การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ โดยใช้ NCDx model : กรณีศึกษา เครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิแห่งหนึ่ง ในอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ประชากรในพื้นที่อำเภอเมืองระยองที่ทำการศึกษามีแนวโน้มการเป็นโรคหลอดเลือดสมอง โรคไต ที่เพิ่มมากขึ้นจากโรคเบาหวาน ไขมันและความดัน การวิจัยนี้เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ ในเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิของ อำเภอเมือง ได้รับการสนับสนุนทุนจากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.)
แบบวิจัย: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (participatory action research)
วัสดุและวิธีการ: มี 3 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1 การรวบรวมข้อมูลในพื้นที่ 2 พัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ ขั้นตอนที่ 3 ประเมินผลลัพธ์สุขภาพของผู้ป่วยหลังปรับปรุงรูปแบบการดูแลผู้ป่วย
ผลการศึกษา: ค่าเฉลี่ยน้ำหนักก่อนเข้าร่วมโครงการ และค่าเฉลี่ยน้ำหนักหลังเข้าร่วมโครงการ ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ของน้ำหนักก่อนและหลังโครงการ Paired t-test: t = 1.955, p = 0.064 (> 0.05) ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลปลายนิ้วครั้งที่ 1 และค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลปลายนิ้วครั้งที่ 2 ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ของระดับน้ำตาลปลายนิ้วครั้งที่ และ ครั้งที่ 2 Paired t-test: t = 0.969, p = 0.344 (> 0.05) ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมก่อนเข้าร่วมโครงการ และค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมหลังเข้าร่วมโครงการ ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)
สรุป: ผลการศึกษาพบว่าระดับน้ำตาลสะสมลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยใช้NCDx model ในการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถคุมระดับได้ และสอดคล้องกับการทบทวนวรรณกรรมบทความ จึงสรุปว่าผลการศึกษาตรงกับวัตถุประสงค์การวิจัย
คำสำคัญ: NCDx model, รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน เครือข่ายหน่วยปฐมภูมิ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. ข้อมูลเฝ้าระวังการบาดเจ็บ (Injury Surveillance: IS) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; [เข้าถึงเมื่อ 3 มีนาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dvis3.ddc.moph.go.th/t/DDC_CENTER_NCD/views/DashboardNCDFinal/INJ_4
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2566, 8 พฤศจิกายน). ครม. มีมติอนุมัติงบประมาณสำหรับงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 10 สุราษฎร์ธานี. (2568). กองทุนพาประวม 68 [PDF].
Prochaska JO, DiClemente CC. Stages and processes of self-change of smoking: toward an integrative model of change. J Consult Clin Psychol. 1983;5:390-5.
ปุณญณิน เขื่อนเพ็ชร์, สายสุรีย์ หงส์ศิลา, สุดารัตน์ อัตถกิจมงคล. การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่ยากต่อการรักษา ในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลแม่ลาว. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2566;8:1-9.
มยุรี คนยัง. การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิตในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลินโดยชุมชนมีส่วนร่วม จังหวัดอุดรธานี. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9:335-345.
กงทอง ไพศาล. การพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยใช้กระบวนการการเสริมสร้างพลังอำนาจและการดูแลต่อเนื่อง ในศูนย์สุขภาพชุมชน โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2562;1:171-82.
นิยม ดีจันทร์, สุพัฒน์ กองศรีมา, นครินทร์ ประสิทธิ์, ณัฐพร นิจธรรมสกุล, ภูวนาถ ศรีสุธรรม. ผลของโปรแกรมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ ตำบลกุดหมากไฟ อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2567;18:111-27.
ชูศรี สอนสา. ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาทุ่ง ตำบลกุดประทาย อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2568;10:497-505.
ธัสมน นามวงษ์, รัชชนก กลิ่นชาติ, สุมาลี ราชนิยม, พนัชกร ค้าผล, นฤมล ทองภักดี. การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการจัดการตนเองผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2562;29:179-93.
จิตราวดี สอนวงศา. การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้โดยกระบวนการมีส่วนร่วม. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา. 2563;3:46-55.
เต็มใจ แก้วรักษา. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้วิถีใหม่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดอนยานาง ตำบลดอนสมบูรณ์ อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวด-ล้อมและสุขภาพชุมชน. 2566;8:634-47.
ชัญญาภัค กฤตประวีร์. ผลของโปรแกรมสร้างเสริมพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่คลินิกเบาหวานในชุมชน ตำบลพังโคน อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2567;9:467-78.
ยุทธศาสตร์ ภูวิชัย. รูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยชุมชนมีส่วนร่วม ในเขตเทศบาลตำบลคำใหญ่ อำเภอห้วยเม็ก จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9:630-42.
วนิดา สมภูงา, พุทธิไกร ประมวล. การพัฒนาและการประเมินผลของรูปแบบการจัดการตนเองแบบมีส่วนร่วมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565;15:273-87.
อุษนีย์ รามฤทธิ์, สุภัค จันทร์สองดวง, พรสงกรานต์ มนคาถา, นฤมล โพธิสาขา. การพัฒนาโปรแกรมการจัดการตนเองโดยการมีส่วนร่วมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2566;8: 402-10.
ชุติมา เลิศอาวุธ, โสภิดา ยอดยิ่ง, จิราพร ถาวรสุข. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูง โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ตำบลบ้านชวน อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 2568;21:104-14.
