ศึกษาวิเคราะห์กระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพระไตรปิฎก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง “การวิเคราะห์กระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพระไตรปิฎก” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางในการจัดการความขัดแย้งในบริบททั่วไป 2) ศึกษากระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางที่ปรากฏในพระไตรปิฎก และ 3) วิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางตามแนวพระไตรปิฎก การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎกและเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับการวิจัยภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูป/คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยนักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและพระไตรปิฎกศึกษา จำนวน 5 รูป/คน และนักวิชาการด้านการจัดการความขัดแย้งและสันติศึกษา จำนวน 5 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกการวิเคราะห์เอกสารและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา สังเคราะห์ผล และนำเสนอเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางในบริบททั่วไปเป็นกลไกสำคัญในการจัดการ ความขัดแย้งที่เกิดจากความแตกต่างด้านผลประโยชน์ การแข่งขันด้านทรัพยากร และทัศนคติที่แตกต่างกัน โดยอาศัยคนกลางในการสร้างกระบวนการเจรจา การสื่อสาร และความเข้าใจร่วมกัน เพื่อนำไปสู่การระงับ ข้อพิพาทอย่างสันติ 2) กระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางที่ปรากฏในพระไตรปิฎกให้ความสำคัญกับการพิจารณาสาเหตุของความขัดแย้งที่เชื่อมโยงกับกิเลสและทิฏฐิของมนุษย์ ควบคู่กับการใช้หลักธรรมและบทบาทของคนกลางในการคลี่คลายความขัดแย้ง ดังปรากฏในกรณีพิพาทเรื่องแม่น้ำโรหิณี และ 3) ผลการวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการไกล่เกลี่ยคนกลางตามแนวพระไตรปิฎก พบว่า ประสิทธิผลของการไกล่เกลี่ยขึ้นอยู่กับทั้งคุณลักษณะและสมรรถนะของผู้ไกล่เกลี่ย ตลอดจนกระบวนการดำเนินงานที่เหมาะสมกับบริบทของความขัดแย้ง นำไปสู่การสังเคราะห์เป็น PEACE Model ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ Problem Analysis, Engagement Process, Appropriate Mediation, Core Competencies และ Effective Outcomes ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดสำหรับประยุกต์ใช้ในการจัดการความขัดแย้งและส่งเสริมสันติสุขในระดับบุคคล องค์กร และสังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Fisher, R., Ury, W., & Patton, B. (2011). Getting to Yes: Negotiating Agreement Without Giving In. (3rd ed.). New York, NY: Penguin Books.
Galtung, J. (1975). Peace: Research, Education, Action. Copenhagen, Denmark: Christian Ejlers.
Galtung, J. (1996). Peace by Peaceful Means: Peace and Conflict, Development and Civilization. London, England: SAGE Publications.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitaka. Bangkok: MCU Press.
Pratheuangrattana, C. (2019). Principle and Methods of Buddhist Integration That Lead to Success in Mediation. Journal of MCU Peace Studies, 7(1), 193–212.
Rattanasanyanuphap, S. (2024). Dispute Mediation and Resolution by Buddhist Peaceful Means. Journal of MCU Peace Studies, 12(3), 1188–1203.
Tiansongjai, C. (2011). Buddhist Mediation: Concept and Tools for Conflict Management. (Doctoral Dissertation). Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Phra Nakhon Si Ayutthaya.