บทบาทพระสงฆ์ในการกล่อมเกลาทางการเมืองของประชาชนตามหลักพุทธธรรมในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
คำสำคัญ:
บทบาทพระสงฆ์, การกล่อมเกลาทางการเมือง, หลักสาราณียธรรม 6บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาการกล่อมเกลาทางการเมืองในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรมกับการกล่อมเกลาทางการเมืองในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย และ 3. บทบาทพระสงฆ์ในการกล่อมเกลาทางการเมืองของประชาชนตามหลักพุทธธรรมในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง การวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ประชาชนในพื้นที่วิจัย อายุ 18ปีขึ้นไป จำนวน 333 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า 1. การกล่อมเกลาทางการเมืองในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการติดตามข่าวสารทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการมีส่วนร่วมทางการเมือง ด้านหลักการมีทัศนคติแบบประชาธิปไตย และด้านความรับรู้ทางการเมือง ตามลำดับ
2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรม กับการกล่อมเกลาทางการเมืองในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง พบว่า มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลาง (R = 0.910) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ด้านที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับมาก ได้แก่ ด้านเมตตามโนกรรม ด้านสีลสามัญญตา ด้านทิฏฐิสามัญญตา และด้านที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางได้แก่ ด้านเมตตากายกรรม ด้านเมตตาวจีกรรม ด้านสาธารณโภคี จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย และ 3. บทบาทพระสงฆ์ในการกล่อมเกลาทางการเมืองของประชาชนตามหลักพุทธธรรมในองค์การบริหารส่วนตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง พบว่า พระสงฆ์มีบทบาทสำคัญในการกล่อมเกลาทางการเมืองของประชาชนตามหลักสาราณียธรรม 6 ประการ ได้แก่ เมตตากายกรรม เมตตาวจีกรรม เมตตามโนกรรม สาธารณโภคี สีลสามัญญตา และทิฐิสามัญญตา
เอกสารอ้างอิง
พระครูขันติธรรมธารี (วิเชียร วงษ์ยาแดง). (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการปกครองคณะสงฆ์ อำเภอเมืองนครนายก (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูสุวรรณธรรมาภิมณฑ์ (สมชาย เจริญผา). (2564). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความสมานฉันท์ในการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูอาทรยติกิจ (ชื่น ขำวงษ์). (2559). การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคโลกาภิวัตน์. วารสาร มจร.มนุษย์ศาสตร์ปริทรรศน์, 2(2), 111-120.
พระทรงวุฒิ ชาตเมธี (รัตนะ). (2563). การกล่อมเกลาทางการเมืองที่มีผลต่อการเลือกตั้งในเขต อำเภอบ้านธิ จังหวัดลำพูน (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระประเทือง จารุวณฺโณ (พุทธเสน) และคณะ. (2563). บทบาทและหน้าที่พระสังฆาธิการในการส่งเสริมประชาธิปไตยของคณะสงฆ์ในเขตจังหวัดเลย. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 3(1), 1-12.
พระมหาสุริยะ มทฺทโว (มาธรรม). (2564). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความผูกพันต่อองค์กร ของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระศราวิน สุรปญฺโญ (ทันชม). (2566). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความผูกพันต่อองค์กร ของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระศิลาศักดิ์ สุเมโธ และคณะ. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการกล่อมเกลาทางการเมืองกับวัฒนธรรมทางการเมือง. วารสารปัญญาปณิธาน, 4(1), 33-48.
พระศิวสินธุ์ ฐานสมฺปนฺโน (กันทะเรียน). (2566). ภาวะผู้นำทางการเมืองของผู้บริหารท้องถิ่นในการพัฒนาชุมชน เทศบาลตำบลปากกาง อำเภอลอง จังหวัดแพร่ (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ไพบูลย์ สุขเจตนี. (2563). การพัฒนาความไว้วางใจทางการเมืองของประชาชนที่มีต่อนักการเมืองระดับท้องถิ่นในจังหวัดนนทบุรี (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ศิลาวัฒน์ ชัยวงศ์ และอนุวัต กระสังข์. (2561). การกล่อมเกลาทางการเมืองและวัฒนธรรมทางการเมือง. วารสารสมาคมศิษย์เก่า มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 6(1), 13-27.
ศุภากร เพ็ชรสุข. (2566). พุทธวิธีจัดการความขัดแย้งในการใช้ทรัพยากรป่าชุมชนบ้านนาหวาย อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น

