การพัฒนาความสามารถการคิดวิเคราะห์และทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPs ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด

Article Sidebar

PDF
เผยแพร่แล้ว: พ.ย. 5, 2026
คำสำคัญ:
ความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์, ทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน, การจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPs ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด

Main Article Content

ภาคภูมิ แก้วจันทร์
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ดนิตา ดวงวิไล
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความสามารถการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPs ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด นักเรียนร้อยละ 80.00 ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 75.00 ขึ้นไป 2) พัฒนาทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPs ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด นักเรียนร้อยละ 80.00 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 75.00 ขึ้นไป กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านร่องกะถิน จังหวัดเพชรบูรณ์ (โรงเรียนขนาดเล็ก) โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling)
ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน จำนวน 3 วงจรปฏิบัติการ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ ได้แก่ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองเชิงปฏิบัติการ ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPs ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด 2) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลเชิงปฏิบัติการ ได้แก่
แบบบันทึกผลการจัดการเรียนรู้ แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียน แบบวัดความสามารถการคิดวิเคราะห์ท้ายวงจร และแบบวัดทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนท้ายวงจร และ 3) เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินผลการวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบวัดความสามารถการคิดวิเคราะห์ และแบบทดสอบวัดทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าสถิติพื้นฐาน คือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละ ผลการวิจัย พบว่า 1) ความสามารถการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 คิดเป็นร้อยละ 100 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 86.67 ขึ้นไป และ 2) ทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 คิดเป็นร้อยละ 100 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 86.11 ขึ้นไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้วจันทร์ ภ., & ดวงวิไล ด. (2026). การพัฒนาความสามารถการคิดวิเคราะห์และทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPs ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 8(3), 1–13. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/art/article/view/300851
ฉบับ
ปีที่ 8 ฉบับที่ 3 (2026): กันยายน-ธันวาคม
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
Creative Commons License

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

ประวัติผู้แต่ง

ดนิตา ดวงวิไล, คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

2.6.1 ประธานหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย (หลักสูตร 5 ปี) (หลักสูตรปรับปรุง 2560)
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 20 เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2562 ตามคำสั่งมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เลขที่
2223/2562
2.6.2 ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายการศึกษาและพัฒนาทักษะการเรียนรู้ สังกัดคณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 1 เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2563 ตามคำสั่ง
มหาวิทยาลัยขอนแก่น เลขที่ 7115/2563
2.6.3 คณะกรรมการบริหารหลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน (ภาคปกติ)
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 5 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563
ตามคำสั่งคณะศึกษาศาสตร์ เลขที่ 024/2563
2.6.4 คณะกรรมการบริหารศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 30 เดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 ตามคำสั่งคณะศึกษาศาสตร์ เลขที่
058/2564
2.6.5 คณะกรรมการและเลขานุการศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู คณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 30 เดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 ตามคำสั่ง
คณะศึกษาศาสตร์ เลขที่ 059/2564
2.6.6 เลขานุการศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 30 เดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 ตามคำสั่งคณะศึกษาศาสตร์ เลขที่ 062/2564
2.6.7 คณะกรรมการยุทธศาสตร์และพัฒนาองค์กร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 23 เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 ตามคำสั่งคณะศึกษาศาสตร์ เลขที่ 123/2564
2.6.8 คณะกรรมการบริหารหลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต ประจำคณะศึกษาศาสตร์ ได้รับแต่งตั้งให้ดำรง
ตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 9 เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2564 ตามคำสั่งคณะศึกษาศาสตร์ เลขที่ 151/2564
2.6.9 ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายพัฒนาวิชาชีพและบริการวิชาการ สังกัดคณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่วันที่ 7 เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566 ตามคำสั่งมหาวิทยาลัยขอนแก่น เลขที่
5925/2566

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

https://academic.obec.go.th/web/document/download/615

เกศวจี พูลภิญโญ, นพรัตน์ หมีพลัด และจิราภรณ์ เหมพันธ์. (2566). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาการคำนวณและความสามารถในการวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยการจัดการเรียนรู้แบบรวมพลัง 5 ขั้นตอนร่วมกับอินโฟกราฟิกส์. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 13(3), 131–145. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/var/article/view/268343

ทิพย์วรรณ จันทร์เขียว และชมนาด เชื้อสุวรรณทวี. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด (Think-Pair-Share) ที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายมัธยม). วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(5), 174–185. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/261256

น้ำฝน ใหม่วงศ์ และวารีรัตน์ แก้วอุไร. (2568). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการเรียนรู้แบบรวมพลัง 5 ขั้นตอน (CO-5STEPs) เพื่อส่งเสริมมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์และการทำงานเป็นทีมของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. Journal of Buddhist Education and Research, 11(4), 279–290. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jber/article

/view/284712

พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2557). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2562). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิจารณ์ พานิช. (2562). วิจัยชั้นเรียนเปลี่ยนครู. มูลนิธิสยามกัมมาจล.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค. https://www.onec.go.th/index.php/page/view/Outstand/2532

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). กรอบสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.onec.go.th/th.php/book/BookView/1850

เอกศิษฏิ์ สมัครเขตการณ์ และทรงภพ ขุนมธุรส. (2567). การพัฒนาความสามารถด้านการอ่านจับใจความของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้วิธีสอนอ่านแบบ MIA ร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด (Think-Pair-Share). วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(2), 266–284.

https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMCR/article/view/4671

Bloom, B.S. (1956). Taxonomy of educational objectives: Handbook I: Cognitive domain. David McKay Company.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1992). The action research planner (3rd ed.). Deakin

University Press.

Lyman, F. (1981). The responsive classroom discussion: The inclusion of all students. In A. Anderson (Ed.), Mainstreaming digest (pp. 109–113). University of Maryland Press.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). PISA 2022 assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en

Orhan, A. (2022). The relationship between critical thinking and problem solving: A meta-analysis with correlational studies. Bartın University Journal of Faculty of Education, 11(3), 589–601. https://doi.org/10.14686/buefad.1111333

Sæbø, G. I., & Midtsundstad, J. H. (2022). How can critical reflection be promoted in professional learning communities? Findings from an innovation research project in four schools. Improving Schools, 25(2), 174–186. https://doi.org/10.1177/13654802221082477

Wang, Y., Xu, Z.-L., Lou, J.-Y., et al. (2023). Factors influencing the complex problem-solving skills in reflective learning. BMC Medical Education, 23, 382.