แนวทางการเสริมสร้างทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการเสริมสร้างทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อส่งเสริมให้ช่างเทคนิคเกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงและสามารถปรับพฤติกรรมการทำงานให้สอดคล้องกับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 กลุ่มผู้ร่วมวิจัยประกอบด้วยช่างเทคนิคจำนวน 11 คน ที่เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้และพัฒนาทักษะผ่านกระบวนการสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมกลุ่ม และการฝึกปฏิบัติในสถานการณ์จำลองใกล้เคียงกับหน้างานจริง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการเสริมสร้างทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคประกอบด้วยกระบวนการพัฒนา 3 ระยะที่เชื่อมโยงต่อเนื่องกัน ได้แก่ (1) ระยะก่อนดำเนินการ มุ่งสร้างความไว้วางใจ ความเข้าใจร่วม และการมีส่วนร่วมของช่างเทคนิค เพื่อสร้างความพร้อมทางจิตใจและบรรยากาศ ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ (2) ระยะระหว่างดำเนินการ เน้นการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ผ่านการลงมือทำจริงภายใต้บรรยากาศที่ปลอดภัยและเปิดใจเรียนรู้ โดยผู้ดำเนินการทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการเรียนรู้มากกว่าผู้ถ่ายทอด และ (3) ระยะหลังดำเนินการ มุ่งติดตามผลและเสริมแรงเชิงบวกให้เกิดการนำความรู้ไปใช้จริงในระบบงาน ทั้งสามระยะเชื่อมโยงกันจนเกิดเป็นกรอบแนวปฏิบัติการเสริมสร้างทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ซึ่งขับเคลื่อนด้วยสามมิติหลัก ได้แก่ มิติของมนุษย์ ที่เริ่มจากความไว้วางใจและความเข้าใจ มิติของกระบวนการเรียนรู้ ที่มุ่งเน้นการลงมือทำ การแลกเปลี่ยน และการสะท้อนผล และมิติของระบบงาน ที่ส่งเสริมการติดตามผลและการขยายผลในระดับองค์กร กรอบแนวทางนี้นำไปสู่ระบบการเรียนรู้แบบมีชีวิต ที่ช่วยให้ช่างเทคนิคพัฒนาได้ทั้งทักษะทางเทคนิคและทักษะมนุษย์อย่างต่อเนื่อง ยืดหยุ่น และยั่งยืน อันเป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับสมรรถนะของแรงงานไทยให้พร้อมปรับตัวภายใต้การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมอัจฉริยะในยุคอุตสาหกรรม 4.0
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Alley, S., Lu, J., & Shum, P. (2023). Developing Trust and Readiness for Change in Industrial Workforce Learning Programs. Journal of Workplace Learning, 35(2), 101–118.
Board of Investment of Thailand. (2023). Thailand’s Targeted Industries (S-Curve). Bangkok: Board of Investment of Thailand.
Kemmis, S., McTaggart, R., & Nixon, R. (2014). The Action Research Planner: Doing Critical Participatory Action Research. Singapore: Springer.
Kim, Y., Lee, H., & Park, S. (2022). Developing Competencies for Industry 4.0: The Role of Continuous Learning and Behavioral Adaptation in Smart Manufacturing. International Journal of Production Research, 60(14), 4273–4287.
Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Kriangkraikul, W., & Boonsiritomachai, W. (2022). Self-Management Skills and Work Performance of Industrial Technicians in Thailand. Journal of Behavioral Science, 17(3), 45–64.
Noe, R. A. (2010). Employee Training and Development. (5th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.
Office of the National Economic and Social Development Council (NESDC). (2022). Thailand Social Outlook: The Fourth Quarter of 2022. Bangkok: Office of the National Economic and Social Development Council.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2021). Future-Ready Skills and Education for Industry 4.0. Paris, France: OECD Publishing.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). OECD Skills Strategy Thailand: Key Insights and Recommendations. Paris, France: OECD Publishing.
Schwab, K. (2017). The Fourth Industrial Revolution. Geneva, Switzerland: World Economic Forum.
Sittipan, P., Thasuk, J., & Amaraporn, S. (2025). Industry 4.0 Skills for Production Line Technicians: A Case Study of the Intelligent Electronics Industry. Journal of MCU Peace Studies, 13(3), 59–84.
Zhao, Y., & Watterston, J. (2021). Transforming Learning Through Participation and Reflection: Towards a Model of Participatory Professional Development. Teaching and Teacher Education, 102, 103–322.