BUDDHIST MANAGEMENT APPROACHES FOR RELIGIOUS EDUCATION ADMINISTRATION OF THE SANGHA IN NONTHABURI PROVINCE

พระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร); พระครูวิมลสุวรรณกร (สมพงษ์ จนฺทวโร)

ผู้แต่ง

พระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูวิมลสุวรรณกร (สมพงษ์ จนฺทวโร) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

อิทธิบาท, การบริหารจัดการ, งานศาสนศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาสภาพทั่วไป 2. ศึกษาองค์ประกอบ และ3. นำเสนอพุทธวิธีการบริหารจัดการงานศาสนศึกษา โดยเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน และการสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูปหรือคน

ผลการวิจัยพบว่า คณะสงฆ์จังหวัดนนทบุรีได้พัฒนาการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมอย่างเป็นระบบ ผ่านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี แม้จะประสบปัญหาด้านบุคลากรและงบประมาณ สำหรับองค์ประกอบการบริหารจัดการประกอบด้วยการวางแผน การปฏิบัติ และการประเมินผล โดยใช้เครื่องมือการบริหารสมัยใหม่ร่วมกับการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 อย่างเป็นระบบ ทั้งด้านฉันทะในการสร้างแรงจูงใจ วิริยะในการพัฒนาหลักสูตร จิตตะในการส่งเสริมสมาธิและสติ และวิมังสาในการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ โดยมีข้อเสนอแนะให้กำหนดนโยบายการพัฒนาการศึกษาที่ครอบคลุม พัฒนาบุคลากรและหลักสูตรที่บูรณาการพระพุทธศาสนากับศาสตร์สมัยใหม่ ตลอดจนสร้างเครือข่ายความร่วมมือและพัฒนาระบบการประเมินผล พร้อมทั้งเสนอแนะการวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนในยุคดิจิทัลและการบูรณาการหลักพุทธธรรมกับศาสตร์สมัยใหม่

เอกสารอ้างอิง

ทวี ศันสนียพันธ์ และเดชา พวงงาม. (2547). การศึกษาสภาพการจัดการศึกษาสงฆ์ในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาเขตการศึกษา 11. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

พระครูสุวรรณวรการ (พิมพ์ทรัพย์ พุทฺธญาโณ). (2557). การพัฒนาการจัดการการศาสนศึกษาแผนกธรรมของคณะสงฆ์ภาค 1 (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระจักรพล สิริธโร. (2559). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ในโรงเรียนพระปริยัติธรรมศรีจันทร์วิทยา: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระใบฎีกาเฉลิมพล ฐานุตฺตโร. (2559). การพัฒนารูปแบบการจัดการการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมในจังหวัดนครปฐม (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาธรรมรัต อริยธมฺโม. (2551). แนวทางการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ในบริบทแห่งสังคมไทยยุคปัจจุบัน (ดุษฎีนิพนธ์ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา). นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระมหาอำนาจ ปวฑฺฒโน. (2557). การพัฒนารูปแบบการจัดการการศึกษาพระปริยัติธรรม (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภัทรพร สิริกาญจน. (2545). หน้าที่พระสงฆ์ตามพุทธบัญญัติ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.