การวิเคราะห์พลวัตความสัมพันธ์ระหว่างพรรคการเมืองกับโครงสร้างเศรษฐกิจการเมืองผ่านกรอบวรรณกรรมเชิงทฤษฎี

Anek Sookdee

Authors

Anek Sookdee Faculty of Social Sciences and Local Development, PibulsongkramRajabhat University

Keywords:

Dynamics, Political Parties, Political Economy Structure

Abstract

This article offers a theoretical analysis of the dynamics shaping the relationship between political parties and political economy structures through a synthesis of political economy literature as its analytical foundation. Employing a qualitative research design based on documentary analysis, the study engages with mainstream political economy perspectives, Marxist theory, and New Institutionalism to examine how political parties are embedded within structural contexts at both global and Thai levels. The analysis demonstrate that political parties are not merely electoral organizations competing for state power; rather, they operate as interactive nexuses connecting the state, market, and society. Their organizational behavior and political strategies are shaped by three structural dimensions: 1. institutional and historical conditions that produce path-dependent trajectories; 2. class relations that position parties either as instruments of elite interests or as arenas for negotiating redistributive claims; and 3. ethnic-based resource allocation that structures political competition and access to policy benefits. In the Thai context, these dynamics are manifested in a hybridized party system characterized by patronage networks and capital influence, generating structural imbalances between economic elites and grassroots citizens. The analysis suggests that advancing sustainable democracy requires a strategic shift from short-term populist resource distribution toward the institutional development of a universal welfare state capable of rebalancing social bargaining power and mitigating structural inequality.

References

เขมภัทร ทฤษฎิคุณ. (2564). ความสัมพันธ์ของเรื่องเศรษฐกิจและการเมือง. กรุงเทพฯ: สถาบันปรีดี พนมยงค์.

ประสิทธิ์ ลีปรีชา. (2567). พื้นที่ทางการเมืองของกลุ่มชาติพันธุ์ในการเลือกตั้งระดับชาติ. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(1), 307–332.

ภัทร หวังกิตติกุล. (2560). ผลกระทบของนโยบายประชานิยมแบบทักษิณต่อการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการปกครอง). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ยุทธนา เศรษฐปราโมทย์. (2564). ผลของปัจจัยเสี่ยงเชิงนโยบายเศรษฐกิจและการเมืองต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจและผลตอบแทนตลาดหลักทรัพย์ในประเทศไทย. วารสารเกษตรศาสตร์ธุรกิจประยุกต์, 15(23), 99–120.

ยุทธศาสตร์ หน่อแก้ว. (2564). แนวทางประชานิยม: ภาพสะท้อนแนวคิดทางการเมืองเชิงโครงสร้างชนชั้นในสังคมไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกร ในพระบรมราชูปถัมภ์, 16(2), 15-30.

Acemoglu, D. & Robinson, J. A. (2012). Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty. New York: Crown Business.

Berat, D. (2017). Politics and Ethnic Identity: The Role of Ethnic-Based Parties in Macedonia (Master's thesis). Tetovo: State University of Tetova.

Bizzarro, F. et al. (2018). Party Strength and Economic Growth. World Politics, 70(2), 275-320.

Clift, B. (2021). Comparative Political Economy: States, Markets and Global Capitalism (2nd ed.). London: Red Globe Press.

De Leon, C. et al. (2009). Political Articulation: Parties and the Constitution of Cleavages in the United States, India, and Turkey. Sociological Theory, 27(3), 193-219.

Gilens, M. & Page, B. I. (2014). Testing Theories of American Politics: Elites, Interest Groups, and Average Citizens. Perspectives on Politics, 12(3), 565-581.

Grossmann, M. et al. (2021). Political Parties, Interest Groups, and Unequal Class Influence in American Policy. The Journal of Politics, 83(4), 1706-1720.

Gumuscu, S. (2010). Class, Status, and Party: The Changing Face of Political Islam in Turkey and Egypt. Comparative Political Studies, 43(7), 835-861.

Haggard, S. & Kaufman, R. R. (1995). The Political Economy of Democratic Transitions. Princeton: Princeton University Press.

Hall, P. A. & Taylor, R. C. R. (1996). Political Science and the Three New Institutionalisms. Political Studies, 44(5), 936-957.

Hewison, K. (2010). Thailand's Capitalism Before and After the Crisis. In The Political Economy of South East Asia: Markets, Power and Contestation (pp. 52-80). Oxford: Oxford University Press.

Marx, K. & Engels, F. (1848). The Communist Manifesto. London: Penguin Classics.

Mills, C. W. (1956). The Power Elite. New York: Oxford University Press.

North, D. C. Wallis, J. J. & Weingast, B. R. (2009). Violence and Social Orders: A Conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History. Cambridge: Cambridge University Press.

Peters, B. G. (1999). Institutional Theory in Political Science: The 'New Institutionalism'. London: Pinter.

Przeworski, A. & Sprague, J. (1986). Paper Stones: A History of Electoral Socialism. Chicago: University of Chicago Press.

Ramasamy, R. (2024). Can ethnic minority political parties influence the policy process in fragmented societies? Insights from Sri Lanka. Retrieved November 20, 2025, from https://shorturl.asia/fM6b0

Rennwald, L. (2020). Social Democratic Parties and the Working Class: New Voting Patterns. Cham: Palgrave Macmillan.

Schmitter, P. C. (2001). Parties are Not What They Once Were. International Political Science Review, 22(2), 151-165.