โลกวัชชะ: เมื่อเสียงติเตียนของชาวบ้านทำให้พระต้องสละสมณเพศ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาความหมาย บทบาท และนัยทางสังคมของแนวคิด “โลกวัชชะ” ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายโลกวัชชะในฐานะกลไกทางสังคมที่เชื่อมโยงระหว่างพระวินัยกับศรัทธาของสาธารณชน การศึกษาใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสาร และการวิเคราะห์เชิงแนวคิดจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาและงานวิชาการด้านสังคมวิทยาศาสนาและมานุษยวิทยาศาสนาไทย ผลการศึกษาพบว่า โลกวัชชะมิได้เป็นเพียงหลักวินัยรอง หากแต่เป็นอำนาจเชิงศีลธรรมของสังคมที่มีผลต่อสถานภาพของพระสงฆ์โดยตรง โดยเฉพาะในบริบทสังคมไทยร่วมสมัยที่สื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ทำหน้าที่ขยายเสียงการติเตียนของสาธารณชนอย่างกว้างขวาง จนนำไปสู่แรงกดดันให้พระสงฆ์ต้องสละสมณเพศแม้ไม่ปรากฏอาบัติร้ายแรงตามพระวินัย บทความเสนอให้ทำความเข้าใจโลกวัชชะในฐานะปรากฏการณ์ทางสังคมและวัฒนธรรมที่สะท้อนความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างศาสนา สื่อ และสังคมไทยร่วมสมัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฯ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และไม่ได้เป็นทัศนะและความรับผิดชอบของ กองบรรณาธิการ หรือ ของ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา
เอกสารอ้างอิง
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). นิติศาสตร์แนวพุทธ. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ.
พระครูภาวนาปัจจันตเขต. (2566). การศึกษาพระวินัยของพระสงฆ์เถรวาท (ปัณณัตติวัชชะ) กับบทบัญญัติว่าด้วยโลกติเตียน (โลกวัชชะ). วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(2), 184–198.
พระไพศาล วิสาโล. (2556). พุทธศาสนาไทยในอนาคต: แนวโน้มและทางออกจากวิกฤต. มูลนิธิโกมลคีมทอง.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2559). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย: พระวินัยปิฎก.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2543). พุทธศาสนาในความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย. มูลนิธิโกมล คีมทอง.
สมบูรณ์ สุขสำราญ. (2527). พุทธศาสนากับการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและสังคม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Harvard University Press.
Cohen, S. (1972). Folk devils and moral panics. Routledge.
Durkheim, E. (1984). The division of labor in society (W. D. Halls, Trans.). Free Press. (Original work published 1893)
Furbey, R., Dinham, A., Farnell, R., Finneron, D., & Wilkinson, G. (2006). Faith as social capital: Connecting or dividing?. Policy Press.
Gombrich, R. (1988). Theravada Buddhism: A social history from ancient Benares to modern Colombo. Routledge.
Goode, E., & Ben-Yehuda, N. (2009). Moral panics: The social construction of deviance (2nd ed.). Wiley-Blackwell.
Keyes, C. F. (1989). Buddhism and national integration in Thailand. University of Tokyo Press.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Tambiah, S. J. (1976). World conqueror and world renouncer: A study of Buddhism and polity in Thailand against a historical background. Cambridge University Press.
Thompson, J. B. (2000). Political scandal: Power and visibility in the media age. Polity Press.
Zúquete, J. P. (2017). The identitarians: The movement against globalism and Islam in Europe. University of Notre Dame Press.
