การศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและปัจจัยที่ส่งผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชากรผู้ใหญ่ในเขตเมืองในประเทศไทย : การศึกษาแบบตัดขวาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพเป็นทักษะการรับรู้และทักษะทางสังคมในการเข้าถึง และเข้าใจข้อมูลด้านสุขภาพ แต่ยังมีงานศึกษาในเขตเมืองไม่มาก จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชากรผู้ใหญ่ในเขตเมือง และปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ
แบบวิจัย: การศึกษาแบบตัดขวาง จัดทำในช่วงระหว่างเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2567 ถึง เมษายน พ.ศ. 2568 ณ ห้องตรวจผู้ป่วยนอกคลินิกเวชศาสตร์ครอบครัว และหน่วยปฐมภูมิเขตเมืองโรงพยาบาลวชิรพยาบาล
วัสดุและวิธีการ: ศึกษาในอาสาสมัครที่มีอายุตั้งแต่ 35-75 ปี จำนวน 524 คน โดยใช้แบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพคนไทย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และเชิงอนุมานเพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผล
ผลการศึกษา: ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุอยู่ในช่วง 35-59 ปี มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพไม่เพียงพอ ร้อยละ 62.60 และระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพไม่เพียงพอสัมพันธ์กับ อายุที่มาก การไม่เคยตรวจสุขภาพ และการเข้ารับบริการร้านขายยา
สรุป: ผู้เข้าร่วมการศึกษาส่วนใหญ่มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพไม่เพียงพอ จึงควรมีการสนับสนุนและส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพแก่ประชากร เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
คำสำคัญ: ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ วัยผู้ใหญ่ เขตเมือง
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Kickbusch I, Pelikan JM, Apfel F, Tsouros AD, editors. Health literacy: the solid facts. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2013.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008;67:2072-8.
Lovric ́ B, Placento H, Farcˇic ́ N, Baligacˇ M, Mikšic ́Š, Mamic ́ M, et al. Association between Health Literacy and Prevalence of Obesity, Arterial Hypertension, and Diabetes Mellitus. Int J Environ Res Public Health. 2022;19:9002. PubMed PMID: 35897372
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนวคิดหลักการขององค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ. ม.ป.ท.: 2561.
อังศินันท์ อินทรกำแหง; กองสุขศึกษากรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. การสร้างและพัฒนาเครื่องมือความรอบรู้ด้านสุขภาพของคนไทย 2560. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข. 2560. หน้า 1-49.
วิมล โรมา, สายชล คล้อยเอี่ยม. รายงานการสำรวจความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนไทยอายุ 15 ปี ขึ้นไป พ.ศ. 2562. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. 2562.
สกาวเนตร ไทรแจ่มจันทร์, วัลลภา อันดารา, อุษณีย์ บุญบรรจบ, รฐานุช ถิ่นสอน. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพ 3อ.2ส. ของประชาชนในชุมชนบ้านเอื้ออาทรบางเขน. วารสารพยาบาลทหารบก 2564;22:376-86.
Hoa HV, Giang HT, Vu PT, Tuyen DV, Khue PM. Factors associated with health literacy among the elderly people in Vietnam. BioMed Research International. 2020;2020:3490635. PubMed PMID: 32309429
Haeger C, Lech S, Messer M, Gellert P. Urban-rural differences in health literacy in the metropolitan area of Berlin, Germany, and its surroundings. Eur J Public Health. 2023;33:561-7.
Ranjbaran S, Chollou KM, Babazadeh T. Assessment of health literacy and health promoting behaviors among the urban adult population. Ethiop J Health Sci. 2022;32:985-92.
Yang Q, Yu S, Wang C, Gu G, Yang Z, Liu H, et al. Health literacy and its socio-demographic risk factors in Hebei: A cross-sectional survey: A cross-sectional survey. Medicine (Baltimore). 2021;100: e25975. PubMed PMID: 34032709
Golboni F, Nadrian H, Najafi S, Shirzadi S, Mahmoodi H. Urban-rural differences in health literacy and its determinants in Iran: A community-based study. Aust J Rural Health. 2017;26:98-105.
สาธิต คูระทอง. เวชศาสตร์เขตเมือง. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง. 2559;60:1-4.
Waris Q, Imdad Ali K, Uzma S, Saima A, Hina H, Kashmira N. Fast pace of life and its impact on health: results of a study from the largest city of Pakistan. Pakistan Journal of Public Health. 2016;6:10-6.
Noncommunicable diseases [Internet]. 2023 [cited 2024 July 15]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
Nilnate W, Hengpraprom S, Hanvoravongchai P. Level of health literacy in Thai elders, Bangkok, Thailand. Journal of Health Research (J Health Res). 2016;30:315-21.
Thailand’s leadership and innovations towards healthy ageing [Internet]. 2023 [cited 27 August 2024]. Available from: https://www.who.int/southeastasia/news/feature-stories/detail/thailands-leadership-and-innovation-towards-healthy-ageing
Jasiyajirawattana S, Burtdee P, Napasai P. Health literacy and its related factors among Thai population in Eastern (Health Region 6) Thailand. Thailand Journal of Health Promotion and Environmental Health. 2022;45:25-38.
Kim M, Suh D, Barone JA, Jung SY, Wu W, Suh DC. Health literacy level and comprehension of prescription and nonprescription drug information. Int J Environ Res Public Health. 2022;19:6665. PubMed PMID: 35682249
Masumoto S, Yamakawa T, Sakamoto N, Maeno T. Association between health literacy and medication comprehension; attitudes toward reporting adverse events in adults using over-the-counter medicines. J Pharm Policy Pract. 2023;16:90. PubMed PMID: 37461062
Morimoto A, Koh C, Yasumoto R, Furuki H, Watanabe K, Tsuzuki C, et al. Relationship between communicative and critical health literacy, health information sources, and participation in health checkups among middle-aged Japanese community residents. Prev Med. 2022;161:107112. PubMed PMID: 35716809
Dani KA, Stobo DB, Capell HA, Madhok R. Audit of literacy of medical patients in north Glasgow. Scott Med J. 2007;52:21-4.
National Poll on Healthy Aging: Health Literacy: How Well Can Older Adults Find, Understand, and Use Health Information? [Internet]. 2024 [cited 23 October 2025]. Available from: https://ihpi.umich.edu/national-poll-healthy-aging/reports-and-resources/health-literacy-how-well-can-older-adults-find
U.S. Department of Health and Human Services, Office of Disease Prevention and Health Promotion. National Action Plan to Improve Health Literacy [Internet]. 2010 [cited 23 October 2025]. Available from: https://odphp.health.gov/our-work/national-health-initiatives/health-literacy/national-action-plan-improve-health-literacy
Bayati T, Dehghan A, Bonyadi F, Bazrafkan L, et al. Investigating the effect of education on health literacy and its relation to health-promoting behaviors in health center. J Educ Health Promot. 2018;7:127. PubMed PMID: 30505855
