การเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายระหว่างการดูแลแบบองค์รวมชนิดประคับประคองกับการบำบัดทดแทนไต
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: โรคไตวายระยะสุดท้ายเป็นโรคที่คุกคามต่อชีวิต และมีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต การดูแลรักษามีหลายรูปแบบ ผู้วิจัยต้องการศึกษาคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายระหว่างการดูแลแบบองค์รวมชนิดประคับประคองกับการบำบัดทดแทนไต
วัสดุและวิธีการ: ศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวางเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายระหว่างกลุ่มดูแลแบบองค์รวมชนิดประคับประคอง 23 คน กับกลุ่มบำบัดทดแทนไต 69 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม KDQOL-SFTM ฉบับภาษาไทย วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างกลุ่มด้วย Independent t-test และ Mann-Whitney U-Test
ผลการศึกษา: กลุ่มดูแลแบบองค์รวมชนิดประคับประคองอายุเฉลี่ยมากกว่า จำนวนผู้มีรายได้น้อยมากกว่า มีปัญหาการเคลื่อนไหวมากกว่ากลุ่มบำบัดทดแทนไตอย่างมีนัยสำคัญ ที่ p value 0.002 0.006 และ 0.002 ตามลำดับ คุณภาพชีวิตเฉพาะเจาะจงโรคไตทั้ง 2 กลุ่มไม่ได้มีความต่างกัน คุณภาพชีวิตทั่วไปโดยรวม คุณภาพชีวิตด้านร่างกาย และคุณภาพชีวิตด้านจิตใจของกลุ่มบำบัดทดทนไตมากกว่ากลุ่มดูแลแบบองค์รวมชนิดประคับประคองอย่างมีนัยสำคัญ ที่ p value 0.021 0.012 และ 0.025 ตามลำดับ หลังจำกัดปัจจัยกวนพบว่า คุณภาพชีวิตเฉพาะเจาะจงโรคไต คุณภาพชีวิตทั่วไปโดยรวม คุณภาพชีวิตด้านร่างกาย และคุณภาพชีวิตด้านจิตใจของทั้ง 2 กลุ่มไม่ได้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
สรุป: กลุ่มดูแลแบบองค์รวมชนิดประคับประคองและกลุ่มบำบัดทดแทนไต มีคุณภาพชีวิตเฉพาะเจาะจงโรคไต และคุณภาพชีวิตทั่วไป ทั้งด้านร่างกาย และจิตใจ ไม่ได้แตกต่างกัน ควรเลือกการดูแลรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้ายและครอบครัวเป็นรายปัจเจก
คำสำคัญ: คุณภาพชีวิต การบำบัดทดแทนไต ประคับประคอง ไตวายระยะท้าย
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Bikbov B, Purcell CA, Levey AS, Smith M, Abdoli A, Abebe M, et al. Global, regional, and national burden of chronic kidney disease, 1990-2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The Lancet. 2020 Feb 29;395(10225):709-33.
Ingsathit A, Thakkinstian A, Chaiprasert A, Sangthawan P, Gojaseni P, Kiattisunthorn K, et al. Prevalence and risk factors of chronic kidney disease in the Thai adult population: Thai SEEK study. Nephrology Dialysis Transplantation. 2010;25:1567-75.
Webster AC, Nagler EV, Morton RL, Masson P. Chronic Kidney Disease. Lancet. 2017;389(10075):1238-52.
The Nephrology society of Thailand. Annual report Thailand renal replacement therapy year 2011. The Nephrology society of Thailand; 2011.
The Nephrology society of Thailand. Annual report Thailand renal replacement therapy year 2021-2022. The Nephrology society of Thailand; 2022.
Khwaja A. KDIGO Clinical Practice Guidelines for Acute Kidney Injury. Nephron Clinical Practice. 2012;120(4):c179-84.
Davison SN, Levin A, Moss AH, Jha V, Brown EA, Brennan F, et al. Executive summary of the KDIGO Controversies Conference on Supportive Care in Chronic Kidney Disease: developing a roadmap to improving quality care. Kidney International. 2015;88:447-59.
The Nephrology society of Thailand. Clinical Practice Recommendation for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease in Adults 2022 (Revised edition). The Nephrology society of Thailand; 2022.
Martino FK, Novara G, Nalesso F, Calò LA. Conservative Management in End-Stage Kidney Disease between the Dialysis Myth and Neglected Evidence-Based Medicine. Journal of Clinical Medicine. 2024; 13:41.
The Nephrology society of Thailand. Clinical Practice Recommendation for Comprehensive Conservative Care in Chronic Kidney Disease 2017 [Internet]. The Nephrology society of Thailand; 2017. [2024 Oct 11]. Available from: https://www.nephrothai.org/%e0%b8%84%e0%b8%b3%e0%b9%81%e0%b8%99%e0%b8%b0%e0%b8%99%e0%b8%b3%e0%b8%aa%e0%b8%b3%e0%b8%ab%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%9a%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%94%e0%b8%b9%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b8%a3%e0%b8%b1/
The Nephrology society of Thailand. Kidney Supportive and Palliative Cares 2023 [Internet]. The Nephrology society of Thailand; 2023. [cite 2024 Oct 11]. Available from: https://www.nephrothai.org/%e0%b8%84%e0%b8%b3%e0%b9%81%e0%b8%99%e0%b8%b0%e0%b8%99%e0%b8%b3%e0%b8%aa%e0%b8%b3%e0%b8%ab%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%9a%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%94%e0%b8%b9%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b8%a3%e0%b8%b1-2/
Chaisiwamongkol P. Factors related to decision making for non-dialysis in chronic kidney disease stage 5 patients. Journal of Health and Environmental Eucation. 2021;6:1-12.
นุชกวิน สอดส่องกิจ, ธาตรี โบสิทธิพิเชฎฐ์, ธนกมณ ลีศรี.ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการปฏิเสธบำบัดทดแทนไตในผู้ป่วยไตวาย ระยะสุดท้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสาร ส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. 2023; 17:590-603.
Sakthivel P, Mostafa A, Aiyegbusi OL. Factors that influence the selection of conservative management for end-stage renal disease-a systematic review. Clinical Kidney Journal. 2024;17(1):sfad269.
Hays RD, Kallich JD, Mapes DL, Coons SJ, Carter WB. Development of the kidney disease quality of life (KDQOL) instrument. Qual Life Res. 1994;3:329-38.
AL-Jumaih A, Al-Onazi K, Binsalih S, Hejaili F, Al-Sayyari A. A study of quality of life and its determinants among hemodialysis patients using the KDQOL-SF instrument in one center in Saudi Arabia. Arab Journal of Nephrology and Transplantation. 2011;4:125-30.
Rokhman MR, Wardhani Y, Partiningrum DL, Purwanto BD, Hidayati IR, Idha A, et al. Psychometric properties of kidney disease quality of life-36 (KDQOL-36) in dialysis patients in Indonesia. Qual Life Res. 2023;32:247-58.
Peipert JD, Bentler PM, Klicko K, Hays RD. Psychometric properties of the kidney disease quality of life 36-item short-form survey (KDQOL-36) in the United States. American Journal of Kidney Diseases. 2018;71:461-8.
Dehesa-López E, Correa-Rotter R, Olvera-Castillo D, González-Parra C, Baizabal-Olarte R, Orozco-Vega R. Transcultural adaptation and validation of the Mexican version of the kidney disease questionnaire KDQOL-SF36 version 1.3. Qual Life Res. 2017; 26:193-8.
Manju L, Joseph J, Beevi N. Validation of kidney disease quality of life short form 36 (KDQOL-SFTM) in Malayalam among Patients Undergoing Haemodialysis in South Kerala. Indian Journal of Nephrology. 2020;30:316.
Yang F, Wang VW, Joshi VD, Lau TWL, Luo N. Validation of the English Version of the Kidney Disease Quality of Life Questionnaire (KDQOL-36) in Haemodialysis Patients in Singapore. Patient. 20131;6:135-41.
Thaweethamcharoen T, Srimongkol W, Nopara-tayaporn P, Jariyayothin P, Sukthinthai N, Aiyasanon N, et al. Validity and Reliability of KDQOL-36 in Thai Kidney Disease Patient. Value in Health Regional Issues. 2013;2:98-102.
ขนิษฐา หอมจีน, พรรณทิพา ศักดิ์ทอง. Translation and Cognitive Testing of the Thai Version of the Kidney Disease Quality of Life Short-From Questionnaires Version 1.3. Thai Journal of Pharmacy Practice. 2010;2:3-14.
รัชนี แม้ไพบูลย์สุข. คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลทั่วไป เขต 4 กระทรวงสาธารณสุข. วารสารสหศาสตร์ศรีปทุม ชลบุรี. 2020;6:54-67.
เย็นอุรา สัตยาวัน. คุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะ สุดท้าย ที่ใช้การรักษาแบบประคับประคอง อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 2022;30:435-45.
กุมาลีพร ตรีสอน. คุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการบำบัดทดแทนไต. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2018; 15:13-20.
Sullivan GM, Feinn R. Using Effect Size—or Why the P Value Is Not Enough. Journal of Graduate Medical Education. 2012;4:279.
Ferguson CJ. An effect size primer: A guide for clinicians and researchers. Professional Psychology: Research and Practice. 2009;40:532-8.
Yenura Sattayawan. Quality of Life in Patients with End Stage Renal Disease Who Used Renal Palliative Care, Nongwuaso District, Udon Thani Province. Udonthani Hospital Medical Journal. 2022;30:435-45.
Verberne WR, van den Wittenboer ID, Voorend CGN, Abrahams AC, van Buren M, Dekker FW, et al. Health-related quality of life and symptoms of conservative care versus dialysis in patients with end-stage kidney disease: a systematic review. Nephrology Dialysis Transplantation. 2021;36:1418-33.
Wongrakpanich S, Susantitaphong P, Isaranuwatchai S, Chenbhanich J, Eiam-Ong S, Jaber BL. Dialysis therapy and conservative management of advanced chronic kidney disease in the elderly: a systematic review. Nephron. 2017;137:178-89.
Visweswaran K, Shaffi M, Mathew P, Abraham M, Lordson J, Rajeev P, et al. Quality of Life of End Stage Renal Disease Patients Undergoing Dialysis in Southern Part of Kerala, India: Financial Stability and Inter-dialysis Weight Gain as Key Determinants. J Epidemiol Glob Health. 2020;10:344-50.
Gebrie MH, Asfaw HM, Bilchut WH, Lindgren H, Wettergren L. Health-related quality of life among patients with end-stage renal disease undergoing hemodialysis in Ethiopia: a cross-sectional survey. Health and Quality of Life Outcomes. 2023;21:36.
van Oevelen M, Bonenkamp AA, van Eck van der Sluijs A, Bos WJW, Douma CE, van Buren M, et al. Health-related quality of life and symptom burden in patients on haemodialysis. Nephrol Dial Transplant. 2024;39:436-44.
López MTM, Rodríguez-Rey R, Montesinos F, de Galvis SR, Ágreda-Ladrón MR, Mayo EH. Factors associated with quality of life and its prediction in kidney patients on haemodialysis. Nefrologia (Engl Ed). 2022;42:318-26.
Zhang L, Guo Y, Ming H. Effects of hemodialysis, peritoneal dialysis, and renal transplantation on the quality of life of patients with end-stage renal disease. Rev Assoc Med Bras. 2020;66:1229-34.
So S, Li K, Hoffman AT, Josland E, Brown MA. Quality of Life in Patients with Chronic Kidney Disease Managed with or without Dialysis: An Observational Study. Kidney360. 2022;3:1890-8.
Wongkalasin P, Glangkarn S, Tongsiri S. FACTORS ASSOCIATED WITH QUALITY OF LIFE IN PRE-DIALYSIS CHRONIC KIDNEY DISEASE PATIENTS, THAILAND. Journal of Southwest Jiaotong University [Internet]. 2021 [cited 2025 Feb 9];56(6). Available from: https://jsju.org/index.php/journal/article/view/1116
Chuasuwan A, Pooripussarakul S, Thakkinstian A, Ingsathit A, Pattanaprateep O. Comparisons of quality of life between patients underwent peritoneal dialysis and hemodialysis: a systematic review and meta-analysis. Health and Quality of Life Outcomes. 2020;18:191.
Palat G, Shenoy SV, Shetty L, Vishnubhotla S. Comprehensive conservative care in end-stage kidney disease. Indian J Palliat Care. 2021;27(Suppl 1):S11-3.
Brennan F, Collett G, Josland EA, Brown MA. The symptoms of patients with CKD stage 5 managed without dialysis. Progress in Palliative Care. 2015;23: 267-73.
Murtagh FEM, Addington-Hall JM, Edmonds PM, Donohoe P, Carey I, Jenkins K, et al. Symptoms in advanced renal disease: a cross-sectional survey of symptom prevalence in stage 5 chronic kidney disease managed without dialysis. J Palliat Med. 2007; 10:1266-76.
Murtagh FEM, Addington-Hall J, Higginson IJ. The prevalence of symptoms in end-stage renal disease: a systematic review. Adv Chronic Kidney Dis. 2007;14:82-99.
Gelfand SL, Scherer JS, Koncicki HM. Kidney Supportive Care: Core Curriculum 2020. American Journal of Kidney Diseases. 2020;75:793-806.
