การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • จอมขวัญ ศุภศิริกิจเจริญ ดร. อาจารย์, สาขาการจัดการ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยธนบุรี วิทยาเขตภาคเหนือ จังหวัดลำพูน
  • ฟ้าวิกร อินลวง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร., สาขาการจัดการ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยธนบุรี วิทยาเขตภาคเหนือ จังหวัดลำพูน

คำสำคัญ:

ภูมิปัญญาท้องถิ่น , การสืบสาน , ไม้ไผ่ขด

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัจจุบันของภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ และ 2) เพื่อเสนอแนวทาง และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ การศึกษานี้เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือผู้ผลิตไม้ไผ่ขด 5 ครัวเรือน จำนวน 9 คน เลือกผู้ให้ข้อมูลใช้วิธีแบบเจาะจง เครื่องมือในการเก็บข้อมูลใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกต และการสนทนากลุ่มอย่างไม่เป็นทางการ บันทึกรวบรวมข้อมูล และจัดทำเป็นคู่มือภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด

ผลการวิจัยพบว่า 1) สถานการณ์ปัจจุบันภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ จุดแข็ง ผลิตภัณฑ์มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก คุณภาพได้รับการรับรองสินค้า OTOP ระดับ 4 ดาว มีห้องแสดงชิ้นงานไว้เป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่ชุมชน และผู้ที่สนใจ จุดอ่อน องค์ความรู้หัตถกรรมไม้ไผ่ขดอยู่ภายในตัวบุคคลไม่มีการจดบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ผู้ผลิตมีจำนวนน้อยส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ ไม่มีการทำการตลาด ปัจจุบันหยุดการผลิต  2) เสนอแนวทาง และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด จากสถานการณ์ปัจจุบันเพื่อเป็นการอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ให้คงอยู่ต่อไป จึงเลือกการจัดเก็บองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เป็นรูปธรรมโดยการถ่ายทอดขั้นตอนการผลิต ด้วยวิธีการอธิบายบนชิ้นงาน และการสาธิต จดบันทึกรวบรวมข้อมูล สรุป และจัดทำเป็นคู่มือภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตกรรมไม้ไผ่ขด ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ สามารถเผยแพร่ให้กับผู้ที่สนใจ ชุมชน และสังคม ต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กนกพร ฉิมพลี. (2555). รูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านหัตถกรรมเครื่องจักสาน :กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชน จังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

กลุ่มงานภูมิปัญญาท้องถิ่น, กรมส่งเสริมการเกษตร. (ม.ป.ป.). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น. สืบค้น http://new.research.doae.go.th/wp-

จันติมา จันทร์เอียด. (2564). รูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านหัตถกรรมเครื่องจักสาน: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชน จังหวัดสงขลา. วารสารวิทยาการจัดการ, 38(2), 140-167. สืบค้นจาก https://so03.tcithaijo.org/index.php/jms_psu/article/

ทามาส มะขาม. (2564). การอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาหารละว้า ของชุมชนบ้านละอูบ ตำบลห้วยห้อม อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน. การค้นคว้าอิสระ วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

เทศบาลตำบลป่าบง อำเภอสารภี. (2567). ประวัติความเป็นตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่. สืบค้นจาก http://www.pabongchiangmai.go.th/

ธัญธัช วิภัติภูมิประเทศ. (2553). การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นของปราชญ์ชาวบ้าน: กรณีศึกษาวงกลองยาว อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. การค้นคว้าอิสระ. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ปริชาติ คุณปลื้ม (2560). การพัฒนากระบวนการจัดการความรู้ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น: กรณีศึกษากลุ่มโอทอป ภาคตะวันออก. วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย, 9(3), 273- 295. สืบค้นจาก https://ojs.lib.buu.ac.th/index.php/law/article/view/5399

พันธุ์นิภา แย้มชุติ และคณะ. (2567). แนวทางการสืบทอดภูมิปัญญาหัตถกรรมท้องถิ่นเครื่องจักสานจากไม้ไผ่ในอำเภอบ้านธิ จังหวัดลำพูน. วารสารบริหารศาสตร์, 7(2), 221-232. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/269201

วรัลยา ทองปั้น. (2559). การถอดบทเรียนการจัดการความรู้ของผู้ประกอบการธุรกิจจักสานไม้ไผ่ที่ประสบความสำเร็จในตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่. การค้นคว้าอิสระ.บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สืบค้นจาก https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:143419

วัชรา ทองหยอด. (2550). การพัฒนาผลิตภัณฑ์จักสาน ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่การค้นคว้าอิสระ. ศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สืบค้นจาก https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Search

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-29

รูปแบบการอ้างอิง

ศุภศิริกิจเจริญ จ. . ., & อินลวง ฟ. . (2025). การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมไม้ไผ่ขด ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 19(2), 16–29. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/hsjournalnmc/article/view/283612

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย