ผลการจัดกิจกรรม “เก็บดี สร้างวิถีความมีวินัย” ที่มีต่อพฤติกรรมความมีวินัยและความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัย

ฤทธิ์ชัย อำพรรณแดง

ผู้แต่ง

ฤทธิ์ชัย อำพรรณแดง โรงเรียนบ้านเขามัน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1

คำสำคัญ:

ความมีวินัย, ความรับผิดชอบ, เด็กปฐมวัย, กิจกรรมสร้างวินัยเชิงบวก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาผลการจัดกิจกรรม “เก็บดี สร้างวิถี
ความมีวินัย” ที่มีต่อพฤติกรรมความมีวินัยของเด็กปฐมวัย และ 2. เปรียบเทียบพฤติกรรม
ความมีวินัยและความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังได้รับการจัดกิจกรรม “เก็บดี
สร้างวิถีความมีวินัย” การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้
ในการวิจัย ได้แก่ เด็กปฐมวัยชายและหญิง ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนบ้านเขามัน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1. แผนการจัดกิจกรรม
“เก็บดี สร้างวิถีความมีวินัย” ซึ่งพัฒนาขึ้นตามแนวคิดการสร้างวินัยเชิงบวกสำหรับเด็กปฐมวัย และ 2. แบบสังเกตพฤติกรรมความมีวินัยและความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัย ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและหาค่าความเชื่อมั่นแล้ว วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีแบบไม่เป็นอิสระต่อกัน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรม “เก็บดี สร้างวิถีความมีวินัย”
มีพฤติกรรมด้านความมีวินัยและความรับผิดชอบโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านการดูแลรักษาความเป็นระเบียบของห้องเรียน และด้านความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและทรัพย์สิน 2. เด็กปฐมวัยมีพฤติกรรมความมีวินัยและความรับผิดชอบหลังได้รับการจัดกิจกรรมสูงกว่าก่อนได้รับการจัดกิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 เด็กสามารถหยุดเล่นตามสัญญาณ ปฏิบัติตามข้อตกลง เก็บของเล่นและอุปกรณ์เข้าที่ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน รวมทั้งสามารถดูแลอุปกรณ์และสิ่งของที่ตนเองใช้ได้ด้วยตนเองมากขึ้น ส่งผลให้บรรยากาศภายในห้องเรียนมีความเป็นระเบียบ สะอาด และเอื้อต่อการจัดประสบการณ์การเรียนรู้

เอกสารอ้างอิง

ฉันทนา ศรีภักดี. (2555). การศึกษาความมีวินัยในตนเองของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์การละเล่นพื้นบ้านของไทย (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ชลาธิป สมาหิโต. (2556). การพัฒนาภาษาสำหรับเด็กปฐมวัย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พีเอส.พริ้นท์.

ปภัสวดี วีรกิตติ และอธิวัฒน์ อรุณิชย์ตระกูล. (2568). ช่วยกันสร้างคนดีให้บ้านเมือง: หลักการและกระบวนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม 4 + 6 โมเดล สำหรับโรงเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สมาคมคนรุ่นใหม่กับนวัตกรรมทางสังคม.

ประกายมาศ รัตนวโรภาส. (2551). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมด้านความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัยโดยใช้การจัดประสบการณ์แบบบูรณาการ (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย). ลพบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

พระภูพิงค์ อาภาธโร (สุภาพุ) ปัทมาวดี เล่ห์มงคล และปิยะนันท์ หิรัณย์ชโลทร. (2562). ผลของการจัดกิจกรรมการเล่านิทานเบญจศีลที่มีต่อความมีวินัยในเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร, 7(1), 1–13.

รุ่งนภา รัตวิชัย และดวงใจ รุ่งเรือง. (2567). ผลการจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์โดยใช้กระบวนการกลุ่มตามทฤษฎีการวางเงื่อนไขแบบการกระทำเพื่อส่งเสริมความรับผิดชอบของนักเรียนอนุบาลชั้นปีที่ 2. วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 6(2), 25–34.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แนวทางการพัฒนาและประเมินค่านิยมหลักของคนไทย 12 ประการ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สุจิตรา สิทธิไทย. (2555). การพัฒนาพฤติกรรมความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมสถานการณ์จำลอง โรงเรียนบ้านงิ้ว จังหวัดชัยภูมิ (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการการปฐมวัยศึกษา). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.

สุทธิดา การพันทา, และนนทชนน ปภพปาลินทร. (2568). ผลการจัดกิจกรรมการเล่านิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาความมีวินัยของเด็กปฐมวัย. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(3), 1098–1116.

สุนิสา สมนิยาม. (2568). การพัฒนาพฤติกรรมความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัยด้วยการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยกิจกรรมการเล่านิทานประกอบภาพ โรงเรียนนิคมสร้างตนเองปราสาท 4. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 3(1), 1–18.

Obee, A. F., Hart, K. C., Maharaj, A. V., & Graziano, P. A. (2024). Taking Charge of Early Childhood Transitions: Preventing Challenging Behaviors Through Engaging Routines. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 32(4), 254-262.