ความสัมพันธ์ระหว่างหนี้ครัวเรือนกับการลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงิน: กรณีศึกษาบุคลากรภาครัฐของสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ

กันตานิษฐ์ วัฒนาโสภณ

ผู้แต่ง

กันตานิษฐ์ วัฒนาโสภณ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

คำสำคัญ:

หนี้ครัวเรือน, การลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงิน, บุคลากรภาครัฐ, สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาพฤติกรรมการลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงิน 2. ศึกษาหนี้ครัวเรือนของบุคลากรในสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ 3. วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างหนี้ครัวเรือนกับการลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงิน และ 4. วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับพฤติกรรมการลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงินของบุคลากรภาครัฐในสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ (สบน.) ระเบียบวิธีดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 160 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ และการทดสอบไคสแควร์ (Chi-Square Test of Independence)

ผลการวิจัยพบว่า 1. บุคลากรส่วนใหญ่ (ร้อยละ 67.50) มีการลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงิน โดยนิยมกองทุนรวมและพันธบัตรรัฐบาล ซึ่งมีสัดส่วนการลงทุนต่อรายได้ต่ำและไม่สม่ำเสมอ 2. ด้านหนี้ครัวเรือน พบว่า บุคลากรส่วนใหญ่มีภาระหนี้สิน (ร้อยละ 74.38) โดยเป็นหนี้เพื่อซื้อที่อยู่อาศัยและหนี้บัตรเครดิต ทว่ามีสัดส่วนหนี้ต่อรายได้และสินทรัพย์รวมในระดับต่ำ ไม่เกินร้อยละ 20 3. การมีภาระหนี้สินในภาพรวมไม่มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจลงทุน (p-value = 0.750) แต่สัดส่วนการผ่อนชำระหนี้ต่อรายได้ สัดส่วนหนี้ต่อสินทรัพย์รวม และประเภทหนี้สิน มีความสัมพันธ์กับสัดส่วนสินทรัพย์ทางการเงินต่อสินทรัพย์รวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยกลุ่มที่มีสัดส่วนผ่อนหนี้เกินร้อยละ 40 จะไม่มีการลงทุนเลยสูงที่สุด และ 4. ปัจจัยส่วนบุคคลด้านระดับการศึกษา สาขาวิชาที่สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรี ตำแหน่งงาน รายได้เฉลี่ยต่อเดือน และค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือน มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการลงทุนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ งานวิจัยนี้ได้สังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่เป็น “แบบจำลองสมดุลทางการเงิน สบน.” ที่ชี้ให้เห็นเกณฑ์ภาระหนี้ผ่อนชำระวิกฤตที่ร้อยละ 40 ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญต่อศักยภาพการลงทุน

เอกสารอ้างอิง

กุณทลี ตันติวุฒิสมบัติ. (2562). การวางแผนการเงินส่วนบุคคลของข้าราชการสำนักการคลัง กรุงเทพมหานคร (สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเงินและการธนาคาร). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ชนกานต์ จำรัสตระกูล. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการลงทุนของนักลงทุนในเขตกรุงเทพมหานคร (การค้นคว้าอิสระปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการการเงินและการธนาคาร). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ณดา จันทร์สม. (2566). หนี้ครัวเรือน: ความเปราะบางทางเศรษฐกิจและสังคมสู่ความไม่ยั่งยืน. สืบค้น 12 กรกฎาคม 2568, จาก https://nida.ac.th/failing-social-economic-sustainable/.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2567). สถานการณ์หนี้สินครัวเรือนไทย. สืบค้น 12 กรกฎาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/tNVhG.

มาริสา สกุลวัฒนา. (2564). การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการก่อหนี้: กรณีศึกษาของกลุ่มพนักงานวัยเริ่มทำงานของบริษัทเอกชน (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการทางสังคม). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ฤทธิชัย กิจเจริญทรัพย์. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราดอกเบี้ยนโยบายกับหนี้ครัวเรือน. เศรษฐสาร, 32(2), 45–61.

สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์. (2565). หนี้ครัวเรือนไทย. สืบค้น 12 กรกฎาคม 2568, จาก https://projects.pier.or.th/household-debt/.

หทัยวรรณ เหลี่ยมประเสริฐ. (2566). พฤติกรรมการออมและการลงทุนของกลุ่มประชากร First Jobber ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร (การค้นคว้าอิสระปริญญาเศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ธุรกิจ). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อทิติยา ขันทสิกรรม. (2564). แนวทางการส่งเสริมการออมและการลงทุนของข้าราชการสำนักงาน ป.ป.ช. ในพื้นที่ภาค 4 (การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต กลุ่มวิชาการเงิน). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.

Lin, J. (2024). Study of the nonlinear effect of debt leverage on household financial asset allocation. Frontiers in Business, Economics and Management, 14(3), 26–30.

Mankiw, N. G. (2020). Principles of economics (9th ed.). Boston, MA: Cengage Learning.

Modigliani, F., & Brumberg, R. (1954). Utility analysis and the consumption function: An interpretation of cross-section data. In K. K. Kurihara (Ed.), Post-Keynesian economics (pp. 388–436). Rutgers University Press.

O’Connor, T. (2023). Financial well-being and debt management strategies among civil servants. Journal of Public Administration and Finance, 41(2), 112–128.

Organization for Economic Co operation and Development. (2016). OECD/INFE International survey of adult financial literacy competencies (1st ed.). Retrieved July 15, 2025, from https://shorturl.asia/lbMt6.

Thaler, R. H. (1999). Mental accounting matters. Journal of Behavioral Decision Making, 12(3), 183–206.