การศึกษาคำเรียกการทำอาหารหวานในภาษามลายูปาตานี เชิงอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์

บทคัดย่อ

          งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์มิติแห่งความแตกต่างและองค์ประกอบทางความหมายของคำเรียกการทำอาหารหวานในภาษามลายูปาตานี รวมถึงวัฒนธรรมอาหารหวานของชาวมลายูปาตานีในจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ทฤษฎีที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบ (componential analysis) ตามแนวคิดของ Katz & Fodor (1963), Leech (1974) และ Nida (1979) ผู้วิจัยรวบรวมข้อมูลคำเรียกการทำอาหารจากพจนานุกรมภาษามลายูปาตานี (Hayiyakoh, 2013) พจนานุกรมภาษามลายูถิ่นปัตตานี (Prince of Songkla University, 1984, Samaalee et al., 2007, Baru et al., 2008a) ตำราการทำอาหารภาคใต้และการสัมภาษณ์ผู้บอกภาษาในจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาสจำนวน 36 คน พบคำเรียกการทำอาหารหวานในภาษามลายูปาตานีจำนวน 23 คำผลการศึกษาพบมิติแห่งความแตกต่างจำนวน 6 มิติ ได้แก่ วัตถุประสงค์ ความร้อน เวลา วัตถุดิบหลัก รูปร่าง และลักษณะของเนื้ออาหาร ซึ่งในแต่ละมิติมีอรรถลักษณ์ที่จำแนกความแตกต่างของคำเรียกการทำอาหารหวานแต่ละคำออกจากกัน ส่วนผลการวิเคราะห์วัฒนธรรมอาหารหวานของชาวมลายูปาตานี แบ่งออกได้เป็น 4 ประเด็น ได้แก่ แป้งและน้ำตาลเป็นวัตถุดิบพื้นฐานของอาหารหวาน วัตถุดิบของอาหารหวานสะท้อนการกินอยู่ที่เรียบง่าย ชาวมลายูปาตานีใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านด้านการถนอมอาหารในการทำอาหารหวาน และการทำอาหารหวานของชาวมลายูปาตานีสะท้อนการรับวัฒนธรรมต่างชาติ