การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับแนวคิดอภิปัญญาเพื่อการบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่สัมพันธ์กับการเรียนรู้และหลักการทางทางอภิปัญญาเพื่อนำไปสู่การรู้คิดในความคิดของตนและการตระหนักรู้ในตนเอง ทำให้ผู้เรียนรู้ตัวและมีสติสามารถเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ได้ตามคาดหวัง เนื้อหาในบทความนี้ประกอบด้วย 1) หลักพุทธรรมกับการเรียนรู้ ได้แก่ การศึกษาหลักอิทธิบาท 4 กับการเรียนรู้ และการศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดสัมมาทิฏฐิ 2) หลักการความหมายและองค์ประกอบทางอภิปัญญา 3) การวัดประเมินผลลัพธ์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาผู้เรียน 4) กระบวนการส่งเสริมการเรียนรู้ที่สร้างผลลัพธ์ 5) ความสัมพันธ์ของอิทธิบาท 4 กับแนวคิดทางอภิปัญญา 6) การสร้างพลังการเรียนรู้ 7) สรุปองค์ความรู้และกรอบแนวคิด และ 8) บทสรุปและข้อเสนอแนะ ผลจากการศึกษาพบว่าหลักอิทธิบาท 4 และสัมมาทิฎฐิส่งเสริมให้ผู้เรียนรู้มีความสามารถทางอภิปัญญาได้โดยการทบทวนความรู้สึกและความคิดในระดับจิตใจอย่างมีสติผ่านการสะท้อนคิดด้วยตนเอง ส่งผลให้ผู้เรียนรู้สามารถปรับกระบวนการคิดและการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ของตนเองให้ดียิ่งขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Andrade, H. L. (2019). A Critical Review of Research on Student Self-Assessment. Frontiers in Education, 4(87), 1–13.
Eliezer, J., & Marantika, R. (2021). Metacognitive Ability and Autonomous Learning Strategy in Improving Learning Outcomes. Journal of Education and Learning, 15(1), 88–96.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive–Developmental Inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911.
Hussain, D. (2015). Meta-Cognition in Mindfulness: A Conceptual Analysis. Psychological Thought, 8(2), 132–141.
Jankowski, T., & Holas, P. (2014). Metacognitive Model of Mindfulness. Consciousness and Cognition, 28, 64–80.
Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation. (2021). Ministerial Regulation on Higher Education Curriculum Standards (2022). Retrieved July 9, 2025, from https://www.mhesi.go.th/index.php/all-legal/76-ministerial-regulation/7209-2565.html
National Statistical Office Thailand. (2025). The Household Survey on the Use of Information and Communication Technology (Annually). Retrieved June 30, 2025, from https://www.nso.go.th/nsoweb/nso/survey_detail/jJ?set_lang=th
Phra Dhammakosachan (Prayoon Thammachitto). (2010). Wisdom Combined with Compassion Will Lead the Nation to Safety. (4th ed.). Bangkok: Chen Printing.
Phramaha Chatchai Dhammavaramedhi (Tanbal) et al. (2023). The Four Iddhipada Dharma and Education to Promote Lifelong Learning. Journal of Social Sciences Mahamakut Buddhist University, 6(1), 164–181.
Promsonthi, V., & Promsonthi, H. (2024). Analyzing the Relation between the Four Paths of Accomplishment and GRIT for Learner Development. Journal of Institute of Trainer Monk Development, 7(4), 609–621.
Sanium, S., & Buaraphan, K. (2019). Metacognition for Enhancing Scientific Lifelong Learning (EP2). Innovation Booklet, Mahidol University, 14(55), 7–10. Retrieved May 28, 2025, from https://il.mahidol.ac.th/th/newsletter55/
Sirikamonsathian, B., et al. (2017). Metacognition for Improving English Reading Competency in Higher Education. Journal of Health Science Research, 11(1), 90–98.
Somdet Phra Buddhaghosacariya (P. A. Payutto). (2018a). Enhancing Work Efficiency. Retrieved May 30, 2025, from https://www.watnyanaves.net/th/book_detail/27
Somdet Phra Buddhaghosacariya (P. A. Payutto). (2018b). Fostering the Qualities of Thai Children. Retrieved September 29, 2025, from https://www.watnyanaves.net/th/book-reading/53/25
Somdet Phra Buddhaghosacariya (P. A. Payutto). (2021). Buddhist Methods of Teaching. (26th ed.). Bangkok: N.P.
Somdet Phra Buddhaghosacariya (P. A. Payutto). (2024). Cultivating Wisdom for the Future of Humanity. Retrieved June 8, 2025, from https://www.watnyanaves.net/th/book_detail/ 51
Suprom, S., Akakul, T., & Sangprateeptong, V. (2023). The Model of Teacher Development by Using Reflective Assessment Affecting Secondary School Teacher Competencies in Learning Measurement and Evaluation. Journal of MCU Social Science Review, 12(2), 92–104.
Tamunomiebi, M. D., & Owhorji, S. (2018). Emotional Self-Awareness: A Critical Competency for Managing Excellence—A Human Factor. American Journal of Humanities and Social Science Research, 2(11), 129–146.
Teerasantikul, P., & Laeheem, K. (2022). Developing Self-Awareness of Students. Ph.D. in Social Sciences Journal, 12(3), 588–600.
Venerable Phra Dhammapitaka (P. A. Payutto). (2003). Alternative Education: Towards Evolution or Collapse in a Borderless World. (3rd ed.). Bangkok: Sahadhamic.
Wongyai, W., & Patphol, M. (2020). The Heart of Learning. Bangkok: Innovation Leaders Center in Curriculum and Learning, Graduate School, Srinakharinwirot University.
Wongyai, W., & Patphol, M. (2024). Creative Learning. (4th ed.). Bangkok: Charansanitwong Printing.
