ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำ, ดิจิทัล, ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อนำเสนอแนวคิดทฤษฎีและการสังเคราะห์ได้องค์ความรู้เกี่ยวกับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ซึ่งภาวะผู้นำดิจิทัลเป็นสิ่งสำคัญต่อผู้บริหารสถานศึกษาในปัจจุบัน เนื่องจากเทคโนโลยีดิจิทัลมีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว มุ่งเน้นการเสริมสร้างศักยภาพของผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถปรับตัวและนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพจึงมีความจำเป็นที่ต้องศึกษา จากการศึกษา พบว่า ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จในการดำเนินงานของโรงเรียน ดังนั้น ผู้บริหารสถานศึกษาจำเป็นต้องมีภาวะผู้นำที่เข้าใจลึกซึ้งถึงบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะความสามารถทางดิจิทัลในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลให้เหมาะสมมีประสิทธิภาพทั้งในห้องเรียนและในโรงเรียน ภาวะผู้นำดิจิทัลประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ มีดังนี้ 1. ด้านการมีวิสัยทัศน์ขับเคลื่อนองค์กรสู่ดิจิทัล 2. ด้านการสร้างและส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรดิจิทัล 3. ด้านความรู้ความสามารถและการประยุกต์ใช้เครื่องมือดิจิทัล และ 4. ด้านการบริหารงานโดยใช้ข้อมูลสารสนเทศในยุคดิจิทัล ทำให้การพัฒนาภาวะผู้นำมีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งเนื่องจากความต้องการผู้นำที่ดีเพิ่มมากขึ้น ซึ่งมีการพัฒนาภาวะผู้นำ 3 วิธีหลัก ประกอบด้วย 1. การฝึกอบรม 2. กิจกรรมการพัฒนา และ 3. กิจกรรมพัฒนาตนเอง ซึ่งความสำเร็จของการพัฒนาภาวะผู้นำขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมขององค์การ เช่น การสนับสนุนจากหน่วยงานต้นสังกัด การให้รางวัล และวัฒนธรรมที่ส่งเสริมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง บทความนี้ได้นำเสนอการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน เพื่อให้สามารถบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพรองรับการเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว สร้างความได้เปรียบในการแข่งขันของสถานศึกษาในยุคดิจิทัล จึงนำเสนอองค์ความรู้ที่สามารถเป็นแนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาให้มีความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง และรองรับความท้าทายในระบบการศึกษายุคดิจิทัลได้อย่างเป็นระบบ
เอกสารอ้างอิง
กนกอร สมปราชญ์. (2562). ภาวะผู้นำ : แนวคิด ทฤษฎีและการพัฒนา. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สืบค้น 6 ตุลาคม 2567, จาก https://shorturl.asia/nr8t2
เกตุชญา วงษ์เพิก. (2564). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลสู่องค์การแห่งการเรียนรู้. Journal of Educational Innovation and Research, 5(2), 468-478.
จิณณวัตร ปะโคทัง. (2561). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ. อุบลราชธานี: สำนักพิมพ์ศิริธรรมออฟเซ็ท.
ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2561). ภาวะผู้นำสำหรับผู้บริหารองค์การ : แนวคิดทฤษฎีและกรณีศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
ชุติรัตน์ กาญจนธนชัย และคณะ. (2563). ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำดิจิตอลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 18(2), 103-111.
ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2564). ภาวะผู้นำดิจิทัล. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ทินกร บัวชู และทิพภาพร บัวชู. (2563). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา The Status of Digital Leadership of Education Management Administrators. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 13(2), 294-285.
ศิริพงษ์ กลั่นไพฑูรย์. (2564). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร สถานศึกษาขั้นพื้นฐาน (ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
เลอศักดิ์ ตามา. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(38), 224-240.
วิภาวดี จักรแก้ว และคณะ. (2564). พฤติกรรมการบริหารของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศการศึกษาในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 12. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(8), 164-178.
สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2561). หลักการ ทฤษฎี และแนวปฏิบัติทางการบริหารและพัฒนาการศึกษา. มหาสารคาม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
เอมอร จันทบูลย์. (2560). ภาวะผู้นําและการบริหารทรัพยากรมนุษย์ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรกรณีศึกษา ไดเซล กรุ๊ป (ประเทศไทย). (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ). กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น.
Tran, L. (2017). Digital Transformation: The 5 Must-Have Skills for Digital Leader. Retrieved December 6, 2024, from https://shorturl.asia/ue8Z2
Tiger. (2020). Digital Leadership. Retrieved December 6, 2024, from https://thaiwinner.com/digital-leadership/
Yukl, G. & Mahsud, R. (2010). Why flexible and adaptive leadership is essential. Consulting Psychology Journal, 62(2), 81-93.
Zenger Folkman. (2010). Pioneers in Leadership Development. Retrieved December 6, 2024, from https://zengerfolkman.com/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น

