การเปรียบเทียบระดับการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุระหว่าง คลินิกหมอครอบครัวกับหน่วยบริการปฐมภูมิรูปแบบเดิม อำเภอพระนครศรีอยุธยา

Main Article Content

นิติ อารมณ์ชื่น

บทคัดย่อ

ที่มา: การเข้าถึงบริการสุขภาพเป็นปัจจัยสำคัญต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ เปรียบเทียบระดับการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุระหว่างคลินิกหมอ ครอบครัวกับหน่วยบริการปฐมภูมิรูปแบบเดิม และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการสุขภาพ


แบบวิจัย: การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง


วัสดุและวิธีการ: ศึกษาผู้สูงอายุ 320 ราย ที่มารับบริการในคลินิกหมอครอบครัวและหน่วยบริการปฐมภูมิรูปแบบเดิม ระหว่างเดือนมกราคม-พฤษภาคม พ.ศ. 2567 ใช้แบบสอบถามการเข้าถึงบริการสุขภาพ 5 มิติ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการถดถอยโลจิสติกส์แบบพหุคูณ


ผลการศึกษา: ผู้สูงอายุมีความพึงพอใจสูงสุดด้านความสามารถเข้าถึงแหล่งบริการและการยอมรับในการใช้บริการ ขณะที่ด้านความสะดวกเมื่อไปใช้บริการมีคะแนนต่ำที่สุด โดยผู้ใช้บริการคลินิกหมอครอบครัวมีโอกาสมีความพึงพอใจในระดับสูงมากกว่าหน่วยบริการปฐมภูมิรูปแบบเดิมอย่างมีนัยสำคัญ (adjusted OR = 1.81, 95% CI: 1.05-3.12)


สรุป: คลินิกหมอครอบครัวช่วยเพิ่มระดับการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุ โดยเฉพาะด้านการยอมรับและความต่อเนื่องของบริการ อย่างไรก็ตาม ควรปรับปรุงด้านความสะดวกและเวลาการให้บริการ


คำสำคัญ: การเข้าถึงบริการสุขภาพ คลินิกหมอครอบครัว ผู้สูงอายุ

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
อารมณ์ชื่น น. การเปรียบเทียบระดับการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุระหว่าง คลินิกหมอครอบครัวกับหน่วยบริการปฐมภูมิรูปแบบเดิม อำเภอพระนครศรีอยุธยา. PCFM [อินเทอร์เน็ต]. 31 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 15 กันยายน 2026];9(4). available at: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/PCFM/article/view/295114
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: บริษัท โรงพิมพ์เดือนตุลา จำกัด; 2561.

คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545-2564) ฉบับปรับปรุง ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2552; 2553.

อารีย์ เชิดชู. การเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2561.

Penchansky R, Thomas JW. The concept of access: Definition and relationship to consumer satisfaction. Med Care. 1981;19:127-40.

Aday LA, Andersen R. Access to health care. J Nurs Scholarsh. 1999;31:13-9.

นครินทร์ สุวรรณแสง, ภราดร ยิ่งยวด. คลินิกหมอครอบครัว: แนวคิดและการจัดการตามบทบาทพยาบาล. วารสารสภาการพยาบาล. 2563;35:5-17.

พิลือ เขียวแก้ว. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิของคนพิการ [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. สงขลา: มหาวิทยาลัยทักษิณ; 2553.

de Carvalho VCHDS, Rossato SL, Fuchs FD, Harzheim E, Fuchs SC. Assessment of primary health care received by the elderly and health related quality of life: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2013;13:605. PubMed PMID: 23800179

Yamane T. Statistics: An introductory analysis. 3rd ed. New York: Harper and Row; 1973.

European Commission. European Health Interview Survey (EHIS): Methodology. Luxembourg: Publications Office of the European Union; 2014.

ปิยะนุช ชัยสวัสดิ์, วรางคณา นาคสวัสดิ์, สุภาพร จิตรประสงค์. การใช้บริการสุขภาพตามสิทธิของผู้สูงอายุ ตำบลวิหารขาว อำเภอท่าช้าง จังหวัดสิงห์บุรี. วชิรเวชสารการพยาบาล. 2559;18:58-68.

สำเริง แหยงกระโทก, รัชนี มังคละศิริ. คู่มือการดำเนินงานศูนย์สุขภาพชุมชน. นครราชสีมา: โชคเจริญมาเก็ตติ้ง; 2545.

อรัญญา นามวงศ์, กิตติพัทธ์ ฝึกฝน, เฉลิมพล ก๋าใจ, สุรีย์พรณ์ เลิศวัชรสกุล. การเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำเป็นสำหรับผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2566;33:68-81.

กมลพร นิรารัตน์, อัครนันท์ คิดสม. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร. ใน: เรื่องเต็มการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ครั้งที่ 14: ตามรอยพระยุคลบาท เกษตรศาสตร์กำแพงแสน; 2560 ธ.ค. 7-8; นครปฐม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน; 2560. หน้า 1939-49.

ถาวร สกุลพานิชย์. ผลสัมฤทธิ์การใช้บริการสุขภาพในกลุ่มผู้สูงอายุและผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายสุขภาพของภาครัฐในอนาคต ในช่วงปี พ.ศ. 2554-2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานวิจัยเพื่อการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย; 2564.