The Dynamics of Panegyric Poetry in Honour of His Majesty King Bhumibol Adulyadej The Great in the Dimension of the Concept of the King
Main Article Content
Abstract
This article aims to investigate the dynamics of 40 panegyric poetries written in honour of His Majesty King Bhumibol Adulyadej the Great in the dimension of the concept of the king by employing the concept of the king in the Thai socio-cultural context as a conceptual framework for the study. The research methods include data collection, data analysis and summarizing the results. The findings reveal that in comparison with Thai panegyric literature in the past that has 4 concepts of the King which are 1) the king of deity, 2) the virtuous king, 3) the king is a Buddha and Bodhisattva and 4) the great emperor, the panegyric poetry composed in honour of His Majesty King Bhumibol Adulyadej the Great demonstrates the changing concepts of the king in nine aspects which are 1) the earthly deity, 2) the virtuous king who is kind to the poor and who is the patron of all religions, 3) the great emperor who possesses a new kind of greatness and rules with a great queen, 4) Mahajanaka of the nation, 5) the teacher of the nation,
6) the father of the nation, 7) the king with development projects, 8) the king of agriculture and 9) the king of the Sufficiency Economy Philosophy. These concepts show that the revered status of the king is now portrayed as that of an ordinary human being who has a close relationship with his subjects and is dedicated to the development of the country through his effort and wisdom. The panegyric poetry in honour of His Majesty King Bhumibol Adulyadej the Great presents the concepts of the king that are unique to His Majesty in relation to His Majesty’s royal duties and the social and cultural context of today’s globalized world.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความรู้ใดๆ ตลอดจนข้อคิดเห็นใดๆ เป็นของผู้เขียนแต่ละท่านโดยเฉพาะ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร และกองบรรณาธิการวารสารมนุษยศาสตร์ฯ ไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วย
References
กฤษฎา ปานเทวัญ. (2562). กวีนิพนธ์โศกาลัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร: แนวคิดและกลวิธีการสร้างวรรณศิลป์ (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. (2542). ร้อยกรองคำฉันท์เพื่อสวดสดุดีทำนองสรภัญญะเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
คณะกรรมการจัดงานโครงการ กวีเทิดพระเกียรติไท้ภูมิพล. (2539). กวีเทิดพระเกียรติไท้ภูมิพล: รวมผลงานและบทกวีเทิดพระเกียรติ. กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ. (2549). นบพระภูมิบาลบุญดิเรก: ลิลิตเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปริมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี.
แคทรียา อังทองกำเนิด. (2562). อาร์คีไทพ์อวตาร: ปรากฏการณ์ทางเทพปกรณัมในศาสนาฮินดูและ พระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
จิตร ภูมิศักดิ์. (2547). สังคมไทยลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาก่อนสมัยศรีอยุธยา (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.
ชลดา เรืองรักษ์ลิขิต. (2548). ความคิดเรื่อง “พุทธราชา” ในวรรณคดีไทย. ใน วรรณลดา: รวมบทความวิจัยและบทความวิชาการภาษาและวรรณคดีไทย (น. 15-56). กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดินาร์ บุญธรรม. (2555). พระมหากษัตริย์ไทยกับพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ธงชัย ดิษโส. (2547). การศึกษาวิเคราะห์วรรณกรรมร้อยกรองเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปรีชา ช้างขวัญยืน. (2542). ธรรมรัฐ ธรรมราชา. กรุงเทพฯ: โครงการตำราคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปาริชาต กัณฑาทรัพย์. (2558). เทวราชาและธรรมราชาในวรรณคดีไทยสมัยอยุธยา (วิทยานิพนธ์ปรัชญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ปิยนาถ บุนนาค, นกวลี ชูชัยยะ, และ กฤษฎา บุณยสมิต. (2554). พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว: พระอัจฉริยภาพในการบริหารจัดการ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.
พระปรัชญา อภิวํโส. (2542). ภูมิพลมหาราชคำฉันท์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ต้นอ้อ 1999.
พระศรีมโหสถ. (2561). โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โคลงนิราศนครสวรรค์ กาพย์ห่อโคลง โคลงอักษรสาม. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.
มณีปิ่น พรหมสุทธิรักษ์. (2560). วรรณคดีสันสกฤต: ต้นทางวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติของไทย. ใน โสรมสรวงศิรธิรางค์ วรรณคดีเฉลิมพระเกียรติสมัยสุโขทัยและอยุธยาตอนต้น (น. 49-64). กรุงเทพฯ: ศิริชัยการพิมพ์.
มณีปิ่น พรหมสุทธิรักษ์. (มปป.). พระจักรพรรดิราช. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2564, จาก https://www.kids-d.swu.ac.th
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2555). 84 พรรษาในหลวงของปวงชน: รวมผลงานการประกวดวรรณกรรมร้อยกรองประเภทลิลิลิตเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ยุทธ โตอดิเทพย์ (บ.ก.). (2560). มงกุฎฟ้า. กรุงเทพฯ: จามจุรีโปรดักท์.
ยุพร แสงทักษิณ. (2537). วรรณคดียอพระเกียรติ. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.
รัชนีกร รัชตกรตระกูล. (2560). โครงการเรื่องเล่าจากบทพระราชนิพนธ์พระมหาชนก: พลวัตของวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติในสื่อร่วมสมัย (รายงานวิจัย) กรุงเทพฯ: สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
วรวุฒิ ภักดีบุรุษ. (2554). สยามรัฐร่มฉัตรแก้ว: รวมบทกวีนิพนธ์เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิลาจารึกหลักที่ 1 จารึกพ่อขุนรามคำแหง. (2548). ใน ประชุมจารึกภาคที่ 8 จารึกสุโขทัย (น. 39-51). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
สถาบันไทยศึกษา. (2560). ร้อยมณีน้ำตา รำลึกพระมหากรุณาธิคุณ โดยเสด็จพระราชกุศลในพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลสตมวารพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช. กรุงเทพฯ: สถาบันไทยศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สภาสตรีแห่งชาติในพระบรมราชินูปถัมภ์. (2530). นวมินทรมหาราชสดุดี พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหิตลาธิเบศรรามาธิบดีจักรีนฤบดินทร สยามมินทราธิราชบรมนาถบพิตร เฉลิมพระชนมพรรษาห้ารอบพระนักษัตร วันที่ 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2530. กรุงเทพฯ: วิคตอรี่เพาเวอร์พอยท์.
สวน มหาดเล็ก. (2539). โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี. ใน วรรณกรรมสมัยธนบุรี(น. 277-296). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
เสาวณิต วิงวอน. (2538). เทวราชาและธรรมราชาในวรรณกรรมยอพระเกียรติ. ใน วรรณกรรม ศิลปะ-สดุดี (น. 76-87). กรุงเทพฯ: อักษรสมัย.
อธิชนัน สิงหตระกูล (บ.ก.). (2560). จุลสารลายไทยฉบับพิเศษ: ทวยราษฎร์รักบาทแม้ ยิ่งด้วยบิตุรงค์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สืบค้นจาก https://thaitupamphlet.wordpress.com/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR3NA0tc5gsOX4bDmIebhL89-8Hdn_Lt5x-YexClnK07zMzlVUEuWiVgbe8_aem_9HlTBJCR7KU0Z19CCJMQDw
เอนก มากอนันต์. (2561). จักรพรรดิราช คติอำนาจเบื้องหลังชนชั้นนำไทย. กรุงเทพฯ: มติชน.