ความแม่นยำของ 14 ข้อคำถาม สำหรับคัดกรองภาวะสมองเสื่อมผู้สูงอายุไทยในระดับปฐมภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ปัจจุบันมีการแนะนำให้ใช้เครื่องมือ 14 ข้อคำถาม ในการคัดกรองภาวะสมองเสื่อมสำหรับผู้สูงอายุในชุมชน โดยอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) แต่ไม่พบข้อมูลของคุณสมบัติของเครื่องมือดังกล่าว การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณสมบัติเรื่องความแม่นยำ ระยะเวลาเฉลี่ยในการประเมิน และอิทธิพลของปัจจัยพื้นฐานผู้สูงอายุ ได้แก่เพศ อายุ ระดับการศึกษาที่มีผลต่อความถูกต้องของการทำนายของเครื่องมือ 14 ข้อคำถาม
รูปแบบวิจัย: Cross sectional study, diagnostic test
วัสดุและวิธีการ: ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 320 คน ทำแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป เครื่องมือ 14 ข้อคำถาม แบบทดสอบประสาทจิตวิทยา เพื่อหาคุณสมบัติของ 14 ข้อคำถาม โดยเปรียบเทียบกับการวินิจฉัยมาตรฐานทางคลินิก The fifth edition of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5)
ผลการศึกษา: เครื่องมือ 14 ข้อคำถาม มีค่าความไวร้อยละ 31.5 ค่าความจำเพาะร้อยละ 83.6 พื้นที่ใต้กราฟ AuROC เท่ากับ 0.58 ระยะเวลาเฉลี่ยที่ใช้ในการประเมิน 4 นาที 6 วินาที ระดับการศึกษาน้อยมีอิทธิพลต่อความถูกต้องของการทำนาย เกณฑ์ที่เหมาะสมคือคะแนนรวมมากกว่า 20 คะแนน หรือคะแนนรวมน้อยกว่าหรือเท่ากับ 20 แต่มีข้อ 1 และ 11 ข้อใดข้อหนึ่งมีระดับคะแนนมากกว่าหรือเท่ากับ 3 ขึ้นไป
สรุป: 14 ข้อคำถาม มีความไวและความจำเพาะค่อนข้างน้อย สำหรับการใช้เป็นเครื่องมือคัดกรองอาจจะต้องทบทวนวิธีการนำมาใช้งานและศึกษาคุณสมบัติของเครื่องมือเพิ่มเติม เพื่อให้มีความแม่นยำและเกิดประโยชน์สูงสุด
คำสำคัญ: แบบคัดกรอง ปฐมภูมิ สมองเสื่อม ผู้สูงอายุ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Robinson L, Tang E, Taylor JP. Dementia: timely diagnosis and early intervention. BMJ. 2015;350:h3029.
Patnode CD, Perdue LA, Rossom RC, et al. Screening for cognitive impairment in older adults: an evidence update for the U.S. preventive services task force. Rockville (MD): Agency for Healthcare Research and Quality (US); February 2020.
Terry Quinn. Dementia diagnosis: a decade of evidence [Internet]. 2019 [cited 30 June 2020]. Available on https:// www.evidentlycochrane.net/dementia-diagnosis-a-decade-of-evidence/
Livingston G, Sommerlad A, Orgeta V, Costafreda SG, Huntley J, Ames D, et al. Dementia prevention intervention, and care. Lancet (London, England), 2017;390(10113):2673–734.
Eichler T, Thyrian JR, Hertel J, Michalowsky B, Wucherer D, Dreier A, et al. Rates of formal diagnosis of dementia in primary care: the effect of screening. Alzheimer’s & dementia (Amsterdam, Netherlands). 2015;1:87–93.
Milne A, Culverwell A, Guss R, Tuppen J, Whelton R. Screening for dementia in primary care: a review of the use, efficacy and quality of measures. Int Psychogeriatr. 2008;20:911-26.
สมิต ประสันนาการ, อัจฉรา คำมะทิตย์, ฐิติวรรณ โยธาทัย, ปานเพชร สกุลคู. กระบวนการคัดกรองภาวะสมองเสื่อมในระยะเริ่มแรกของผู้สูงอายุในชุมชน: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. อุดรธานี : วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุดรธานี. 2560.
Noroozian M, Shakiba A, Iran-nejad S. The impact of illiteracy on the assessment of cognition and dementia: a critical issue in the developing countries. Int Psychogeriatr. 2014;26:2051–60.
Rosli R, Tan MP, Gray WK, Subramanian P, Chin AV. Cognitive assessment tools in Asia: a systematic review. Int Psychogeriatr. 2016;28:189–210.
สถาบันเวชศาสตร์ สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. สมาคมผู้ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. Practice Guidelines of Comprehensive Care Management for Older Persons with Dementia [Internet]. 2020 [cited 30 June 2020]. Available on http://agingthai.dms.moph.go.th/agingthai/wp-content/uploads/2020/04/แนวทางการจัดการดูแลผู้สูงอายุภาวะสมองเสื่อมแบบครบวงจร.pdf (15 July 2020)
อรวรรณ ศิลปกิจ. บทความฟื้นฟูวิชาการ การคัดกรองโรคสมองเสื่อม. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2014;21: 34-47.
กองตรวจราชการ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 (Inspection Guideline) ประเด็นสุขภาพกลุ่มวัย [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 14 ก.ย. 2563]. เข้าถึงได้จาก http://data.ptho.moph.go.th/inspec/2563/inspec63_2/triam_doc/เล่มแผนการตรวจราชการ%20ปี%202563/038.03%20Inspection%20Guideline%20ปี%2063_ผู้สูงอายุ%20edited%2013%20.20.pdf
Martyn C, Gale C, Smith T. How well is your memory working. In: Smith T, editor. The British Medical Association Family Doctor Guide to Forgetfulness & Dementia. Great Britain: Dorling Kindersley; 1999. p. 16-18.
Hajian-Tilaki K. Sample size estimation in diagnostic test studies of biomedical informatics. J Biomed Inform. 2014;48:193-204.
อาทิตยา สุวรรณสุทธิศรี, สุทธิศรี ตระกูลสิทธิโชค. ความชุกของภาวะสมองเสื่อมและปัจจัยที่สัมพันธ์กับ ภาวะสมองเสื่อม ตำบลหลักหก อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี. สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 2559;2:21-3
Graham DP, Kunik ME, Doody R, Snow AL. Self-reported awareness of performance in dementia. Brain Res Cogn Brain Res. 2005;25:144-52.
Lacerda I, Santos R, Belfort T, Neto JP, Dourado MCN. Patterns of discrepancies in different objects of awareness in mild and moderate Alzheimer’s disease. Aging Mental Health. 2018;26:1–8.
Senturk G, Bilgic B, Arslan AB, Bayram A, Hanagasi H, Gurvit H, Emre M. Cognitive and anatomical correlates of anosognosia in amnestic mild cognitive impairment and early- stage Alzheimer’s disease. Int Psychogeriatr. 2017;29:293-302.
Cacciamani F, Sambati L, Houot M, et al. Awareness of cognitive decline trajectories in asymptomatic individuals at risk for AD. Alzheimers Res Ther. 2020;12(1):129. PubMed PMID: 33054821
Gallassi R, Bisulli A, Oppi F, Poda R, Di Felice C. Subjective cognitive complaints, neuropsychological performance, affective and behavioural symptoms in non-demented patients. Int J Geriatr Psychiatry. 2008;23:95-101.
Studart A Neto, Nitrini R. Subjective cognitive decline: The first clinical manifestation of Alzheimer’s disease?. Dement Neuropsychol. 2016;10:170-7.
Park S, Lee JH, Lee J, Cho Y, Park HG, Yoo Y, et al. Interactions between subjective memory complaint and objective cognitive deficit on memory performances. BMC Geriatr. 2019;19(1):294. PubMed PMID: 31666029
Si T, Xing G, Han Y. Subjective cognitive decline and related cognitive deficits. Front Neurol. 2020;11:247. PubMed PMID: 32508729
Ryu SY, Kim A, Kim S, Park KW, Park KH, Youn YC, et al. Self- and informant-reported cognitive functioning and awareness in subjective cognitive decline, mild cognitive impairment, and very mild Alzheimer disease. Int J Geriatr Psychiatry. 2020;35:91-8.
Bellaali Y, Woodard JL, Hanseeuw B, Ivanoiu A. Spouse-appraised memory functioning predicts memory decline better than subjective memory complaints in community dwelling older adults at genetic risk for Alzheimer’s disease. Front Psychiatry. 2021;12:633102. PubMed PMID: 33692711
Corlier FW, Shaw C, Hayes-Larson E, Mungas D, Tomaszewski Farias S, Glymour MM, et al. Association between cognitive test performance and subjective cognitive decline in a diverse cohort of older adults: findings from the KHANDLE study. Alzheimer Dis Assoc Disord. 2020;34:198-205.
