ปัญหากฎหมายว่าด้วยการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน

ผู้แต่ง

  • นที วรรธนะโกวินท์ หลักสูตรนิติศาสตร์บัญฑิต วิทยาลัยนครราชสีมา

คำสำคัญ:

กำนัน, ผู้ใหญ่บ้าน, วาระการดำรงตำแหน่ง, ปัญหากฎหมาย, การปกครองท้องถิ่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง ปัญหากฎหมายว่าด้วยการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน วิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการกำหนดระยะเวลาในการดำรงตำแหน่ง ตลอดจนเสนอแนวทางแก้ไขที่เหมาะสมกับสภาพสังคมและการปกครองท้องถิ่นในปัจจุบัน การวิจัยนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงเอกสาร โดยใช้แหล่งข้อมูลจากบทบัญญัติกฎหมาย ได้แก่ พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 และที่แก้ไขเพิ่มเติมหลายฉบับ อาทิ พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 12) พ.ศ. 2551 ซึ่งแก้ไขมาตรา 12 กำหนดให้ผู้ใหญ่บ้านมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 5 ปี แทนการดำรงตำแหน่งจนถึงอายุ 60 ปี รวมถึงการพิจารณาคำพิพากษาศาลฎีกาและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง

             ผลการศึกษาพบว่า โครงสร้างกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับวาระการดำรงตำแหน่ง  ความไม่ชัดเจน ไม่สอดคล้องของบทบัญญัติกฎหมาย ผลกระทบของ “การไม่มีวาระ” หรือ “วาระยาวเกินไป” เปรียบเทียบกับระบบต่างประเทศหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น

            ข้อเสนอแนะของงานวิจัยนี้คือ การกำหนดวาระการดำรงตำแหน่งให้มีความชัดเจนและสอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตย โดยอาจพิจารณาปรับปรุง แก้ใข มาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ ให้กำหนดวาระที่เหมาะสม ควบคู่ไปกับการสร้างกลไกตรวจสอบและประเมินผลการทำงานอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการรักษาขนบธรรมเนียมท้องถิ่นกับหลักนิติธรรมและการบริหารราชการแผ่นดินที่มีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง.(2565).บทบาทและหน้าที่ของกำนันและผู้ใหญ่บ้าน. กระทรวงมหาดไทย.

พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457. (2457). ราชกิจจานุเบกษา.

พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 12) พ.ศ. 2551. (2551). ราชกิจจานุเบกษา.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา.

สมชาย ใจดี. (2560). กฎหมายปกครอง. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

สุรีย์ แสงทอง. (2562). การกระจายอำนาจกับการปกครองท้องถิ่นในประเทศไทย. วารสารนิติศาสตร์, 45(2), 25–40.

Brown, T. (2018). Decentralization and local governance. Routledge.

Smith, J. (2019). Local governance and administrative reform. Oxford University Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

วรรธนะโกวินท์ น. . (2026). ปัญหากฎหมายว่าด้วยการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 20(1), 511–522. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/hsjournalnmc/article/view/293769

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย