสุรโยธิน. (2553). ความฉลาดทางอารมณ์ในมุมมองของพุทธศาสนาและจิตวิทยา. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 30(3), 137-153.

Hall, S. (1997). The work of representation. In S. Hall (Ed.), Representation: Cultural representations and signifying practices (pp. 13-74). Sage.