แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานตามแนวพุทธจิตวิทยาของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • พชราพรรณ์ เขมชินวงศ์กิตติ หลักสูตรพุทธศาตรมหาบัณฑิต สาชาวิชาพุทธจิตวิทยา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธจิตวิทยา, หลักพละ 5, ประสิทธิภาพการทำงาน, ธุรกิจขนาดกลาง, การพัฒนาบุคลากร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาแนวคิดทฤษฎีตามแนวพุทธจิตวิทยาเกี่ยวกับการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร 2. วิเคราะห์แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานตามแนวพุทธจิตวิทยา และ 3. นำเสนอแนวปฏิบัติในการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 17 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจงจากผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา ด้านจิตวิทยาหรือพุทธจิตวิทยา และด้านการบริหารธุรกิจ รวมทั้ง การสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 12 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบนำการสนทนากลุ่ม ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้วยค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ระหว่าง 0.80–1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยเทคนิคการยืนยัน 3 เส้า

ผลการวิจัยพบว่า 1. แนวคิดทฤษฎีตามแนวพุทธจิตวิทยาที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงาน คือ หลักพละ 5 ได้แก่ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา ซึ่งสามารถบูรณาการร่วมกับทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ได้อย่างเป็นระบบ  2. แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ปัจจัยภายในของพนักงาน ปัจจัยภายนอกขององค์กร องค์ประกอบของการส่งเสริมประสิทธิภาพและกระบวนการส่งเสริมตามแนวพุทธจิตวิทยา โดยเน้นการพัฒนาความรู้ ทักษะ การทำงานเป็นทีม การบริหารเวลา การแก้ปัญหา การฝึกสติและการสร้างคุณธรรม 3. แนวปฏิบัติการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานประกอบด้วย 7 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ บทบาทผู้นำองค์กร การวิเคราะห์ปัญหาบุคลากร การสังเคราะห์ปัญหาธุรกิจ หลักพละ 5 ทฤษฎีมาสโลว์ และโมเดล 3 Ups ได้แก่ Upskill (พัฒนาคน) UpScore (พัฒนางาน) และ Upscale (พัฒนาองค์กร)

เอกสารอ้างอิง

ชญานิษฐ์ เตชะ. (2561). แรงจูงใจที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงาน: กรณีศึกษา บริษัท ทรัยโมทีฟ เอเชีย แปซิฟิค จำกัด (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.

ธันยพร กริชติทายาวุธ. (2564). ผลของโปรแกรมการฝึกอบรมแบบบูรณาการพละ 5 และการคิดเชิงบวกที่มีต่อการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนและสุขภาวะทางจิตของกลุ่มสมาชิก สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.

นาถลัดดา บุญประครอง. (2559). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของพนักงาน บริษัท เฟล็กซ์โซ กราฟฟิก (ประเทศไทย) จำกัด (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.

บริษัท ทเวนตี้โฟร์ สปอร์ตแวร์ จำกัด. (2568). ข้อมูลโครงสร้างองค์กร. เอกสารภายใน (อัดสำเนา).

ปทิตตา วิเศษบุปผากุล. (2567). ปัจจัยเชิงพุทธจิตวิทยาที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.

วุฒิชัย นัยรัตนหิรัญ. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงาน บริษัท ไทยสมายล์แอร์เวย์ จำกัด (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม. (2566). รายงานภาวะอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มของไทย. กรุงเทพฯ : กระทรวงอุตสาหกรรม.

Abraham H. Maslow. (1954). Motivation and Personality. New York: Harper & Row.

“________”. (1970). Motivation and Personality (2nd ed.). New York: Harper & Row.

“________”. (1987). Motivation and Personality (3rd ed.). New York: Harper & Row.

Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman.

Burhanudin., Kuswantoro, F., & Mulyadi. (2022). Ferri Kuswantoro & Mulyadi, Motivation as the Predictor of Employee Performance. International Journal of Economics Management, Business, and Social Science, 3(1), 268-285.

Herzberg, F. (1966). Work and Nature of Man. Cleveland: Word Publishing Company.

Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-Being. New York: Free Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-02

รูปแบบการอ้างอิง

เขมชินวงศ์กิตติ พ. (2026). แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานตามแนวพุทธจิตวิทยาของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม, 12(1), 109–123. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/human/article/view/302153