วิเคราะห์คุณค่าเชิงมโนทัศน์ทางพุทธสุนทรียศาสตร์กับการหยั่งรู้ธรรม

Main Article Content

เยื้อง เยื้อง ปั้นเหน่งเพ็

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาวิจัยเรื่อง “วิเคราะห์เชิงคุณค่ามโนทัศน์ทาง
พุทธสุนทรียศาสตร์กับการหยั่งรู้ธรรม” มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาคุณค่าเชิง
มโนทัศน์ทางสุนทรียศาสตร์ 2) เพื่อศึกษามโนทัศน์สุนทรียศาสตร์ของพระพุทธศาสนา3) เพื่อ
วิเคราะห์คุณค่าเชิงมโนทัศน์พุทธสุนทรียศาสตร์ต่อการหยั่งรู้ธรรมในพระพุทธศาสนา งานวิจัย
ชิ้นนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ
จากผลการศึกษา พบว่า มโนทัศน์ทางสุนทรียศาสตร์โดยทั่วไปศึกษาเน้นการศึกษา
เรื่องความงามและความไม่งามในงานศิลปะและธรรมชาติ รวมถึงคุณค่าทางความรู้สึกที่เกิด
ขึ้นกับอารมณ์ของมนุษย์ ส่วนมโนทัศน์ทางพุทธสุนทรียศาสตร์ มุ่งเน้นการศึกษาในเรื่องความ
งามใน 2 มิติ คือ ความงามในมิติทางธรรมและความงามมิติทางโลก ประเภทของสุนทรียศาสตร์
ในพระพุทธศาสนา ที่พบในคัมภีร์พระไตรปิฎก กล่าวถึงทัศนคติที่มีต่อความงามและความไม่
งามในพระพุทธศาสนา สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประการ คือ 1) สุนทรียศาสตร์เชิงวัตถุวิสัย คือ
ประสบการณ์การรับรู้ทางสุนทรียะที่เกี่ยวข้องกับรูปธรรม เช่น ในธรรมชาติ ในกายมนุษย์ ใน
วัฒนธรรม และในศิลปะและ 2) สุนทรียศาสตร์เชิงจิตวิสัย คือ ประสบการณ์การรับรู้ทาง
สุนทรียะที่เกี่ยวข้องกับนามธรรม เช่น รูปสัมผัส สัททสัมผัส คันธสัมผัส รสสัมผัส กายสัมผัส
และอารมณ์สัมผัส ในส่วนของเกณฑ์การตัดสินคุณค่าของพุทธสุนทรียศาสตร์ สามารถแยก
ออกเป็น 3 แบบ (1) เชิงสมภาวะ (2) เชิงเอกภาวะ และ (3) เชิงสัจภาวะ ในส่วนคุณค่าทาง


สุนทรียศาสตร์ในพระพุทธศาสนานั้น สามารถแยกออกเป็น 3 แบบ คือ (1) เชิงศีลธรรม (2)
เชิงศิลปะ และ (3) เชิงพุทธศิลป์

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Jerome Stolnitz. (1967). Ugliness The Encyclopedia of Philosophy. Paul
Edwards (ed.). New York: The Macmillan Company & The Free Press.
Kamchorn Soonpongsri. (2013). Aesthetics. Bangkok : Mahachulalongkornjajavidayalaya
Printing House.
Kalupahana, David J. (1992). A History of Buddhist Philosophy: Continuities
and Discontinuities. Honolulu: University of Hawaii Press.
Mahachulalongkornjajavidayalaya. (1996). Thai Tipitaka MCU Version. Bangkok :
MCU Printing House.
Nigel Wilson. (2010.) Encyclopedia of Ancient Greece. New York : Rutledge.
Phra Brahma Gunabhorn (P.A. Payutto). (2008). Dictionary of Buddhism. 16
Editions. Bangkok : SR Printing Mass Production Co. Ltd.
Phra Brahma Gunabhorn (P.A. Payutto). (2012). Buddhadhamma. Extended
Edition. 32nd Edition. Bangkok : P.A. Payutto Foundation.
Royal Institute. (1987). Dictionary of Art: Thai English. Bangkok : Royal Institute.
Somdet Phra Sangharaja Chao Kromma Luang Jinavorn Sirivaddhana. (1965).
Abhidhanappadipika Scripture. Bangkok : Mahamakut Printing House.