การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมแรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรเรือนจำจังหวัดจันทบุรี
คำสำคัญ:
หลักอริยวัฑฒิ 5, แรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่, บุคลากรเรือนจำ, เรือนจำจังหวัดจันทบุรีบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.ศึกษาระดับแรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรเรือนจำจังหวัดจันทบุรี 2.ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอริยวัฑฒิ 5 กับแรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรเรือนจำจังหวัดจันทบุรี และ 3.นำเสนอการประยุกต์ใช้หลัก
พุทธธรรมเพื่อส่งเสริมแรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรเรือนจำ ดำเนินการวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 70 คน ใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.947 การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ค่าร้อยละ
ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ด้วยวิธีของเพียร์สัน การวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูปหรือคน
ผลการวิจัยพบว่า 1.พบว่า แรงจูงใจตามหลักอริยวัฑฒิ 5 ของบุคลากรเรือนจำ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก พบว่าด้านศีล มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก รองลงมาด้านสมาธิ ด้านสติ และด้านปัญญา ตามลำดับ 2.หลักความสัมพันธ์ระหว่างหลักอริยวัฑฒิ 5 กับแรงจูงใจของบุคลากร โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์อยู่ในระดับค่อนข้างสูง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าหลักอริยวัฑฒิ 5 กับด้านความต้องการยอมรับ ด้านความต้องการทางสังคม ด้านความต้องการทางกายภาพ ด้านความต้องการการบรรลุศักยภาพ และด้านความต้องการความปลอดภัย หลักอริยวัฑฒิ 5 มีความสัมพันธ์กับแรงจูงใจของบุคลากร ค่า p=.01 3.แนวทางการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมแรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากร พัฒนาใน 5 ด้าน ได้แก่ 1.ด้านความต้องการทางกายภาพ 2.ด้านความต้องการความปลอดภัย 3.ด้านความต้องการทางสังคม 4.ด้านความต้องการการยอมรับ 5.ด้านความต้องการการบรรลุศักยภาพ โดยบูรณาการจากหลักอริยวัฑฒิ 5 ได้แก่ 1.ด้านศรัทธา ความเชื่อมั่น 2.ด้านศีล ประพฤติ ปฏิบัติดี 3.ด้านสติความตระหนักรู้ 4.ด้านสมาธิ การมีสมาธิ 5.ด้านปัญญา การรู้แจ้งในความจริง เป็นการบูรณาการหลักพุทธธรรมกับการบริหารงานอย่างเหมาะสม ช่วยให้เจ้าหน้าที่มีแรงจูงใจในการทำงานอย่างต่อเนื่อง และนำไปสู่การพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ ทองคำ. (2561). คุณภาพชีวิตการทำงานของข้าราชการกรมราชทัณฑ์. กรุงเทพฯ: ศึกษากรณีเรือนจำพิเศษ.
กรมราชทัณฑ์. (2567). คู่มือการประเมินผลการปฏิบัติราชการตามมาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สืบค้น 20 พฤษภาคม 2569, จาก https://main.correct.go.th.
วราพร องคะลอย และคณะ. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดนนทบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(2), 1-14.
วิภา แตงไทย. (2560). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 2. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
นวรัตน์ ไกรษร และคณะ. (2563). การเสริมสร้างคุณค่าชีวิตผู้สูงอายุด้วยหลักอริยวัฑฒิ 5. วารสารวิชาการเซนต์จอห์น, 23(33), 149-162.
พระมหาสิทธิชัย ชยสิทฺธิ และคณะ. (2568). การสร้างแรงจูงใจการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานในการสร้างสุขของนิสิต มจร วิทยาเขตแพร่. วารสาร มจร.โกศัยปริทรรศน์, 1(42), 91-103.
โยตะ ชัยวรมันกุล และคณะ. (2564). พุทธนวัตกรรมในการพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี.
ระพีพัฒน์ กิตติภิรมย์สันต์. (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งช้าง อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุรพล สุยะพรหม และสุทธิรัก ศรีจันทร์เพ็ญ. (2553). ระเบียบวิธีวิจัยทางการจัดการ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อดิเทพ ภิญญาเกษม. (2565). การพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของกรมชลประทานโดยการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรม (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Herzberg, Frederick et al. (1959). The Motivation to work. New York: John Wiley and Sons.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น
