ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความเสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ภาวะหยุดหายใจขณะหลับเป็นภาวะที่ส่งผลต่อสุขภาพหลายด้าน การศึกษาในหลายประเทศพบว่าภาวะหยุดหายใจขณะหลับมีความสัมพันธ์และมีความชุกสูงในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 แต่ในประเทศไทยยังไม่มีการศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความเสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับโดยใช้แบบประเมินที่มีความเหมาะสมต่อการคัดกรองในระดับปฐมภูมิ ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อหาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความเสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2
วัสดุและวิธีการ: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 256 คน ที่มารับการรักษาที่คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยเก็บแบบประเมินสัมภาษณ์ผู้ป่วยโดยตรง ประกอบด้วยแบบเก็บข้อมูลทั่วไป และแบบประเมิน STOP-BANG ฉบับภาษาไทยในการหากลุ่มเสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ สถิติทีและสถิติวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกส์แบบไบนารี
ผลการศึกษา: ความชุกของกลุ่มเสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับอยู่ที่ร้อยละ 73.44 จากการวิเคราะห์สถิติถดถอยแบบโลจิสติกส์แบบไบนารี พบปัจจัยที่มีผลต่อความเสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ การนอนกรน การอ่อนเพลีย ง่วงนอนระหว่างกลางวัน การหยุดหายใจขณะหลับ การมีความดันโลหิตสูง การมีดัชนีมวลกายมากกว่า 35 กก./ม.2 อายุมากกว่า 50 ปี เส้นรอบวงคอมากกว่า 40 ซม. เพศชาย ในส่วนปัจจัยอื่น ๆ เช่น ระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร ระดับน้ำตาลสะสม วิธีการรักษาเบาหวาน และการควบคุมเบาหวานได้ดีตามเป้าหมาย ไม่แตกต่างกันระหว่างกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงและกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่ำต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
สรุป: ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 มีความชุกของความเสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่สูงอย่างเห็นได้ชัด ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญในการตรวจคัดกรองเพื่อนำไปสู่การวินิจฉัย
คำสำคัญ: การคัดกรอง ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โรคเบาหวานชนิดที่ 2 ความชุก
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ราชวิทยาลัย โสต ศอ นาสิกแพทย์ แห่งประเทศไทย. แนวทางการพัฒนาการวินิจฉัยและรักษานอนกรนและโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นในประเทศไทย สำหรับผู้ใหญ่ พ.ศ. 2560 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สมาคมโรคนอนกรนและหยุดหายใจขณะหลับ; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rcot.org/2021/download/Guideline_Snoring%20and-Obstructive-leep-Apnea.pdf
ลิขิต ขัตติยวิทยากุล. ความชุกของโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นในโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mnrh.go.th/pdf_file_academic/academic_25651216.pdf
Harding SM. Complications and consequences of obstructive sleep apnea. Curr Opin Pulm Med. 2000; 6:485-9.
Parish JM. The pursuit of happiness: sleep apnea sex and sleepiness. J Clin Sleep Med. 2010;6:227-8.
International Diabetes Federation [Internet]. Brussels: Belgium; 2014 [cited 2024 Feb. 11] Available from: https://idf.org/about-diabetes/diabetes-facts-figures/
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. แนวทางเวชปฎิบัติสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน 2566 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: ศรีเมืองการพิมพ์; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://cpg.dms.go.th/th/ebooks/แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน-2566
Reutrakul S, Mokhlesi B. Obstructive Sleep Apnea and Diabetes: A State of the Art Review. Chest. 2017;152:1070-86.
Sweed RA, Wahab NHAE, Hooshy EI MS, Morsy EY,Shetta DM. Obstructive sleep apnea in patients with type 2 diabetes mellitus in Egyptian population. Egypt J Bronchol. [Internet] 2023 [cited 2024 Feb. 11] 17;55. Available from: https://ejb.springeropen.com/articles/10.1186/s43168-023-00224-3
Nagayoshi M, Punjabi NM, Selvin E, Pankow JS, Shahar E, Iso H, et al. Obstructive sleep apnea and incident type 2 diabetes. Sleep Med. 2016;25:156-61.
Wang C, Tan J, Miao Y, Zhang Q. Obstructive sleep apnea prediabetes and progression of type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis. J Diabetes Investig. 2022;13:1396-411.
Siwasaranond N, Nimitphong H, Saetung S, Chirakalwasan N, Ongphiphadhanakul B, Reutrakul S. Shorter sleep duration is associated with poorer glycemic control in type 2 diabetes patients with untreated sleep-disordered breathing. Sleep Breath. 2016;20:569-74.
Chopra S, Rathore A, Younas H, Pham LV, Gu C, Beselman A, et al. Obstructive Sleep Apnea Dynamically Increases Nocturnal Plasma Free Fatty Acids Glucose and Cortisol During Sleep. J Clin Endocrinol Metab. 2017;102:3172-81.
The American Diabetes Association (ADA). Standards of Care in Diabetes - 2023. Diabetes Care [Internet]. 2023 [cited 2024 Feb. 11] Jan 46 suppl 1. Available from: https://www.portailvasculaire.fr/sites/default/files/docs/2023_ada_diabete_standards_of_care_in_diabetes_diab_care.pdf
Anbab S, Ataoğlu H, Tuna M, Karasulu L, Çetin F, Temiz L, et al. Neck circumference metabolic syndrome and obstructive sleep apnea syndrome; Evaluation of possible linkage. Med Sci Monit. 2013;19:111-7.
Solecka Å, Matler K, Kostlivý T, Kubec V, Tomášková H, Betka J. A comparison of the reliability of five sleep questionnaires for the detection of obstructive sleep apnea. Life. 202212(9):1416. PubMed PMID: 36143452
Chiu H-Y, Chen P-Y, Chuang L-P, Chen N-H, Tu Y-K, Hsieh Y-J, et al. Diagnostic accuracy of the Berlin questionnaire STOP-BANG STOP and Epworth sleepiness scale in detecting obstructive sleep apnea: a bivariate meta-analysis. Sleep MedRev. 2017;36:57-70.
วิชญ์ บรรณหิรัญ. คุณสมบัติด้านการวินิจฉัยของแบบประเมิน STOP-Bang และแบบดัดแปลงของ STOP-Bang ในการตรวจคัดกรองภาวะหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้นในคนไทย.จดหมายเหตุทางแพทย์. [อินเทอร์เน็ต] 2557 [เข้าถึงเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2567]; 97;6:644-654. เข้าถึงได้จาก: http://www.jmatonline.com/index.php/jmat/issue/view/437/showToc
Huh G, Han KD, Park YM, Park CS, Lee KN, Lee EY, Cho JH. Comorbidities associated with high-risk obstructive sleep apnea based on the STOP-BANG questionnaire: a nationwide population-based study. Korean J Intern Med. 2023;38:80-92.
Foroughi M, Malekmohammad M, Sharafkhaneh A, Emami H, Adimi P, Khoundabi B. Prevalence of Obstructive Sleep Apnea in a High-Risk Population Using the Stop-Bang Questionnaire in Tehran Iran. Tanaffos. 2017;16:217-24.
