การเมืองดิจิทัล : อธิปไตยถูกท้าทายในยุคข้อมูลเสรี

รัฐชญา วัฒนกุล

ผู้แต่ง

รัฐชญา วัฒนกุล นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

การเมืองดิจิทัล, อธิปไตย, ยุคข้อมูลเสรี

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับพลวัตของการเมืองดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงพลวัตของอำนาจและท้าทายแนวคิดเรื่องอธิปไตยของรัฐในยุคข้อมูลเสรี บทความนี้วิเคราะห์พลวัตของการเมืองดิจิทัล ในฐานะการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง มิใช่เพียงการนำเทคโนโลยีมาใช้ ที่ส่งผลต่อทั้งผู้มีอำนาจ ประชาชน และรัฐโดยรวม ในส่วนของการวิเคราะห์ที่สำคัญของการเมืองดิจิทัลสองประการ ประการแรก คือ การขยายตัวของพื้นที่สาธารณะดิจิทัลที่ทำให้ประชาชนเป็นพลเมืองเน็ตและมีส่วนร่วมทางการเมืองมากขึ้น ประการที่สอง คือ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสื่อสารและการบริโภคข้อมูลที่นำไปสู่ห้องเสียงสะท้อนและฟองอากาศตัวกรองซึ่งส่งผลต่อการรับรู้ข่าวสารทางการเมือง นอกจากนี้ ยังนำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาที่ครอบคลุมเพื่อรักษาอธิปไตยของรัฐในบริบทนี้ห้าประการ ได้แก่ การพัฒนากฎหมายและกรอบการกำกับดูแลที่ทันสมัย เช่น กฎหมายข้อมูลส่วนบุคคลและการควบคุมแพลตฟอร์มดิจิทัล การเสริมสร้างความรู้เท่าทันดิจิทัลและการคิดวิเคราะห์เชิงวิพากษ์แก่ประชาชนเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันข้อมูลบิดเบือน ตลอดจนการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศในการกำกับดูแลและรับมือภัยคุกคามไซเบอร์ รวมถึงการลงทุนในเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของตนเองเพื่อลดการพึ่งพาภายนอก และสุดท้าย การสร้างสมดุลระหว่างเสรีภาพในการแสดงออกกับการควบคุมเนื้อหาที่เป็นอันตรายอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้ การรับมือกับความท้าทายนี้ต้องอาศัยการปรับตัวและการบูรณาการแนวทางที่รอบด้านจากรัฐ เพื่อรักษาอำนาจอธิปไตยในภูมิทัศน์การเมืองที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว

เอกสารอ้างอิง

คันธิรา ฉายาวงศ์. (2564). แนวโน้มการเมืองไทยกับสื่อสังคมออนไลน์ในศตวรรษที่ 21. วารสารเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มทร.พระนคร, 6(1), 97-107.

ชัยพงษ์ สำเนียง. (2564). การเมืองดิจิทัล : การเปลี่ยนภูมิทัศน์ทางการเมืองของคนกลุ่มใหม่ในโลกเสมือน. วารสารพัฒนศาสตร์ วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 4(2), 1-35.

ปภัสรา พรมมา และไวพจน์ กุลาชัย. (2567). ผลกระทบของการใช้โซเชียลมีเดียในการสื่อสารนโยบายพรรคการเมืองต่อการตัดสินใจเลือกตั้ง. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 6(2), 680-697.

ภิเษก ชัยนิรันดร์. (2553). การตลาดแนวใหม่ผ่าน Social media. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

สมคิด พุ่มทุเรียน และประเวศน์ มหารัตน์สกุล. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของพลเมืองไทยในยุคดิจิทัล. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(5), 2298-2312.

อรุโณทัย วรรณถาวร. (2565). กระบวนทัศน์การเคลื่อนย้ายใหม่ กับการศึกษาการเคลื่อนไหวทางการเมืองดิจิทัลในสื่อสังคมออนไลน์. วารสารการสื่อสารมวลชน, 10(1), 92-122.

Carty, V. (2014). Arab Spring in Tunisia and Egypt: The Impact of New Media on Contemporary Social Movements and Challenges for Social Movement Theory. International Journal of Contemporary Sociology, 51(1), 51-80.

Castells, M. (2003). The Internet galaxy: Reflections on the Internet. Oxford: Business, and Society Oxford University Press.

Easton, D. (1971). The Political System: An Inquiry into the State of Political Science. New York: Knoof.

Hindman, M. (2008). The myth of digital democracy. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Hu, M. (2020). Cambridge Analytica's black box. Retrieved February 10, 2026, from https://url.in.th/ragVK

McCarthy, J. D., & Zald, M.N. (1973). The Trend of Social Movements in America: Professionalization and Resource Mobilization. Morristown, N. J.: General Learning Press.

Ward, K. (2018). Social networks, the 2016 US presidential election, and Kantian ethics: Applying the categorical imperative to Cambridge Analytica's behavioral microtargeting. Journal of Media Ethics, 33(3), 133-148.