การพัฒนาทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ โดยบูรณาการการจัดการเรียนรู้เชิงรุกกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เรื่อง มะเขาควายแช่อิ่มสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านสะปัน จังหวัดน่าน

ผู้แต่ง

  • นงลักษณ์ ใจฉลาด มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
  • ชินันพร อักขระ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
  • นพรัตน์ เจริญศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
  • ธนนันท์ เจริญศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
  • พรรณปภรณ์ สัมฤทธิ์โพธิ์ทอง มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
  • ศรีประภา ฮองต้น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

คำสำคัญ:

ทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ, การเรียนรู้เชิงรุก, นักเรียนระดับประถมศึกษา, ภูมิปัญญาท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง การคิดอย่างเป็นระบบ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning บูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่นของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 2. พัฒนาทักษะความคิดอย่างเป็นระบบของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning บูรณาการกับภูมิ ปัญญาท้องถิ่น ใช้ระเบียบวิธีวิจัยการวิจัยและพัฒนาโดยใช้ประชากรเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านสะปัน จังหวัดน่าน ที่กําลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่กําลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 1 ห้อง รวมทั้งหมด 24 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย 1. แผนการจัดการเรียนรู้ 2. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ 3. วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ Paired samples t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า แผนการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการการเรียนรู้เชิงรุกกับภูมิปัญญาท้องถิ่นเรื่อง มะเขาควายแช่อิ่ม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีคุณภาพในทุกองค์ประกอบ ทั้งด้านเนื้อหา กระบวนการเรียนรู้ การประเมินผล และการใช้สื่อ โดยสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 อย่างเหมาะสม และเมื่อทดลองใช้แผนการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว พบว่านักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพของแผนในการส่งเสริมการคิดอย่างเป็นระบบและเชื่อมโยงการเรียนรู้กับบริบทท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิผล

เอกสารอ้างอิง

ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์. (2559). การวางแผนการจัดการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิตยา กิจโร. (2553). การสร้างแบบฝึกทักษะเพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ภักดี พลศักดิ์. (2553). การพัฒนาแบบฝึกทักษะการอ่านและการเขียนคำที่สะกดไม่ตรงตามมาตราตัวสะกดสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3. วารสารวิชาการครุศาสตร์, 32(2), 25-38.

วราภรณ์ อินทรักษา. (2564). การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ระดับประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 36(1), 112-125.

สมชาย จงจิตต์. (2562). การใช้รูปแบบการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างเป็นระบบของนักเรียน. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 14(2), 45-57.

สมพงศ์ ศรีพยาต. (2553). การพัฒนาแบบฝึกทักษะการเขียนสะกดคำสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 8(1), 75-88.

Anderson, L. W. (2017). Taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. New York: Pearson.

Bonwell, C. C. & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. Washington, DC: George Washington University.

Dewey, J. (1938). Experience and education. New York, NY: Macmillan.

Ennis, R. H. (2011). Critical thinking: Reflection and perspective part I. Inquiry: Critical Thinking Across the Disciplines, 26(1), 4-18.

Facione, P. A. (2015). Critical thinking: What it is and why it counts. Millbrae, CA: Insight Assessment.

Trilling, B. & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. California: Jossey-Bass.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

ใจฉลาด น., อักขระ ช., เจริญศิลป์ น., เจริญศิลป์ ธ., สัมฤทธิ์โพธิ์ทอง พ., & ฮองต้น ศ. (2025). การพัฒนาทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ โดยบูรณาการการจัดการเรียนรู้เชิงรุกกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เรื่อง มะเขาควายแช่อิ่มสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านสะปัน จังหวัดน่าน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 14(3), 171–181. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/289768