การพัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ และจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 ที่เรียนด้วยหน่วยการเรียนรู้สำหรับนักเรียนคละชั้น โดยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม
คำสำคัญ:
แนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม, การให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์, จิตวิทยาศาสตร์, หน่วยการเรียนรู้สำหรับนักเรียนคละชั้นบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 ที่เรียนด้วยหน่วยการเรียนรู้สำหรับนักเรียนคละชั้น โดยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสังคม (STS) และ 2) พัฒนาจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 ที่เรียนด้วยหน่วยการเรียนรู้สำหรับนักเรียนคละชั้น โดยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม (STS) กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 และ 5 โรงเรียนทางฝัน จังหวัดสุรินทร์ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 9 คน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 3 วงจรปฏิบัติการเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มี 3 ประเภท 1) เครื่องมือที่ใช้ในการปฏิบัติการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ 2) เครื่องมือที่ใช้สะท้อนผลการวิจัยได้แก่ แบบบันทึกผลการจัดการเรียนรู้ แบบสังเกตพฤติกรรมของครูและนักเรียน แบบสัมภาษณ์นักเรียน แบบวัดความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ท้ายวงจร และแบบวัดจิตวิทยาศาสตร์ท้ายวงจร 3) เครื่องมือประเมินผลการวิจัย ได้แก่ แบบวัดความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ ค่าความเชื่อมั่น 0.75 และแบบวัดจิตวิทยาศาสตร์ ค่าความเชื่อมั่น 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าร้อยละ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาความสามารถในการเรียนรู้ของนักเรียน โดยครูผู้สอนจัดการจัดการเรียนการสอนตามแนวคิด STS ใช้แผนการเรียนรู้จำนวน 6 แผน ในวงจรการปฏิบัติการ 3 วงจร หลังจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ นักเรียนมีคะแนนความสามารถในการให้เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ คะแนนเฉลี่ยร้อยละ 74.53 และมีนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์จำนวน 7 คน จาก 9 คน คิดเป็นร้อยละ 77.78 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ผลจากการสังเกตพบว่า ผู้เรียนสามารถตั้งคำถาม อธิบายเหตุผล และเชื่อมโยงความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับบริบททางสังคมได้ดีขึ้น 2) นักเรียนมีคะแนนจิตวิทยาศาสตร์ หลังจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เฉลี่ยร้อยละ 77.40 และมีนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์จำนวน 8 คน จาก 9 คน คิดเป็นร้อยละ 88.89 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ผลจากการสังเกตพบว่า นักเรียนมีการสะท้อนความคิดเห็นเชิงบวกต่อการเรียนรู้ โดยนักเรียนส่วนใหญ่รับรู้ว่าคะแนนที่เพิ่มขึ้นเป็นผลจากการปรับวิธีคิดและการมีส่วนร่วมในกิจกรรม
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.
ดำรง วัฒนา. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี กับอนาคตการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ : คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ติพัฒน์ คำภู่, ชลายุทธ์ ครุฑเมือง และสุรเชษฐ์ บุญยรักษ์. (2568, มกราคม-เมษายน). “แนวทางการบริหารจัดการชั้นเรียนแบบคละชั้นในระดับประถมศึกษา อําเภอบ้านโคก สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์เขต 2.” วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 10(1) : 757-768.
ปรารถนา เสือกลั่น. (2562). ผลการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงประวัติศาสตร์ที่มีต่อความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเคมีของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัตนาภรณ์ จินดาสวัสดิ์. (2555). ผลของการจัดการเรียนการสอนตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคมที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาและตระหนักเรื่องการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) . (2568). ผลการประเมิน PISA 2022 ผลการประเมิน PISA 2022 คณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์ (ฉบับสมบูรณ์). กรุงเทพฯ : สสวท.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). ข้อเสนอระบบการเรียนรู้ที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคตในปี 2040. กรุงเทพฯ : อีเลฟเว่น สตาร์อินเตอร์เทรด.
____. (2564). สภาวะการศึกษาไทยปี 2564. นนทบุรี : สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
หนึ่งฤทัย เฮ้าประมงค์. (2566). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับสื่อสังคมออนไลน์ที่ส่งเสริมความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ เรื่อง กรด-เบส ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
อาริยา ภูพันนา. (2565). การพัฒนาจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
Lawson, A. E. (1978). “The development and validation of a classroom test of formal reasoning.” Journal of Research in Science Teaching. 15(1) : 11-24.
Lawson, A E. (2009). “Basic inferences of scientific reasoning, argumentation, and discovery.” Science Education. 94(2) : 356-362.
Lawson, A.E., et al. (2000). “Development of scientific reasoning in college Biology : Do two levels of general hypothesis-testing skils exist.” Journal of Research in Science Teaching : The Official Journal the National Association for Research in Science Teaching. 37(1) : 81-101.
