การใช้ภาษาเลี่ยงคำในภาษาจีนร่วมสมัย: การศึกษาวิเคราะห์เชิงวัจนปฏิบัติศาสตร์กรณีการใช้ “可爱” แทน “傻逼” ในละครสั้นออนไลน์จีน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ศึกษาปรากฏการณ์ทางภาษาใหม่ในละครสั้นออนไลน์ของจีน คือการแทนคำสบถ 傻逼 ด้วยคำว่า 可爱 การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงการหลีกเลี่ยงคำหยาบเท่านั้น แต่เป็นกลยุทธ์ทางแนวคิดวัจนปฏิบัติเพื่อลดทอนความรุนแรงทางภาษาและปรับตัวให้สอดคล้องกับข้อกำหนดการควบคุมเนื้อหาออนไลน์ในสังคมจีนร่วมสมัย การวิเคราะห์เชิงวัจนปฏิบัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า คำว่า 可爱 ในประโยค 你真可爱! ไม่ได้ทำหน้าที่สื่อความหมายตรงตามพจนานุกรม หากแต่เป็นเครื่องมือเชิงประชดประชันที่สื่อความหมายเดียวกับวลี 你真傻逼! โดยแฝงความไม่พอใจไว้ภายใต้ภาษาที่ดูสุภาพและเป็นมิตร ในมิติทางสังคมวิทยาการใช้คำนี้สะท้อนวิธีการปรับตัวของผู้ผลิตสื่อและผู้สร้างคอนเทนต์ภายใต้แรงกดดันจากนโยบายการควบคุมเนื้อหาออนไลน์ของรัฐจีน ปรากฏการณ์นี้แสดงถึงการต่อรองเชิงอำนาจทางวัฒนธรรมระหว่างผู้ผลิตสื่อกับรัฐผู้ควบคุมสื่อในประเทศจีน การใช้คำเลี่ยงเพื่อให้ความรุนแรงทางอารมณ์คงอยู่ภายใต้รูปแบบภาษาที่ปลอดภัย การศึกษานี้มีคุณค่าทางทฤษฎีโดยเสนอว่าการประชดแบบอ้อมเชิงอุปมาเป็นทั้งกลยุทธ์การสื่อสารที่ฝังตัวทางวัฒนธรรมและกลไกการปรับตัวของภาษาในบริบทอำนาจร่วมสมัย พร้อมทั้งให้มุมมองเชิงลึกเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของวัจนปฏิบัติศาสตร์ในภาษาจีนสมัยใหม่ การใช้คำสบถ และแนวปฏิบัติทางภาษาในละครสั้นออนไลน์ของจีน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความรู้ใด ๆ ตลอดจนข้อคิดเห็นใด ๆ เป็นของผู้เขียนแต่ละท่านโดยเฉพาะ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร และกองบรรณาธิการวารสารมนุษยศาสตร์ฯ ไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วย
เอกสารอ้างอิง
Allan, K., & Burridge, K. (2006). Forbidden words: Taboo and the censoring of language. Cambridge University Press.
Austin, J. L. (1962). How to do things with words. Clarendon Press.
Beech, H. (2016, March 4). Harsh new censorship rules imposed on Chinese TV. Time. https://time.com/4247432/china-tv-television-media-censorship/
Blum-Kulka, S. (1997). Discourse pragmatics. In T. A. van Dijk (Ed.), Discourse as social interaction: Discourse studies: A multidisciplinary introduction, Vol. 2. (pp. 38-63). Sage Publications.
Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Polity Press.
Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press. https://assets.cambridge.org/97805213/13551/frontmatter/9780521313551_frontmatter.pdf
Chen, Z., & Wang, C. Y. (2020). The discipline of happiness: The Foucauldian use of the “positive energy” discourse in China’s ideological works. Journal of Current Chinese Affairs, 48(2), 201-225. https://doi.org/10.1177/1868102619899409
Culpeper, J. (2011). Impoliteness: Using language to cause offence. Cambridge University Press.
Cyberspace Administration of China. (2023). Wénmíng cuòcí ràng wǎngluò kōngjiān gèng qīnglǎng [Civilized language makes cyberspace cleaner]. https://www.cac.gov.cn/2016-09/12/c_1119553301.htm
Cyberspace Administration of China. (2025). Zhōngyāng wǎngxìn bàn fābù 2025 nián “Qīnglǎng” xìliè zhuānxiàng xíngdòng zhěngzhì zhòngdiǎn [CAC announces key tasks of the 2025 Qinglang special campaign]. https://www.cac.gov.cn/2025-02/21/c_1741837533079135.htm
Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language. Longman.
Goffman, E. (1967). Interaction ritual: Essays on face-to-face behavior. Pantheon Books.
Han, R. (2018). Contesting cyberspace in China: Online expression and authoritarian resilience. Columbia University Press.
Haugh, M. (2013). Implicature, inference and cancellability. In A. Capone, F. Lo Piparo, & M. Carapezza (Eds.), Perspectives on pragmatics and philosophy (pp. 133-151). Springer.
Herold. (2011). Parody and resistance on the Chinese internet. In D. K. Herold & P. Marolt (Eds.), Online society in China (pp. 71-88). Routledge.
Holmes, J. (2013). Women, men and politeness. Routledge. https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781317898733_A24446938/preview-9781317898733_A24446938.pdf
Jiang, Q., & Doherty, S. (2024). A corpus-based study on the English-Chinese swearwords produced by amateur (fansubbing) and professional (prosubbing) subtitling. Perspectives, 1-27. https://doi.org/10.1080/0907676X.2024.2328755
Lakoff, R. (1975). Language and woman’s place. Harper & Row.
Leech, G. N. (1983). Principles of pragmatics. Routledge.
Searle, J. R. (1969). Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge University Press.
Shao, Jingmin. (2016). Xiàndài Hànyǔ tōnglùn (dì 3 bǎn) [General course of modern Chinese (3rd ed.)]. Shanghai Education Press.
State Council Information Office of the People’s Republic of China. (2023). Qīnglǎng xìliè zhuānxiàng xíngdòng qíngkuàng jièshào [Introduction to the Qinglang special campaign]. http://www.scio.gov.cn/xwfb/gwyxwbgsxwfbh/wqfbh_2284/49421/49733/
Xinhua Dictionary Editorial Committee. (2020). Xīnhuá zìdiǎn (dì 12 bǎn) [Xinhua dictionary (12th ed.)]. Commercial Press.
Yang, P., & Tang, L. (2018). “Positive energy”: Hegemonic intervention and online media discourse in China’s Xi Jinping era. China: An International Journal, 16(1), 1-22. https://pearl.plymouth.ac.uk/pbs-research/90
Ye, W., & Zhao, L. (2023). “I know it’s sensitive”: Internet censorship, recoding, and the sensitive word culture in China. Discourse, Context & Media, 51, 100666.
