ผลกระทบเชิงสุขภาพของผู้ประสบอุทกภัยกรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี : บทบาทพยาบาล

ผู้แต่ง

  • นภาเพ็ญ จันทขัมมา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • พัทยา แก้วสาร มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • สุทธีพร มูศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • อารี ชีวเกษมสุข มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • บุญฑริกา นันทา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • ปริชาติ ดิษฐกิจ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

อุทกภัย, ผลกระทบทางสุขภาพ, บทบาทพยาบาล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาประสบการณ์ด้านสุขภาพของผู้ประสบอุทกภัย และ 2. นำเสนอบทบาทพยาบาล กรณีจังหวัดอุบลราชธานี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแนวคำถามการสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึกชนิดกึ่งมีโครงสร้างในกลุ่มผู้ให้ข้อมูล 3 ชุมชนน้ำท่วม คือ หาดสวนสุข ท่ากอไผ่ และท่าบ้งมั่ง ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนสิงหาคมถึงเดือนกันยายน 2567

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มผู้ประสบอุทกภัย มีความพร้อมในการเผชิญกับการเกิดอุทกภัยในระดับมากที่สุด 3 ด้าน ได้แก่ การเตรียมความพร้อมด้านคมนาคม ด้านที่พักอาศัยและด้านสาธารณูปโภค นอกจากนี้ มีการจัดการปัญหาด้านสุขภาพตนเองและครอบครัวได้ดีและให้ข้อเสนอแนะถึงความต้องการเชิงสุขภาพด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม สิ่งแวดล้อม
ตามระยะของการเกิดอุทกภัย ดังนั้น พยาบาลเป็นหนึ่งในทีมสุขภาพ สามารถแสดงบทบาทในสถานการณ์ดังกล่าวได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามระยะของการเกิดอุทกภัยในมิติการส่งเสริม ป้องกัน ฟื้นฟู และดูแลรักษาสุขภาพ แบบองค์รวม ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้ประสบอุทกภัยในทุกระยะของการประสบอุทกภัยและงานวิจัยครั้งนี้ ได้สะท้อนให้เห็นถึงมุมมองและความต้องการด้านสุขภาพของผู้ประสบอุทกภัยโดยพยาบาลจักสามารถมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพและความปลอดภัยของกลุ่มผู้ประสบอุทกภัย

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2555). คู่มือการปฏิบัติงานทีมช่วยเหลือเยียวยาจิตใจผู้ประสบภาวะวิกฤต. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต.

กรมอนามัย. (2566). คู่มือการปฏิบัติการทีมตระหนักรู้สถานการณ์ (SAT) เพื่อส่งเสริมสุขภาพสิ่งแวดล้อม. สืบค้น 2 มกราคม 2567, จาก https://shorturl.asia/crpmR

ชาย โพธิสิตา. (2554). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 6). นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.

สมชาย ภานุมาสวิวัฒน์ และคณะ. (2566). การจัดการระบบบริการสุขภาพในสภาวะการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศกรณีภัยพิบัติอุทกภัย บริบทโรงพยาบาลชุมชนเขตที่ราบลุ่มแม่น้ำมูล จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 46(3), 81-98.

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2562). สรุปบทเรียน การบริหารจัดการอุทกภัย พื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี ปี 2562. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเทศบาลเมืองวารินชำราบ. (2565). รายงานสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่ ประจำปี 2565. อุบลราชธานี: สำนักงานเทศบาลเมืองวารินชำราบ.

อำนวย ธัญรัตน์ศรีสกุล และคณะ. (2556). การเตรียมความพร้อมในการรับอุทกภัยของประชาชนในจังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 22(1), 76-84.

Alderman et al. (2012). Floods and hu man health: a systematic review. Environment International, 47(1), 37-47.

ASEAN. (2012). ASEAN Ministerial Meeting on Disaster Management. Retrieved December 1, 2018, from https://asean.org/asean-socio-culturalasean-ministerial-meeting-on-disaster-management-ammdm/overview/

Bosher, L. S. & Chmutina, K. (2017). Disaster Risk Reduction for The Built Environment. New Jersey: Wiley-Blackwell.

Cheek, W. & Chmutina, K. (2022). Measuring Resilience in the Assumed City. International Journal of Disaster Risk Science, 13(3), 317-329.

Gordon, M. (1982). Nursing Diagnosis: Process and Application. McGraw-Hill: University of Michigan.

Lee, J. et al. (2020). Water-related disasters and their health impacts: A global review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(6), 1-37.

Liu, Q. et al. (2024). Global, regional and national trends and impacts of natural floods, 1990–2022 Research. Bull World Health Organ, 102(6),410–420.

UNDRR. (2020). Terminology. Retrieved December, 29 2022 from https://www.undrr.org/terminology

Wyke, S. et.al. (2014). Guidance on Recovery from Flooding Essential information for frontline responders. UK: Public Health England.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

จันทขัมมา น., แก้วสาร พ., มูศาสตร์ ส., ชีวเกษมสุข อ., นันทา บ., & ดิษฐกิจ ป. (2025). ผลกระทบเชิงสุขภาพของผู้ประสบอุทกภัยกรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี : บทบาทพยาบาล. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 14(3), 12–23. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/286758