ภาพแทนครอบครัวในนวนิยายเรื่องเมษาลาตะวัน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพแทนครอบครัวในนวนิยายเรื่องเมษาลาตะวัน ของผู้แต่ง September’s Blue โดยใช้แนวคิดภาพแทนของ Stuart Hall วิเคราะห์ภาพแทนครอบครัวในนวนิยายเรื่องเมษาลาตะวัน ผลการศึกษาพบว่านวนิยายเรื่องเมษาลาตะวัน ปรากฏภาพแทนครอบครัว 4 รูปแบบ ได้แก่ ภาพแทนครอบครัวที่ไม่สมบูรณ์แบบ ภาพแทนครอบครัวที่ไม่ใช่พื้นที่ปลอดภัย ภาพแทนครอบครัวที่ตอกย้ำ วาทกรรม “คนนอก” และภาพแทนครอบครัวที่ไม่ยอมรับตัวตนของสมาชิกในครอบครัว ผู้วิจัยพบว่าการนำเสนอภาพแทนครอบครัวในนวนิยายมีลักษณะเป็นภาพครอบครัวที่ไม่ใช่ครอบครัวในอุดมคตินี้ ทำให้เห็นความสำคัญของสถาบันครอบครัวที่บ้านเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้กับสมาชิกในครอบครัว แต่การกระทำของผู้ปกครองที่ขาดจิตสำนึก ทำให้ลูกรู้สึกไม่ปลอดภัย เช่นเดียวกับพ่อและแม่ที่ผลักลูกให้กลายเป็น “คนนอก” จากครอบครัว ทั้งหมดนี้ขัดแย้งกับความเป็นสังคมไทยที่มองว่าครอบครัว คือ ความปลอดภัย พ่อและแม่มีหน้าที่ให้ความรัก และความอบอุ่นแก่ลูก การนำเสนอภาพแทนครอบครัวที่ไม่เป็นไปตามอุดมคตินี้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาครอบครัวในสังคมไทยที่ความเป็นจริงแล้วไม่ใช่ทุกคนที่จะรู้สึกปลอดภัยเมื่ออยู่ที่บ้านกับครอบครัว และปัญหาที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่บ้าน แต่เป็นคนในบ้าน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จุไรรัตน์ ทองคำชื่นวิวัฒน์. (2555). ความหมายและภาพตัวแทนครอบครัวต่างชนชั้นในละครโทรทัศน์ไทย. วารสารจันทรเกษมสาร, 18(34), 65–75.
จุไรรัตน์ ทองคำชื่นวิวัฒน์. (2556). การสร้างภาพตัวแทนครอบครัวในละครโทรทัศน์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
ซุน ซูเหล่ย และจันทร์สุดา ไชยประสิทธ์. (2566). ภาพแทนคนชั้นล่างที่ปรากฏในนวนิยายเรื่อง หลังเที่ยงคืน ของ จำลอง ฝั่งชลจิตร. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14, 16 พฤษภาคม 2566, มหาวิทยาลัยหาดใหญ่, 427–439.
นวลศิริ เปาโรหิตย์. (2550). จิตวิทยาชีวิตครอบครัว: ทำอย่างไรให้พ่อ แม่ ลูก และทุกคนในครอบครัวอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข เข้าใจและเห็นใจซึ่งกันและกัน. นนทบุรี: 108 สุดยอดไอเดีย ในเครือสำนักพิมพ์ บี มีเดีย กรุ๊ป.
ประสพสุข ฤทธิเดช และปวีณา แก้วอาจ. (2557). นวนิยายในสวนขวัญ: ภาพสะท้อนครอบครัวของสังคมไทย. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 1(2), 127–138.
เมธิรา ไกรนที, วันชัย ธรรมสัจการ, และอุทิศ สังขรัตน์. (2563). ครอบครัว: สถาบันหลักทางสังคมกับบทบาทการพัฒนามนุษย์แบบองค์รวม. วารสารปาริชาติ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 33(1), 1–16.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567, จาก https://dictionary.orst.go.th/
รุจฬ์สวัตต์ คุรองภูมินทร์ และสมสุข หินวิมาน. (2566). ภาพตัวแทนครอบครัวไทยเชื้อสายจีนผ่านละครโทรทัศน์. วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิตย์, 17(2), 141–164.
วรุณญา อัจฉริยบดี. (2554). สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติ และนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ไทย: เรื่องเล่าและภาพแทน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุรเดช โชติอุดมพันธ์. (2548). วาทกรรม ภาพแทน และอัตลักษณ์. สืบค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2568, จาก http://www.phd-lit.arts.chula.ac.th/
อารีนุช อุดมผล. (2566). เมษาลาตะวัน: รอยร้าวจากผู้ใหญ่สู่บาดแผลในวัยเยาว์. สืบค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2568, จาก https://www.ดวงใจวิจารณ์.com/17407035/2023a007
อิสริยา อ้นเงิน. (2560). ภาพตัวแทนของข้าราชการในละครโทรทัศน์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เอกรัฐ เลาหทัยวาณิชย์. (2552). หลังสมัยใหม่: การสร้างภาพแทน โลกาภิวัตน์ การบริโภค และทุนวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567, จาก https://midnightuniv.tumrai.com/midnighttext/0009999810.html
September's Blue. (2567). เมษาลาตะวัน (พิมพ์ครั้งที่ 9). นนทบุรี: P.S.