การออกแบบและประเมินประสิทธิภาพโมดูล Hi-STEM เพื่อพัฒนาทักษะผู้ประกอบการด้านอาหารฮาลาล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีที่มาจากช่องว่างทางทักษะของผู้ประกอบการอาหารฮาลาลในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ยังขาดการบูรณาการด้านเทคโนโลยีและจริยธรรมอย่างเป็นระบบ วัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะผู้ประกอบการด้านอาหารฮาลาลในจังหวัดปัตตานี 2) ออกแบบโมดูลการอบรมเข้มข้น Hi-STEM (Halal-Integrated Success Model) และ 3) ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเหมาะสมของโมดูลและเครื่องมือวิจัยโดยผู้ทรงคุณวุฒิ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเป็นหลัก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารฮาลาล ด้านการศึกษา STEM และผู้ประกอบการรวม 9 ท่าน เลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม เครื่องมือวิจัยได้รับการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและประเมินความเหมาะสมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน
ผลการวิจัยพบว่า 1) ผู้ประกอบการมีความต้องการจำเป็นเร่งด่วนในทักษะด้าน STEM และเทคโนโลยีอาหาร (The Microscope) ควบคู่กับการปลูกฝังจริยธรรมฮาลาลตามหลักวาซาฏียะฮ์เป็นแกนกลาง 2) ผลการออกแบบได้โมเดล Hi-STEM ที่บูรณาการผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs) และรายวิชา (CLOs) ครอบคลุม 4 ด้านหลัก คือ จริยธรรมฮาลาล (The Heart), ทักษะ STEM (The Microscope), ความยืดหยุ่นต่อวิกฤต (The Shield) และการเติบโตทางธุรกิจ (The Rocket) และ 3) ผลการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิยืนยันว่าโมดูลและเครื่องมือวิจัยมีความตรงเชิงเนื้อหาและความเหมาะสมในระดับสูงทุกด้าน โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) และผลประเมินความเหมาะสมผ่านเกณฑ์มาตรฐาน แสดงถึงความพร้อมเชิงโครงสร้างและเนื้อหาในการนำไปพัฒนาผู้ประกอบการจริง องค์ความรู้ที่ได้รับคือโมดูลการพัฒนาผู้ประกอบการ "พันธุ์ผสม" ที่ผสานวิทยาศาสตร์และจริยธรรมอิสลามเข้าด้วยกัน ทั้งนี้ งานวิจัยมีข้อจำกัดเนื่องจากเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพและการตรวจสอบความตรงเบื้องต้น ผลการวิจัยจึงเป็นข้อเสนอแนะเชิงรูปแบบที่ควรนำไปทดลองใช้เพื่อประเมินประสิทธิผลต่อผู้เรียนในระยะต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Abdullah, M. A. & Azam, S. E. (2020). Halal entrepreneurship from Maqasid-al-sharia’h perspective: Inseparable concept for Halalpreneurs. Journal of Food Science, 4, 34–42.
Abdur-Rauf, I. A. & Raimi, L. (2023). Understanding Islamic and halal entrepreneurship from the Maqasidul Shari’ah perspective. In Islamic Entrepreneurship (pp. 19–32). https://doi.org/10.1007/978-981-99-6427-7_2
Abimanyu, A. & Faiz, I. A. (2023). ASEAN halal markets analysis: Regulatory and harmonization challenges. Global Review of Islamic Economics and Business, 11(1), 25–44.
Akbar, J., Gul, M., Jahangir, M., Adnan, M., Saud, S., Hassan, S. & Fahad, S. (2023). Global trends in halal food standards: A review. Foods, 12(23), 4200.
Aniqoh, N. A. F. A. & Hanastiana, M. R. (2020). Halal food industry: Challenges and opportunities in Europe. Journal of Digital Marketing and Halal Industry, 2(1), 43–54.
Azam, M. S. E., & Abdullah, M. A. (2020). Global halal industry: Realities and opportunities. International Journal of Islamic Business Ethics (IJIBE), 5(1), 47–59.
Beaubien, J. M. & Baker, D. P. (2017). The use of simulation for training teamwork skills in health care: how low can you go. Simulation in Aviation Training, 445-450.
Bella-Salsa, A., Kartika, B., Jaiyeoba, H. B. & Jamaludin, M. A. (2023). Halal Lifestyle Entrepreneurship: Concept, Practice, Prospects and Challenges. Journal of Halal Science and Technology, 2(2), 19-25.
Blaszczynski, C. & Green, D. J. (2012). Effective strategies and activities for developing soft skills (Part 1). Journal of Applied Learning, 10(1), 1-6.
Bohari, A. M., Cheng, W. H. & Fuad, N. (2013). An analysis on the competitiveness of halal food industry in Malaysia: An approach of SWOT and ICT strategy. Malaysia Journal of Society and Space, 9(1), 1–11.
Brunal, M. C. H. & Torres, H. R. T. (2024). The integration of soft skills in engineering education: a pedagogical and transformative approach. Encuentro Internacional de Educación en Ingeniería ACOFI 2024. https://doi.org/10.26507/paper.3641
Chang, S. H., Yang, L. J., Chen, C. H., Shih, C. C., Shu, Y. & Chen, Y. T. (2024). STEM education in academic achievement: a meta-analysis of its moderating effects. Interactive Learning Environments, 32(6), 2401-2423.
Desidério, S. B., Lelis, M. R. L., Rodrigues, M. E. M., dos Santos, F. K. F. & Marques, A. B. (2023, August). Investigando o desenvolvimento de soft skills em projetos parceiros do Programa Meninas Digitais: um estudo exploratório. In Women in Information Technology (WIT) (pp. 171-181). SBC.
Deveci, I. & Seikkula-Leino, J. (2023). The link between entrepreneurship and STEM education. In Enhancing entrepreneurial mindsets through STEM education (pp. 3-23). Springer International Publishing.
Ellah, H. R. (2025). Project-based learning to develop teamwork and critical thinking skills in the EFL classroom. European Journal of Foreign Language Teaching, 9(3), 106-124.
Fikadu, G., Kant, S. & Adula, M. (2023). Halal entrepreneurialism effect on Halal food industry future in Ethiopia: Mediation role of risk propensity and self efficacy. Journal of Halal Science, Industry, and Business, 1(1), 15-25.
Kalsoom, U., Khan, W. A., Sultana, F. & Ahmed, M. (2024). Empowering innovation: A comprehensive perspective on Muslim business ownership. Al-NASR, 63–74.
Lim, I. (2024). A physical neuroscience-themed escape room: Design, implementation, and students’ perceptions. Education and Information Technologies, 29(7), 8725-8740.
Meliza, J., Erwansyah, E., Harianto, H. & Ariffin, K. H. K. (2023). Islamic entrepreneurship nurturing new ventures through Islamic principles. In Advances in Logistics, Operations, and Management Science (pp. 56–66). https://doi.org/10.4018/978-1-6684-7519-5.ch004
Morozova, M. V., Fasolko, T., Poliuha, V. V., Veselska, L. A. & Bagration, K. P. (2022). Formación de habilidades blandas en comunicación y resolución de conflictos en estudiantes. Apuntes Universitarios, 12(3), 236–252.
Raimi, L., Abdur-Rauf, I. A. & Olaide Raimi, B. (2025). Interdependence of halal entrepreneurship and Islamic finance for creating a strong halal ecosystem. Journal of Islamic Marketing, 16(3), 929-954.
Rashidi Abbas, F. A. A. K. & Azmie, I. A. G. (2013). Integrating soft skills assessment through soft skills workshop program for engineering students at University of Pahang: an analysis. International Journal of Research in Social Sciences, 2(1), 33–46.
Sharma, R. & Gupta, P. (2024). Analysis of soft skills in engineering curriculum. Journal of Engineering Education Transformations, 37(2), 105–112.
Xie, Y., Fang, M. & Shauman, K. (2015). STEM education. Annual Review of Sociology, 41(1), 331– 357.
Yang, Y., Sun, W., Sun, D. & Salas-Pilco, S. Z. (2025). Navigating the AI-enhanced STEM education landscape: A decade of insights, trends, and opportunities. Research in Science & Technological Education, 43(3), 693–717.
Yu, W., Zheng, Z. & He, J. (2025). Integrating entrepreneurial education into STEM education: A systematic review. Research in Science Education, 55(1), 159–185.
Zailani, S., Arrifin, Z., Abd Wahid, N., Othman, R. & Fernando, Y. (2010). Halal traceability and halal tracking systems in strengthening halal food supply chain for food industry in Malaysia (a review). Journal of Food Technology, 8(3), 74–81.
