ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูงของผู้ป่วยโรคเบาหวาน

Main Article Content

มยุรี คุณเลิศ
กอปรชุษณ์ ตยัคคานนท์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


ที่มา: สถานการณ์โรคเบาหวานในอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยามีจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานปี พ.ศ. 2565 จำนวน 3,622 คน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 9.56 จากปี พ.ศ. 2564 ทำให้ต้องมีการศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูงของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด


แบบวิจัย แบบเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง


วัสดุและวิธีการ เก็บข้อมูลจากแบบสอบถามของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดที่ขึ้นทะเบียนผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาจากโรงพยาบาลวังน้อยจำนวน 285 คน


ผลการศึกษา  ระดับปัจจัยความเชื่อด้านสุขภาพอยู่ในระดับสูง สูงสุดคือ การรับรู้ความรุนแรง น้อยที่สุด คือ การรับรู้โอกาสเสี่ยง พฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูงอยู่ระดับปานกลาง ด้านสูงสุด คือ การรักษาพยาบาล ด้านที่ต่ำสุด คือ การออกกำลังกาย ปัจจัยความเชื่อด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับพฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01)


สรุป ตัวแปรพยากรณ์ทำนายพฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูงของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดได้  คือ ความเชื่อสุขภาพด้านการรับรู้ประโยชน์ ( = 0.29, p< 0.001) ซึ่งสามารถทำนายได้ร้อยละ 8.50 (R2= 0.08)


คำสำคัญ: ผู้ป่วยเบาหวาน การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ความเชื่อด้านสุขภาพ

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
คุณเลิศ ม, ตยัคคานนท์ ก. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูงของผู้ป่วยโรคเบาหวาน . PCFM [อินเทอร์เน็ต]. 30 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 10 ตุลาคาม 2026];9(3). available at: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/PCFM/article/view/285113
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รายละเอียดตัวชี้วัดเพื่อกำกับติดตามคุณภาพบริการการดำเนินงานด้านโรคไม่ติดต่อ (โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1186620211006043036.pdf

International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021. p. 4-5.

กองโรคไม่ติดต่อ /สำนักสื่อสารความเสี่ยงฯ กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรค เผยสถานการณ์โรคเบาหวานทั่วโลก มีผู้ป่วยแล้ว 537 ล้านคน มีส่วนทำให้เสียชีวิต สูงถึง 6.7 ล้านคน หรือเสียชีวิต 1 ราย ในทุก ๆ 5 วินาที [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://pr.moph.go.th/?url=pr/detail/2/02/181256/

กรมควบคุมโรค. ผลการดำเนินงานตัวชี้วัดตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564.รายละเอียดตัวชี้วัดเพื่อกำกับติดตามคุณภาพบริการการดำเนินงานด้านโรคไม่ติดต่อ. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1186620211006043036.pdf

สำนักงานสาธารณสุจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. อัตราป่วยด้วยโรคเบาหวาน [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าเมื่อ 31 ม.ค. 2566] เข้าถึงได้จากhttps://test.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=formated/ncd.php&cat_id=6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11&id=cefa42b9223ec4d1969c5ce18d762bdd

Becker MH. The Health Belief Model and Personal Health Behavior, Health Education Monographs. 1974;2:324-473.

กานต์ชนก สุทธิผล. ปัจจัยที่มีผลต่อการคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ศูนย์สุขภาพชุมชนประชานุเคราะห์ โรงพยาบาลราชบุรี. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร. 2565;52:1-12.

Krejcie RV, D. W. Morgan. Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement. 1970;30:607-10.

พรทิพย์ สมตัว. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการรับประทานอาหารของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2559;30:1-12.

ดวงหทัย แสงสว่าง. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการลดระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางปูใหม่ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 2561;8: 103-17.

สุนทรี สุรัตน์ กิตติ ศศิวิมลลักษณ์ เกวลี เครือจักร และ วิโรจน์ มงคลเทพ. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานในพื้นที่อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต. 2559;4:297-307.

สมชาย พรหมจักร. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินสุลิน ในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2550;1:10-18

ณัฐธยาน์ ประเสริฐอำไพสกุล. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูงของผู้สูงอายโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด. วิทยานิพนธ์พยา-บาลศาสตรมหาบัณฑิต, ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2550.

แสงวุตร พรมมหา. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงเบาหวาน เขตพื้นที่รับผิดชอบของโรงหมอเมืองบ่อแตน แขวงไชยบุรีสาธารณรัฐประชาธิปไตย. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต. อุตรดิตถ์: มหา-วิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 2564.

สิริประภา กลั่นกลิ่น. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน ที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสุขศึกษา. 2557;37:62-82.

ศิริรัตน์ ศิริจันทร์. พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน ที่มาใช้บริการโรงพยาบาลดอนตูม จังหวัดนครปฐม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2564;6:1-13

ธีรศักดิ์ พาจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16: 285-98

จิรพรรณ ผิวนวล. พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ไดโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางแก้วในตำบลบางแก้ว อ้าเภอละอุ่น จังหวัดระนอง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี. 2561;1:46-61

Yue Hu, Hu Y, Liu H, Wu J, Fang G. Factors influencing self-care behaviors of patients with type 2 diabetes in China based on the health belief model: a cross-sectional study. BMJ Open. 2022;12:e044369. PubMed PMID: 35953256