แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานตามแนวพุทธจิตวิทยาของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
พุทธจิตวิทยา, หลักพละ 5, ประสิทธิภาพการทำงาน, ธุรกิจขนาดกลาง, การพัฒนาบุคลากรบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาแนวคิดทฤษฎีตามแนวพุทธจิตวิทยาเกี่ยวกับการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร 2. วิเคราะห์แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานตามแนวพุทธจิตวิทยา และ 3. นำเสนอแนวปฏิบัติในการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานในธุรกิจขนาดกลาง กรุงเทพมหานคร โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 17 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจงจากผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา ด้านจิตวิทยาหรือพุทธจิตวิทยา และด้านการบริหารธุรกิจ รวมทั้ง การสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 12 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบนำการสนทนากลุ่ม ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้วยค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ระหว่าง 0.80–1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยเทคนิคการยืนยัน 3 เส้า
ผลการวิจัยพบว่า 1. แนวคิดทฤษฎีตามแนวพุทธจิตวิทยาที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงาน คือ หลักพละ 5 ได้แก่ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา ซึ่งสามารถบูรณาการร่วมกับทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ได้อย่างเป็นระบบ 2. แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ปัจจัยภายในของพนักงาน ปัจจัยภายนอกขององค์กร องค์ประกอบของการส่งเสริมประสิทธิภาพและกระบวนการส่งเสริมตามแนวพุทธจิตวิทยา โดยเน้นการพัฒนาความรู้ ทักษะ การทำงานเป็นทีม การบริหารเวลา การแก้ปัญหา การฝึกสติและการสร้างคุณธรรม 3. แนวปฏิบัติการส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานประกอบด้วย 7 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ บทบาทผู้นำองค์กร การวิเคราะห์ปัญหาบุคลากร การสังเคราะห์ปัญหาธุรกิจ หลักพละ 5 ทฤษฎีมาสโลว์ และโมเดล 3 Ups ได้แก่ Upskill (พัฒนาคน) UpScore (พัฒนางาน) และ Upscale (พัฒนาองค์กร)
เอกสารอ้างอิง
ชญานิษฐ์ เตชะ. (2561). แรงจูงใจที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงาน: กรณีศึกษา บริษัท ทรัยโมทีฟ เอเชีย แปซิฟิค จำกัด (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.
ธันยพร กริชติทายาวุธ. (2564). ผลของโปรแกรมการฝึกอบรมแบบบูรณาการพละ 5 และการคิดเชิงบวกที่มีต่อการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนและสุขภาวะทางจิตของกลุ่มสมาชิก สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.
นาถลัดดา บุญประครอง. (2559). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของพนักงาน บริษัท เฟล็กซ์โซ กราฟฟิก (ประเทศไทย) จำกัด (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.
บริษัท ทเวนตี้โฟร์ สปอร์ตแวร์ จำกัด. (2568). ข้อมูลโครงสร้างองค์กร. เอกสารภายใน (อัดสำเนา).
ปทิตตา วิเศษบุปผากุล. (2567). ปัจจัยเชิงพุทธจิตวิทยาที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.
วุฒิชัย นัยรัตนหิรัญ. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงาน บริษัท ไทยสมายล์แอร์เวย์ จำกัด (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.
สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม. (2566). รายงานภาวะอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มของไทย. กรุงเทพฯ : กระทรวงอุตสาหกรรม.
Abraham H. Maslow. (1954). Motivation and Personality. New York: Harper & Row.
“________”. (1970). Motivation and Personality (2nd ed.). New York: Harper & Row.
“________”. (1987). Motivation and Personality (3rd ed.). New York: Harper & Row.
Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman.
Burhanudin., Kuswantoro, F., & Mulyadi. (2022). Ferri Kuswantoro & Mulyadi, Motivation as the Predictor of Employee Performance. International Journal of Economics Management, Business, and Social Science, 3(1), 268-285.
Herzberg, F. (1966). Work and Nature of Man. Cleveland: Word Publishing Company.
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-Being. New York: Free Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.