การพัฒนาพฤฒสุขภาวะ ความสุขและความผาสุกทางจิตวิญญาณ ของผู้สูงอายุบริบทชุมชนมุสลิมเกาะยาว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: เพื่อศึกษารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพฤฒสุขภาวะ และผลของการบริบาลเชิงรุกในชุมชนที่สอดคล้องกับอัตลักษณ์วัฒนธรรมชุมชนมุสลิม ตำบลพรุใน อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นแบบในการพัฒนา
แบบวิจัย: การวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยแบบมีส่วนร่วมโดยมีชุมชนเป็นฐาน กับการวิจัยกึ่งทดลองโดยมีกลุ่มเปรียบเทียบ
วัสดุและวิธีการ: การวิจัยแบบมีส่วนร่วมโดยมีชุมชนเป็นฐาน เก็บข้อมูลโดยการสังเกตแบบมีส่วนร่วมการวิจัยกึ่งทดลองโดยมีกลุ่มเปรียบเทียบ เก็บข้อมูลโดยแบบสอบถาม ดัชนีชี้วัดความสุขคนไทยฉบับ 15 ข้อ แบบประเมินภาวะไม่สุขสบายขณะทำละหมาด แบบประเมินความผาสุกทางจิตวิญญาณผู้สูงอายุ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยสถิติเชิงพรรณนา, chi-square test วิเคราะห์ผลของการบริบาลโดยสถิติ independent T-test และ Paired T-Test ดำเนินการวิจัยในระหว่าง เดือน ธันวาคม พ.ศ. 2566 - สิงหาคม พ.ศ. 2567
ผลการศึกษา: รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนด้านนโยบายชุมชน การจัดสวัสดิการให้ผู้สูงอายุ การจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมสุขภาวะและความสุข 5 มิติของผู้สูงอายุ การจัดโปรแกรมการบริบาลเชิงรุกในชุมชนที่สอดคล้องกับอัตลักษณ์วัฒนธรรม ผลของการบริบาลเชิงรุกในชุมชนทำให้ผู้สูงอายุมีความสุข และความผาสุกทางจิตวิญญาณมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป: รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชน เกาะยาวโมเดล 5 สร้างคือ 1) สร้างนโยบายชุมชนและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อ 2) สร้างการมีส่วนร่วม 3) สร้างความผาสุกทางจิตวิญญาณ 4) สร้างสวัสดิการสังคม 5) สร้างสมรรถนะทางวัฒนธรรมในการให้บริการที่จำเป็น คือการบริบาลเชิงรุกในชุมชน และผลของการบริบาลเชิงรุกในชุมชนทำให้ผู้สูงอายุมีดัชนีชี้วัดความสุขและความผาสุกทางจิตวิญญาณมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
คำสำคัญ: พฤฒสุขภาวะ ความผาสุกทางจิตวิญญาณ การมีส่วนร่วมของชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส). สถาน-การณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ.2564. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2583 [Population projections for Thailand 2010-2040]. กรุงเทพฯ: 2556.
ประภาเพ็ญ สุวรรณ, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์ .จาก “พฤฒพลัง” สู่ “พฤฒสุขภาวะ”. [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 13 ก.ย. 2566]. เข้าถึงจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/72148
สำนักพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. คู่มือความสุข 5 มิติสำหรับผู้สูงอายุ,คลังความรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อวันที่ 12 ก.ย. 2566]. จาก:https://dmh-elibrary.org/items/show/1236
Cesari M, Sumi Y, Han ZA, Perracini M, Jang H, Briggs A, et al. Implementing care for healthy ageing. BMJ Glob Health. 2022;7(2):e007778. PubMed PMID: 35185014
Pelaez M,Rice M. Primary Health Care and Aging: Edited Proceedings of the Consultative Group Meeting on Geriatric Training in Primary Health Care. Calif J Health Promot. 2004;2:99-108.
Hong A, Welch-Stockton J, Kim JY, Canham SL, Greer V, Sorweid M. Age-friendly community interventions for health and social outcomes: a scoping review. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(3):2554. PubMed. PMID: 36767920
McKay H, Nettlefold L, Bauman A, Hoy C, Gray SM, Lau E, et al. Implementation of a co-designed physical activity program for older adults: positive impact when delivered at scale. BMC Public Health. 2018;18(1):1289. PubMed PMID: 30470209
Haynes A, Sherrington C, Wallbank G, Lester D, Tong A, Merom D, et al. “Someone’s Got My Back”: older people’s experience of the coaching for healthy ageing program for promoting physical activity and preventing falls. J Aging Phys Act. 2021;29:296-307.
Noh E, Kim J, Kim M, Yi E. Effectiveness of SaBang-DolGi Walking Exercise Program on physical and mental health of menopausal women. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(18):6935. PubMed PMID: 32972007
Van Ravenstein K, Davis BH. When more than exercise is needed to increase chances of aging in place: qualitative analysis of a Telehealth Physical Activity Program to improve mobility in low-income older adults. JMIR Aging. 2018;1(2):e11955. PubMed PMID: 31518250
Oetzel JG, Cameron MP, Simpson ML, Reddy R, Nock S, Greensill H,et al. Hokowhitu B. Kaumatua Mana Motuhake: peer education intervention to help Maori elders during later-stage life transitions. BMC Geriatr. 2020;20(1):186. PubMed PMID: 32471351
World Health Organization. World report on ageing and health. [Internet] World Health Organization [Internet]. 2015 [cited 2023 August 15]. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/186463
World Health Organization. Decade of Healthy Ageing: Plan of Action. [Internet]. 2020 [cited 2023 August 16]. Available from: https://www.who.int/publications/m/item/decade-of-healthy-ageing-plan-of-action
สำนักสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ. (ร่าง) สมุดปกขาว : ข้อเสนอนโยบายสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ. [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนัก; [เข้าถึงเมื่อ 14 กันยายน 2566]. จาก: https://section09.thaihealth.or.th/e-book/ร่าง-สมุดปกขาว/
Songwathana P, Chinnawong T, Ngamwongwiwat B. Health practice among Muslim homebound older adults living in the Southern Thai community: An ethnographic study. Belitung Nurs J. 2023;12;9:43-53.
ดำรง แวอาลี และมูฮัมหมัดดาโอะ เจ๊ะเลาะ.การสร้างเสริมสุขภาวะทางจิตวิญญาณในผู้ป่วยมุสลิม ใน องค์ความรู้อิสลามกับสุขภาวะ. ศูนย์ประสานงานภาคใต้ แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. [ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์]. หน้า 45.
Koenig HG. Religion, spirituality, and health: the research and clinical implications. ISRN Psychiatry. 2012;2012:278730. PubMed PMID: 23762764
Alabdulwahab SS, Kachanathu SJ, Oluseye K. Physical activity associated with prayer regimes improves standing dynamic balance of healthy people. J Phys Ther Sci. 2013;25:1565-8.
Amir SN, Juliana N, Azmani S, Abu IF, Talib AHQA, Abdullah F, Salehuddin IZ, Teng NIMF, Amin NA, Azmi NASM, Aziz NASA. Impact of Religious Activities on Quality of Life and Cognitive Function Among Elderly. J Relig Health. 2022;61:1564-84.
Nazish N, Kalra N. Muslim prayer- a new form of physical activity: a narrative review. Int J Health Sci Res. 2018;8:337-44.
Adam Z,Ward C. Stress, Religious Coping and Wellbeing in Acculturating Muslims. Journal of Muslim Mental Health. 2016;10:3-26.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2553 จังหวัดพังงา.สำนักงานสถิติแห่งชาติ. 2555.
มารุต เหล็กเพชร. รายงานการดําเนินโครงการบริบาลปฐมภูมิมุ่งเน้นชุมชน:การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวเชิงป้องกัน ตําบลพรุใน. 2560
Brach C, Fraser I. Can cultural competency reduce racial and ethnic health disparities? A review and conceptual model. Med Care Res Rev. 2000;57(Suppl 1):181-217.
มารุต เหล็กเพชร. การวิจัยแบบมีส่วนร่วมโดยมีชุมชนเป็นฐาน :ในฐานะเครื่องมือและปัจจัยแห่งความสำเร็จของการร่วมสร้างระบบสุขภาพชุมชนที่เกาะยาว. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว. 2566;6:301-15.
Wallerstein N, Oetzel JG., Sanchez-Youngman S,Boursaw B,Dickson E,Kastelic S, et al. Engage for Equity: A Long-Term Study of Community-Based Participatory Research and Community-Engaged Research Practices and Outcomes. Health Educ Behav. 2020;47:380-90.
World Bank.The World Bank participation sourcebook. [Internet] The World Bank;1996 [cited 2023 August 15]. Available from: http://documents.worldbank.org/curated/en/289471468741587739/The-World-Bank-participation-sourcebook
อภิชัย มงคล, วัชนี หัตถพนม, ภัสรา เชษฐ์โชติศักดิ์, วรรณประภา ชะลอกุล, ละเอียด ปัญโญใหญ่, สุจริต สุวรรณชีพ. การศึกษาดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทย [The study to develop Thai mental health indicator]. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2544;46:209-25.
Chan CHY,Chan THY,Leung PPY,Brenner Mj,Wong VPY,Leung EKT,et al.Chan. Rethinking Well-Being in Terms of Affliction and Equanimity: Development of a Holistic Well-Being Scale. J Ethn Cult Divers Soc Work. 2014;23:289-308.
Adam Z,Ward C. Stress, Religious Coping and Wellbeing in Acculturating Muslims Journal of Muslim Mental Health. 2016;10:3-26.
Cohen J. Statistical power analysis for thebehavioral sciences. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates; 1998.
Dambha-Miller H, Simpson G, Hobson L, Roderick P, Little P, Everitt H, Santer M. Integrated primary care and social services for older adults with multimorbidity in England: a scoping review. BMC Geriatr. 2021;21(1):674. PubMed PMID: 34861831
Punnaraj W, Nuntaboot K, Leelakraiwan C, Prompakping B. A community capacity enhancement model for care of the elderly. PRIJNR .2013;14:360-71.
Najafi M, Gholipour K, Amerzadeh M. et al. A framework for elderly participation in Primary Health Care in Tabriz Health complexes. BMC Geriatr. 2023; 23:499. PubMed PMID: 37605154
Periyakoil VS. Building a culturally competent workforce to care for diverse older adults: scope of the problem and potential solutions. J Am Geriatr Soc. 2019;67(S2):S423-S432.
Behera BK, Prasad R, Shyambhavee. Primary health-care goal and principles. In: Healthcare strategies and planning for social inclusion and development. Amsterdam: Elsevier; 2022. p. 221-39.
