สถานะทางกฎหมายของที่กัลปนาตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505

ผู้แต่ง

  • วรรณทนี รุ่งเรืองสภากุล อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.

คำสำคัญ:

ที่กัลปนา , พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ , วัด

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเป็นมาและความสำคัญของปัญหาสถานะทางกฎหมายของที่กัลปนาตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ 2) วิเคราะห์สถานะทางกฎหมายตลอดถึงการได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย 3) ศึกษาถึงรูปแบบและการจัดการที่กัลปนา และ 4) เสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายที่มีอยู่แล้วและกฎหมายที่จะบัญญัติขึ้นใหม่

           ผลการวิจัยพบว่า 1) กฎกระทรวงได้ให้อำนาจแก่วัดในการนำที่กัลปนาออกจัดหาผลประโยชน์ในรูปแบบของการเช่าซึ่งไม่สอดคล้องกับพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 และกำหนดแต่เพียงวิธีการที่วัดจะจัดหาผลประโยชน์ในที่กัลปนา แต่ไม่มีรายละเอียดของการอุทิศแต่ผลประโยชน์ในที่กัลปนาแต่อย่างใด 2) พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 มีหลายมาตราที่ใช้ถ้อยคำว่า พระศาสนา ทำให้ยากในการศึกษาและทำความเข้าใจว่าหมายถึงหน่วยงานและองค์กรใด

          ข้อเสนอแนะ แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 และกำหนดคำนิยามของพระศาสนาให้ชัดเจน รวมทั้งแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงเพื่อให้ครอบคลุมกรณีของที่กัลปนาเพื่อสร้างความชัดเจนให้กับผู้อุทิศและวัดที่รับมอบที่กัลปนาดังกล่าว

เอกสารอ้างอิง

กมลชัย รัตนสกาววงศ์. (2544). กฎหมายปกครอง. สำนักพิมพ์วิญญูชน. กรุงเทพฯ.

กระทรวงธรรมการ แผนกกรมธรรมการ. (2445). เรื่อง ข้อบังคับเรื่องเงินกัลปนา. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2565 จาก https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/1024331.pdf

กระทรวงธรรมการ แผนกกรมธรรมการ. (2472). เรื่อง มีผู้อุททิศกัลปนาผลกับถวายเงินเป็นทุนแก่วัด. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2565

จาก https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/1085241.pdf

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 603/2474.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1253/2481.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 411/2490.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 944/2497.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 571-572/2508.

คำสั่งศาลปกครองที่ 104/2544.

พระครูจริยธรรมานุรักษ์. (2563). สภาพปัญหาและแนวทางแก้ไขในการบริหารจัดการที่พักสงฆ์. วารสารศิลปะการจัดการ, 4 (3), กันยายน – ธันวาคม 2563. 774.

นิติศาสตร์ไพศาลย์ (วัน). พระยา. 2431-2510 (2462). หัวข้อเล็กเชอร์ธรรมศาสตร์. โรงพิมพ์เดลิเมล์. กรุงเทพฯ.

ประยูร กาญจนดุล. (2537). คำบรรยายกฎหมายปกครอง. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.

ปิยรัตน์ อินทร์อ่อน. (2553). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2565 จาก http://legacy.o rst.go.th/?knowledges=กัลปนา-2-กรกฎาคม-2553

สำนักมาตรฐานการทะเบียนที่ดิน กรมที่ดิน. (ไม่ปรากฏปี พ.ศ.). ส่วนมาตรฐานการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2565

จาก https://www.dol.go.th/train/DocLib4/0.2smt120361.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-29

รูปแบบการอ้างอิง

รุ่งเรืองสภากุล ว. . (2025). สถานะทางกฎหมายของที่กัลปนาตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 19(2), 82–96. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/hsjournalnmc/article/view/281096

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย