ความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลนคร ระหว่างปีงบประมาณ 2561-2565
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อวัดความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ของเทศบาลนคร ระหว่างปีงบประมาณ 2561-2565 2) เพื่อสำรวจแนวโน้มความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ของเทศบาลนครระหว่างปีงบประมาณ 2561-2565 และ 3) เพื่อเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ของท้องถิ่น โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปริมาณผ่านการหาค่าดัชนีวัดความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ (RII) ดัชนีวัดการพึ่งพาทางการคลังด้านรายได้ที่รัฐบาลจัดสรรให้ (RDIG) และดัชนีวัดการพึ่งพาทางการคลังด้านรายได้จากรัฐบาลในรูปของเงินอุดหนุน (RDIS)
ผลการศึกษาพบว่า 1) ความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ของเทศบาลนคร ระหว่างปีงบประมาณ 2561-2565 อยู่ในระดับน้อยมาก ดัชนี RII มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 15.60 สะท้อนว่าเทศบาลนครยังไม่มีอิสระทางการคลังด้านรายได้ ขณะที่ดัชนี RDIG อยู่ในระดับปานกลาง มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 43.67 และดัชนี RDIS อยู่ในระดับปานกลาง ดัชนี RDIS มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 40.75 สะท้อนว่าเทศบาลนครยังคงต้องพึ่งพาทางการคลังด้านรายได้ที่รัฐบาลเก็บและจัดสรรให้ และเงินอุดหนุน 2) ความเป็นอิสระทางการคลังของเทศบาลนครมีแนวโน้มลดลงในปีงบประมาณ 2563-2564 เนื่องจากสถานการณ์โควิด-19 การแก้ไขกฎหมายและมติคณะรัฐมนตรีที่ส่งผลต่อการจัดเก็บรายได้ท้องถิ่น ต่อมาปีงบประมาณ 2565 แนวโน้มความเป็นอิสระเพิ่มขึ้นแต่ยังไม่สูงเท่ากับปี 2561-2562 และ 3) เพื่อพัฒนาความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ รัฐบาลควรปรับปรุงกฎระเบียบภาษี ลดการควบคุมท้องถิ่น และกระจายอำนาจทางการคลัง ส่วนเทศบาลต้องพัฒนารายได้ใหม่ นวัตกรรม และช่องทางการจัดเก็บรายได้
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ฐิติเทพ สิทธิยศ, ธีรเดช ลิขิตตระกูลวงศ์, ปวีณา สำเร็จ, สุธาวรรณ วรรณสุกใส และอรนุช ใจดี. (2559). แนวทางการส่งเสริมความเป็นอิสระทางการคลังด้านรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตั้งอยู่ในพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ภาวิณี ช่วยประคอง. (2563). การติดตามความเป็นอิสระด้านการคลังท้องถิ่นของประเทศอาเซียนผ่านการบริหารภาษีป้ายและการโฆษณา: ประเทศฟิลิปปินส์และประเทศไทย-ใครก้าวหน้ากว่ากัน?. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(2), 47-96. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PSPAJ-KKU/article/view/247452
วีระศักดิ์ เครือเทพ, กิรพัฒน์ เขียนทองกุล, สิริวิท อิสโร, รัชดาพร หวลอารมณ์, กันตา วิลาชัย, ทนงเกียรติ มาตตยา และสิริภากร สระทองจันทร์. (2566). ปรอทชี้วัดความเป็นอิสระของท้องถิ่นไทย: การวิจัยเชิงประจักษ์และข้อเสนอเชิงนโยบาย. Local Administration Journal, 16(2), 195-216. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/colakkujournals /article/view/263396
วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2566). ท้องถิ่นอิสระ ? (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สกนธ์ วรัญญูวัฒนา. (2556). การกระจายอำนาจการคลังสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: แนวคิดและการปฏิบัติกรณีศึกษาประเทศไทย (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมชัย ฤชุพันธ์. (2545). รายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: มีปัญหาอะไร แก้อย่างไร (พิมพ์ครั้งที่ 1). สถาบันพัฒนาสยาม. เอส แอล พลับบลิเคชั่น.
อัชกรณ์ วงศ์ปรีดี และสุนทรชัย ชอบยศ. (2558). การบริหารการคลังท้องถิ่น : บทเรียนจากนวัตกรรมท้องถิ่นไทย (พิมพ์ครั้งที่ 1). โรงพิมพ์รัตนไตร.
Nadmid, B., Chuluunbaatar, A., & Budjav, B. (2024). Calculating Index of Local Financial Autonomy: Evidence from Mongolia. iBusiness, 16(1), 24-36. http://doi.org/10.4236/ib.2024.161002
Prorok, T. & Calzola, S. (2023). European Local Government Finances and Local Autonomy. https://www.kdz.eu/en/news/blog/european-local-government-finances-and-local-autonomy
Slack, E. (2017). How Much Local Fiscal Autonomy Do Cities Have? A Comparison of Eight Cities around the World. Institute on Municipal Finance and Governance. https://imfg.org/research/doc/?doc_id=432