Enseigner la traduction du culturel : une approche fonctionnelle sur fondement interprétatif
Main Article Content
บทคัดย่อ
Le discours traductologique thaï tend à assimiler sous l’étiquette du « problème de traduction » questions linguistiques et questions culturelles. Qu’il s’agisse d’écarts entre expressions de deux langues données, de références étrangères méconnues ou à connotations différentes, la problématique est fréquemment envisagée comme découlant de « différences culturelles ». Quant au traitement des disparités entre les deux cultures, les traductologues privilégient l’explication à la fonction - qui nécessite une adaptation - de crainte d’enfreindre la règle de la « fidélité ». Cet article entend mettre en valeur l’analyse « fonctionnelle » appliquée aux éléments culturels, et l’analyse des « destinataires » que devra servir la traduction. Le résultat de la démarche devrait aider les apprentis-traducteurs dans leur choix de restitution du rôle que jouent les réalités culturelles. Il s’agit de répondre au besoin des utilisateurs de la traduction en respectant les critères de la « fidélité » telle que la sous-tend la Théorie Interprétative de la Traduction : être fidèle au vouloir dire de l’auteur et au destinataire de la traduction grâce à une équivalence fonctionnelle entre l’original et l’œuvre traduite.
Downloads
Article Details
References
จิระพรรษ์ บุณยเกียรติ, นพพร ประชากุล, สดชื่น ชัยประสาธน์, และวัลยา เรืองสุนทร. (2540). ศาสตร์การแปล รวมบทความเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: โครงการศูนย์การแปล คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เชวง จันทร์เขตต์. (2528). การแปลเพื่อการสื่อสาร. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพาณิชย์.
ปัญญา บริสุทธิ์. (2533). ทฤษฎีและวิธีปฏิบัติในการแปล. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
วรนาถ วิมลเฉลา. (2539). คู่มือสอนแปล (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วรรณา แสงอร่ามเรือง. (2542). ทฤษฎีและหลักการแปล. กรุงเทพฯ: โครงการตำรา คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วัลยา วิวัฒน์ศร. (2547). การแปลวรรณกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สัญฉวี สายบัว. (2535). ปัญหาที่เกิดจากความแตกต่างทางวัฒนธรรม. วารสารสมาคมครูภาษาฝรั่งเศสแห่งประเทศไทย. 15(2-3), 106-122.
สัญฉวี สายบัว. (2542). หลักการแปล (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุพรรณี ปิ่นมณี. (2552). การแปลขั้นสูง (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bastin, G. (1993). La notion d’adaptation en traduction, Meta, 38(3), 473-478.
Benoît, A. (2007). La Zen Attitude des Paresseuses. Varese: Marabout.
Bohler, S. (2009). La détresse de Don Juan. Retrieved from https://www.pourlascience.fr/sd/psychologie/la-detresse-de-don-juan-10264.php
Colombe, P. (11-17 novembre 1999). Je déteste les riches qui vivent au-dessous de leurs moyens. L’Express, 2523, 26.
Durieux, C. (1991). La finalité : Critère de taxinomie des traductions, Contraste, no. A10 : octobre 1991, pp. 39-52.
Durieux, C. (2010). Traduire l’intraduisible : négocier un compromis, Meta, 55(1), 23-30.
Gile, D. (2005). La traduction : la comprendre, l’apprendre. Paris: PUF.
Gossiny, R., & Sempé, J.-J. (2008). Les bêtises du Petit Nicolas. Paris: Gallimard.
Hurtado Albir, A. (1990). La notion de fidélité en traduction. Paris: Didier Érudition.
Israël, F. (1994). La créativité en traduction ou le texte réinventé. In M. Raders et R. Martín-Gaitero (Eds.). IV Encuentros Complutenses en Torno a la Traducción, (pp. 105-117). Madrid: Editorial Complutense.
Larson, M. (1984). Meaning-based translation: A guide to cross-language equivalent. New York: University Press of America.
Lavault, E., & Wolosin, C. (1998). L’adaptation stylistique et culturelle des ouvrages sur les nouvelles technologies de l’information, Palimpsestes. 11: Traduire la culture, 233-251.
Lederer, M. (1994). La traduction aujourd’hui. Paris: Hachette.
Lederer, M. (2004). Quelques considérations théoriques sur les limites de la traduction du culturel. Forum. 3(2), (73-94)
Margot, J.-C. (1979). Traduire sans trahir. Lausanne: L’Âge d’Homme.
Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Hemel Hempstead: Prentice Hall.
Nida, E. (1964). Toward a science of translation. Leiden: Brill.
Toja, O. (2005). Le nouveau savoir-vivre des paresseuses. Varese: Marabout.
Vermeer, H. (1989). Skopos and commission in translational action. In A. Chesterman (Ed.). Readings in translation theory, (pp. 173-187). Helsinki: Oy Finn Lectura. Reprinted in Bulletin de l’A.T.P.F. Numéro spécial: Traduction. 15(2-3), 22-35.
Vinay, J.-P., & Darbelnet, J. (1958). Stylistique comparée du français et de l’anglais. Paris: Didier.
Wilsse, W. (1996). Knowledge and skills in translator behavior. Amsterdam: John Benjamins.