ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จของธุรกิจร้านอาหารท้องถิ่นริมทาง กลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
อาหารริมทางเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมและสังคม และมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนเศรษฐกิจ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยการดำเนินงานของธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมทางในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 2) ศึกษาความสำเร็จของธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมทาง และ 3) วิเคราะห์อิทธิพลของปัจจัยการดำเนินงานต่อความสำเร็จของธุรกิจดังกล่าว กลุ่มตัวอย่าง คือผู้ประกอบการร้านอาหารท้องถิ่นริมทางในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 2 จำนวน 400 คน รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมานด้วยการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบนำตัวแปรเข้าทั้งหมด ผลการวิจัยพบว่า การดำเนินงานของผู้ประกอบการธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมทางในมิติด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และนวัตกรรมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.08) โดยมิติด้านสังคมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (4.41) ขณะที่ความสำเร็จของธุรกิจด้านยอดขายและกำไร การแนะนำ และความพึงพอใจของลูกค้าอยู่ในระดับมากเช่นกัน (ค่าเฉลี่ย 4.08) โดยด้านความพึงพอใจของลูกค้ามีค่าเฉลี่ยสูงสุด (4.26) ปัจจัยด้านคุณภาพการบริการ การสื่อสารการตลาดออนไลน์ ความสะอาดและความปลอดภัยของอาหาร ความเป็นเอกลักษณ์ของอาหารและการแสดงออกถึงความเป็นไทยมีอิทธิพลเชิงบวกต่อความสำเร็จของธุรกิจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่บางปัจจัยมีความสัมพันธ์ในทิศทางเชิงลบหรือแตกต่างกันตามมิติของความสำเร็จ ทั้งนี้ ปัจจัยการดำเนินงานโดยรวมสามารถอธิบายความแปรปรวนของความสำเร็จของธุรกิจได้ประมาณร้อยละ 21–30 ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรับการกำหนดแนวทางพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการ การจัดทำพื้นที่ต้นแบบอาหารริมทางตามมาตรฐานสุขาภิบาล และเป็นฐานข้อมูลสำหรับการศึกษาธุรกิจอาหารริมทางภายใต้บริบทเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ชนบท บัวหลวง. (2564). นโยบายสาธารณะ: การพัฒนารูปแบบการจัดการอาหารริมบาทวิถี โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดลพบุรี. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 4(1), 175–190. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjph/article/view/248982.
ชัยนันต์ ไชยเสน. (2563). อาหารริมทางภูเก็ต: รูปแบบอาหารริมทางและวิถีสร้างสรรค์เสน่ห์เพื่อการท่องเที่ยว. วารสารการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 9(2), 120–127. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/wms/article/view/241859.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2563). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS และ AMOS (พิมพ์ครั้งที่ 18). บิซิเนสอาร์แอนด์ดี.
พัชร์ศศิ ศรีพิพัฒน์พรกุล และจุฑามาศ พีรพัชระ. (2567). เส้นทางท่องเที่ยวสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารชุมชนกุฎีจีน. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 6(1), 179-193. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/art/article/view/274943/182847.
พิษณุ บางเขียว. (2565). อาหารริมบาทวิถีฝั่งธนบุรี: การเปลี่ยนแปลงของสังคมเมืองเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 21(1), 145–165. https://culture.bsru.ac.th/wp-content/uploads/2022/06/10-ทีทัศน์-21-ฉ1-ปี65-อาหารริมบาทวิถี.pdf.
พีรพงษ์ กิติเวชโภคาวัฒน์. (2569, 7 มกราคม). สภาวะ Thailand Street food. Businesscoach. https://businesscoach.co.th/%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88streetfood-thailand/#_Toc218671705.
ลัดดาวัลย์ เพชรโรจน์ และอัจฉรา ชำนิประศาสน์. (2562). ระเบียบวิธีการวิจัย. เจริญดีมั่นคงการพิมพ์.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). SDGs กับอาหารริมทาง. https://www.sdgport-th.org/2021/02/sdgs-street-food/.
สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กรมอนามัย. (2563). คู่มือการพัฒนาและยกระดับมาตรฐานอาหารริมบาทวิถี (Street Food Good Health). กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
อัมพร จันทวิบูลย์, ชัยเลิศ กิ่งแก้วเจริญชัย, ประภัสสร ผลวงษ์, ศิริวรรณ ลิมปรังษี และนันทิยาณี แก้วเรือง. (2564). การพัฒนารูปแบบตลาดสด (ประเภท 1) บนฐานวิถีชีวิตใหม่. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 44(3), 90–102. https://km.anamai.moph.go.th/web-upload/53x55a084987dc6d8919ac62a437d2bcf15/m_magazine/35516/4030/file_download/f444976cfd038a460a601b1095fc2e91.pdf .
โอปอล์ สุวรรณเมฆ และอภิวรรตน์ กรมเมือง. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อความพึงพอใจในการบริโภคอาหารริมบาทวิถีในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารธุรกิจศรีนครินทรวิโรฒ, 10(2), 144–155. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/MBASBJ/article/view/11958.
Abdullah, T., Lee, C., & Carr, N. (2023). Defining success and failure in the hospitality industry's microenterprises: A study of Indonesian street food vendors. International Journal of Hospitality Management, 109, 103403. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2022.103403.
Cochran, W. G., Mosteller, F., & Tukey, J. W. (1953). Statistical Problems of the Kinsey Report. Journal of the American Statistical Association, 48(264), 673–716. https://doi.org/10.1080/01621459.1953.10501194.
Cronbach, L. J., Gleser, G. C., Nanda, H., & Rajaratnam, N. (1972). The dependability of behavioral measurement. John Wiley.
Gonçalves, B. V., Da Silva, B. V., & Andrade, A. A. (2024). Street food: Assessing its impact on public health, economy, and society in light of nutritional benefits and microbial risks – a narrative review. Acta Biologica Brasiliensia, 7(2), 31–45. https://doi.org/10.18554/acbiobras.v7i2.8047.
Henderson, J.C. (2019). Street Food and Tourism: A Southeast Asian Perspective. In: Park, E., Kim, S., Yeoman, I. (eds) Food Tourism in Asia. Perspectives on Asian Tourism. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-13-3624-9_4.
Islam, D. N., & Ullah, G. M. (2022). Factors affecting consumers' preferences on fast food items in Bangladesh. Journal of Applied Business Research, 26(4), 131-146. https://doi.org/10.19030/jabr.v26i4.313.
Jeaheng, Y., & Han, H. (2020). Thai street food in the fast growing global food tourism industry: Preference and behaviors of food tourists. Journal of Hospitality and Tourism Management, 45, 641–655. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2020.11.001.
Jeaheng, Y., Al-Ansi, A., Chua, B. L., Ngah, A. H., Ryu, H. B., Ariza-Montes, A., & Han, H. (2023). Influence of Thai street food quality, price, and involvement on traveler behavioral intention: Exploring cultural difference (eastern versus western). Psychology Research and Behavior Management, 16, 223–240. http://dx.doi.org/10.2147/PRBM.S371806.
Praesri, S., Meekun, K., Lee, T. J., & Hyun, S. S. (2022). Marketing mix factors and a business development model for street food tourism. Journal of Hospitality and Tourism Management, 52, 123–127. https://doi.org/10.1016/j.jhtm. 2022.06.007.
Salamandane, A., Malfeito-Ferreira, M., & Brito, L. (2023). The Socioeconomic Factors of Street Food Vending in Developing Countries and Its Implications for Public Health: A Systematic Review. Foods, 12(20), 3774. https://doi.org/10.3390 /foods12203774.
Shi, H., & Nuangjamnong, C. (2023). A quantitative study of factors affecting customer satisfaction of the street food restaurants in Bangkok. International Journal of Advanced Multidisciplinary Research and Studies, 3(5), 44–56.
Stein, A. J., & Santini, F. (2022). The sustainability of “local” food: A review for policy-makers. Review of Agricultural, Food and Environmental Studies, 103(1), 77-89. https://doi.org/10.1007/s41130-021-00148-w.
Tacardon, E. R., Ong, A. K. S., & Gumasing, M. J. J. (2023). The perception of food quality and food value among the purchasing intentions of street foods in the capital of the Philippines. Sustainability, 15(16), 12549. https://doi.org/10.3390/su151612549.
Zhang, T., Chen, J., & Hu, B. (2019). Authenticity, quality, and loyalty: Local food and sustainable tourism experience. Sustainability, 11(12), 3437. https://doi.org/ 10.3390/su11123437.
