โมเดลการรู้สารสนเทศเชิงอภิปัญญาเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาไทยที่เรียนวิชาภาษาอังกฤษเป็นภาษาต่างประเทศโดยใช้การวิจัยกึ่งทดลอง
DOI:
https://doi.org/10.14456/jlapsu.2025.9คำสำคัญ:
การรู้สารสนเทศ, การคิดอย่างมีวิจารณญาณ, การวิเคราะห์แหล่งข้อมูลตามหลัก CRAAP, กลวิธีการคิดเชิงอภิปัญญา, การประเมินระหว่างการเรียนบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโมเดลการรู้สารสนเทศเชิงอภิปัญญา (Metacognitive Information Literacy: MIL) ในการส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของผู้เรียน รวมถึงประเมินความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการใช้โมเดลดังกล่าวเมื่อถูกนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ งานวิจัยนี้ใช้รูปแบบการทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลัง (One-Group Pretest–Posttest Design) โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) กลุ่มเป้าหมายคือนักศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาภาษาอังกฤษจำนวน 83 คน ที่ลงทะเบียนเรียนในรายวิชาความรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล การวิจัยนี้มีการวัดผลทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนและหลังการใช้โมเดล MIL โดยวิเคราะห์ค่าคะแนนเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าระดับนัยสำคัญทางสถิติ (p-value) นอกจากนี้ ยังมีการสำรวจความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนการสอน การมีส่วนร่วมของผู้เรียน และกิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือ โดยใช้มาตรวัดห้าระดับ ผลการวิเคราะห์ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนและหลังการใช้โมเดล MIL พบว่าคะแนนทดสอบก่อนเรียน (M = 40.41, SD = 10.9) และคะแนนหลังเรียน (M = 52.77, SD = 8.73) มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.00) แสดงให้เห็นว่าโมเดล MIL สามารถเสริมสร้างทักษะการคิด อย่างมีวิจารณญาณได้อย่างมีประสิทธิผล นอกจากนี้ ผลการประเมินความพึงพอใจแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนมีความพึงพอใจในระดับสูงต่อกลยุทธ์ของโมเดลในการส่งเสริมการเรียนรู้แบบร่วมมือ (M = 4.25) การส่งเสริมการรู้คิด (M = 4.41) และการพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (M = 4.33) ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า โมเดลนี้สามารถส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการประเมินแหล่งข้อมูลออนไลน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยและการเรียนรู้ตลอดชีวิต
เอกสารอ้างอิง
American Association of School Librarians and Association for Educational Communications and Technology (AASL). (1998). Information literacy standards for student learning. American Library Association.
American Library Association. (2000). Information literacy competency standards for higher education. American Library Association Institutional Repository. http://www.ala.org/acrl/standards/informationliteracycompetency
Anderson, L. W., Krathwohl, D. R., & Bloom, B. S. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Pearson.
Apairach, S. (2023). Going the extra miles in a reading lesson: Insights from a Thai EFL classroom. LEARN Journal: Language Education and Acquisition Research Network, 16(1), 320-338. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/LEARN/index
Association of College and Research Libraries. (2016). Framework for information literacy for higher education. ACRL. http://www.ala.org/acrl/standards/ilframework
Blakeslee, S. (2010). Evaluating information - Applying the CRAAP test. California State University Chico Meriam Library. https://www.csuchico.edu/lins/handouts/eval_websites.pdf
Blummer, B., & Kenton, J. (2014). Improving student information search: A metacognitive approach. Chandos Publishing.
Denke, J., Jarson, J., & Sinno, S. (2020). Making the invisible visible: Enhancing information literacy and metacognition with a constructivist activity. International Journal for the Scholarship of Teaching and Learning, 14(2), 7. https://doi.org/10.20429/ijsotl.2020.140207
Esparrago-Kalidas, A. J. (2021). The effectiveness of CRAAP test in evaluating credibility of sources. International Journal of TESOL & Education, 1(2), 1–14. https://i-jte.org/index.php/journal/article/view/25
Faculty of Liberal Arts, Mahidol University. (2023). TQF2 BA (English) Revised program 2566 (2023). https://la.mahidol.ac.th/th/wp-content/uploads/2023/11/TQF2-ENG-2566.pdf
Faculty of Arts, Silpakorn University. (2021). TQF2 BA (English) Revised program 2564 (2021). https://drive.su.ac.th/s/8atddAFCPXEiRi9?dir=undefined&openfile=357189
Fieldhouse, M., & Nicholas, N. (2008). Digital literacy as information savvy: The road to information literacy. In M. Knobel & C. Lankshear (Eds.), Digital literacies concepts, policies and practices (pp. 43–72). Peter Lang Publishing.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
French, S., Dickerson, A., & Mulder, R.A. (2024). A review of the benefits and drawbacks of high-stakes final examinations in higher education. High Education, 88, 893–918. https://doi.org/10.1007/s10734-023-01148-z
Halpern, D. F. (2008). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking. Psychology Press.
Imsa-ard, P. & Tangkiengsirisin, S. (2023). Language assessment literacy: A preliminary survey of Thai EFL university lecturers’ language assessment knowledge, beliefs, and practices [Special issue]. PASAA, 66, 33–76. https://doi.org/10.58837/CHULA.PASAA.66.1.2
International Federation of Library Associations and Institutions. (2006, August). Guidelines on information literacy for lifelong learning. IFLA. https://repository.ifla.org/handle/123456789/193
Johnson, C. (1986). A more rigorous quasi-experimental alternative to the one-group pretestposttest design. Educational and Psychological Measurement, 46(3), 585–591. https://doi.org/10.1177/0013164486463011.
Julien, H., & Genuis, S. K. (2011). Librarians’ experiences of the teaching role: A national survey of librarians. Library & Information Science Research, 33(2), 103–111. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2010.09.005
Kani, J., Lowe, S., Macy, K., & Murphy, E. (2020). Teaching learners to evaluate sources: Getting back to basics. [PowerPoint slides]. IUPUI Scholarworks. https://scholarworks.iupui.edu/server/api/core/bitstreams/ea97b3f1-4338-4147-be43-af1c396bdd76/content
Khatun, M. (2013). Digital information literacy of the Oslo Public Library Professionals. [Master’s thesis, Oslo and Akershus University College of Applied Sciences]. Research Gate. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.2551.8240
Karanjakwut, C., & Sripicharn, P. (2024). Exploring the experiences, challenges, and perspectives in digital literacy training of older Thai EFL teachers with low digital literacy. Anatolian Journal of Education, 9(1), 81–96. https://doi.org/10.29333/aje.2024.916a
Lam, R. (2015). Understanding EFL students’ development of self-regulated learning in a process-oriented writing course. TESOL Journal, 6(3), 527–553. https://doi.org/10.1002/tesj.179
Landøy, A., Popa, D., & Repanovici, A. (2020). Basic concepts in information literacy. In A. Landøy, D. Popa, & A. Repanovici (Eds.), Collaboration in designing a pedagogical approach in information literacy (pp. 22–38). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-34258-6_3
Leahy, S., Lyon, C., Thompson, M., & Wiliam, D. (2005). Classroom assessment: Minute by minute, day by day in classrooms that use assessment to support learning, teachers continually adapt instruction to meet student needs. Educational Leadership, 63(3), 18–24. https://pdo.ascd.org/LMSCourses/PD11OC101M/media/FA_M03_Reading_02_Classroom-Assessment.pdf
Liu, G. (2021). Moving up the ladder of source assessment: Expanding the CRAAP test with critical thinking and metacognition. College & Research Libraries News, 82(2), 75–79. https://doi.org/10.5860/crln.82.2.75
Lowe, M., Macy, K., Murphy, E., & Kani, J. (2021). Questioning CRAAP: A comparison of source evaluation methods with first-year undergraduate students. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 21(3), 33–48. https://doi.org/10.14434/josotl.v21i3.30744
Muis, K., Denton, C., & Dube, A. (2022). Identifying CRAAP on the internet: A source evaluation intervention. Advances in Social Sciences Research Journal, 9(7), 239–265. https://doi.org/10.14738/assrj.97.12670
Paul, R., & Elder, L. (2006). Critical thinking: The nature of critical and creative thought. Journal of Developmental Education, 30(2), 34–35.
Ruleman, A. B., Horne-Popp, L., & Hallis, R. (2017). Show me the learning: Navigating information literacy through multiple life perspectives. Proceedings of ACRL National Conference, At the Helm: Leading Transformation, 18, 627–636. https://alair.ala.org/items/829a7a64-9a25-4f99-91c3-c41e9841c7fb
Stanley, T., & Moore, B. (2010). Critical thinking and formative assessments: Increasing the rigor in your classroom (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315856261
Tardiff, A. (2022). Have a CCOW: A CRAAP alternative for the internet age. Journal of Information Literacy, 6(1), 119–130. https://doi.org/10.11645/16.1.3092
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
William, D. (2013). Assessment: The bridge between teaching and learning. Voices from the Middle, 21(2), 15–20. https://doi.org/10.58680/vm201324461
William, D., & Leahy, S. (2015). Embedding formative assessment: Practical techniques for K-12 classrooms. Learning Sciences International.
Yu, J. (2015). Analysis of critical reading strategies and its effect on college English reading. Theory and Practice in Language Studies, 5(1), 134–138. http://dx.doi.org/10.17507/tpls.0501.18
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Chanida Phongnapharuk, Piansin Pinchai
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความเป็นของผู้เขียน แต่วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ขอสงวนสิทธิ์ในการเป็นผู้ตีพิมพ์เผยแพร่เป็นครั้งแรก
