รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมเก่งดีมีสุขของสามเณรโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญ จังหวัดบุรีรัมย์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์การจัดการเรียนรู้ของสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ จังหวัดบุรีรัมย์ 2) พัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริม “เก่ง–ดี–มีสุข” และ 3) ขับเคลื่อนกระบวนการดังกล่าวในระดับทั้งโรงเรียน งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพแบบปฏิบัติการ เก็บข้อมูลจากผู้บริหาร ครู พระอาจารย์ สามเณร ผู้ปกครอง และภาคีชุมชน ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม การสังเกตชั้นเรียน กิจกรรม และการติดตามผลจากการทดลองใช้รูปแบบ โดยดำเนินการเป็นวงจร ออกแบบปฏิบัติ สะท้อนคิด ปรับปรุง
ผลการวิจัยพบว่า 1) โรงเรียนมีทุนทางวัฒนธรรมและกิจวัตรวัดที่ส่งเสริมวินัยและสมาธิ แต่การบูรณาการสามัญ–ธรรมศึกษาและการใช้วิธีสอนเชิงรุกยังไม่สม่ำเสมอ เครื่องมือประเมิน “ดี มีสุข” ยังไม่เป็นเอกภาพ และมีข้อจำกัดด้านเวลา ทรัพยากร ทำให้คุณภาพการเรียนรู้แตกต่างกันระหว่างห้อง โรงเรียน 2) กระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ยึดหลักธรรมเป็นแกน ได้แก่ สามศึกษา (ศีล สมาธิ ปัญญา) สังคหวัตถุ 4 อปริหานิยธรรม 7 และทิศ 6 แปลงสู่ชุดกิจกรรมบูรณาการ โครงงานเชิงพุทธ คลินิกวิชาการและติวพี่กับน้อง กิจวัตรวัดเชิงเรียนรู้ วงสนทนาเมตตา 10 นาทีแห่งสติ และการประเมินหลายมิติ (รูบริก “เก่ง ดี มีสุข” แบบสังเกต รายงานสะท้อนคิด และแฟ้มสะสมงาน) 3) การขับเคลื่อนระดับทั้งโรงเรียนผ่านคณะทำงานร่วม ตารางเวลาแบบบล็อก (2–2–1) PLC รายเดือน และแดชบอร์ดพัฒนาการรายเณร ทำให้เกิดเอกภาพด้านการสอนและการประเมิน การมีส่วนร่วมและสมรรถนะทางวิชาการของสามเณรสูงขึ้น คุณลักษณะด้านวินัย เมตตาชัดเจนขึ้น และตัวบ่งชี้สุขภาวะความผูกพันดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ผลสรุปคือโมเดลองค์ความรู้ใหม่ KDH Model (K = เก่ง/สมรรถนะ, D = ดี/คุณลักษณะ, H = มีสุข/สุขภาวะ) ซึ่งยึดหลักธรรมเป็นแกน ร้อยเรียงกิจกรรมในห้องเรียน กิจวัตร ความร่วมมือบ้าน วัด โรงเรียน ชุมชน ให้เกิดผลลัพธ์ “เก่ง ดี มีสุข” พร้อมกัน ข้อเสนอแนะคือให้บรรจุชุดกิจกรรมและรูบริกร่วมเป็นส่วนหนึ่งของแผนการสอนประจำภาคเรียน และติดตามผลอย่างสม่ำเสมอเพื่อความยั่งยืนและการขยายผลสู่เครือข่ายโรงเรียนพระปริยัติธรรมจังหวัดอื่น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The Benefits of Being Present: Mindfulness and Its Role in Psychological Well-Being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822–848.
Bryk, A. S., Sebring, P. B., Allensworth, E., Luppescu, S., & Easton, J. Q. (2010). Organizing Schools for Improvement: Lessons from Chicago. Chicago, IL: University of Chicago Press.
CASEL. (2020). SEL Framework: What Are the Core Competence Areas and Where Are They Promoted? Retrieved November 30, 2024, from https://casel.org/casel-sel-framework-11-2020/
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. American Psychologist, 55(1), 68–78.
Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The Impact of Enhancing Students’ Social and Emotional Learning: A Meta-Analysis of School-Based Universal Interventions. Child Development, 82(1), 405–432.
Epstein, J. L. (2011). School, Family, and Community Partnerships: Preparing Educators and Improving Schools (2nd ed.). Boulder, CO: Westview Press.
Fixsen, D. L., Naoom, S. F., Blase, K. A., Friedman, R. M., & Wallace, F. (2005). Implementation Research: A Synthesis of the Literature. Tampa, FL: University of South Florida.
Fullan, M. (2007). The New Meaning of Educational Change (4th ed.). New York, NY: Teachers College Press.
Hattie, J. (2009). Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. London, England: Routledge.
Lave, J., & Wenger, E. (1991). Situated Learning: Legitimate Peripheral Participation. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Ministry of Education Thailand. (2008). Basic Education Core Curriculum B.E. 2551 (A.D. 2008). Bangkok: MOE/OBEC.
OECD. (2018). The Future of Education and Skills: Education 2030. Paris, France: Organisation for Economic Co-operation and Development.
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-Being. New York, NY: Free Press.
UNESCO. (2015). Global Citizenship Education: Topics and Learning Objectives. Paris, France: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
