การศึกษาเปรียบเทียบความต้องการหยุดยาของผู้สูงอายุกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ใช้ยาหลายขนาน ระหว่างกลุ่มที่เกิดภาระจากการใช้ยาและกลุ่มที่ไม่เกิดภาระจากการใช้ยา แผนกผู้ป่วยนอก ฝ่ายเวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ปัจจุบันจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ส่งผลให้โรคเรื้อรังพบได้มากขึ้น การใช้ยาหลายขนานในผู้สูงอายุกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอาจก่อให้เกิดผลกระทบด้านลบ รวมถึงการใช้ยาไม่สม่ำ-เสมอและการหยุดยาเอง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความต้องการหยุดยาของผู้สูงอายุกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ใช้ยาหลายขนานระหว่างกลุ่มที่เกิดภาระจากการใช้ยาและกลุ่มที่ไม่เกิดภาระจากการใช้ยา และปัจจัยที่มีผลต่อความต้องการหยุดยา
แบบวิจัย: การศึกษาแบบตัดขวาง
วัสดุและวิธีการ: ใช้แบบสอบถาม Revised Patients’ Attitudes Towards Deprescribing (rPATD) Questionnaire: Versions for Older Adults ร่วมกับการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล ภาวะสุขภาพ การใช้ยา และเหตุผลในการหยุดยา เก็บข้อมูลจากผู้ป่วยกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่มีการใช้ยาหลายขนาน ที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอก ฝ่ายเวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ในเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงอนุมานโดยใช้ Chi-square test และ multivariate analysis
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 264 คน อายุเฉลี่ย 67 ปี เป็นเพศหญิงร้อยละ 59.1 จัดอยู่ในกลุ่มที่เกิดภาระจากการใช้ยา 110 คน กลุ่มที่ไม่เกิดภาระจากการใช้ยา 154 คน โดยในแต่ละกลุ่มมีความต้องการหยุดยาอยู่ที่ร้อยละ 72.7 และ 48.1 ตามลำดับ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.001) ปัจจัยที่มีผลต่อความต้องการหยุดยา ได้แก่ ปัจจัยด้านภาระของการใช้ยา ระดับการศึกษา การมีโรคประจำตัวอื่นนอกจากกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และระดับการประเมินสภาวะสุขภาพของตนเอง โดยเหตุผลที่ต้องการหยุดยาคือไม่มีข้อบ่งชี้ในการใช้ยาแล้ว และประเภทที่ต้องการหยุดคือยาโรคประจำตัว
สรุป: ผู้สูงอายุกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ใช้ยาหลายขนานจำนวนมากมีความต้องการหยุดยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มที่เกิดภาระจากการใช้ยา เกี่ยวข้องกับปัจจัยทั้งตัวบุคคล ภาวะสุขภาพและการใช้ยา รวมถึงด้านทัศนคติ ดังนั้น บุคลากรทางการแพทย์จึงควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยด้านผู้ป่วยเพื่อร่วมกันวางแผนการดูแลสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพ
คำสำคัญ: ความต้องการหยุดยา การใช้ยาหลายขนาน ผู้สูงอายุ โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ภาระจากการใช้ยา
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. สถาน-การณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. 2022.
Kuchel GA. Systems Physiology of Aging and Selected Disorders of Homeostasis. In: Halter JB, Ouslander JG, Studenski S, High KP, Asthana S, Supiano MA, et al., editors. Hazzard’s Geriatric Medicine and Gerontology. 8th ed. New York, NY: McGraw-Hill Education; 2022.
Nothelle S, Brancati F, Boyd C. Managing the Care of Patients with Multiple Chronic Conditions. In: Halter JB, Ouslander JG, Studenski S, High KP, Asthana S, Supiano MA, et al., editors. Hazzard’s Geriatric Medicine and Gerontology. 8th ed. New York, NY: McGraw-Hill Education; 2022.
พีรพัฒน์ ทรัพย์พฤทธิกุล, ทัดตา ศรีบุญเรือง, สมฤทัย วัชราวิวัฒน์. Geriatric Pharmacotherapy and Polypharmacy. ใน: เกื้อเกียรติ ประดิษฐ์พรศิลป์, พรทิพย์ ควรคิด, สมบัติ ตรีประเสริฐสุข, ภรเอก มนัสวานิช, ไอศวรรย์ เพชรล่อเหลียน, ไพโรจน์ ฉัตรานุกูลชัย, บรรณาธิการ. ตำราเวชศาสตร์ผู้สูงวัย. กรุงเทพมหานคร: คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย; 2018. หน้า. 405-46.
Kaewsoothi T, Porruan R. Prevalence and factors associated with potentially inappropriate medications (PIMs) in elderly patient. Journal of Primary Care and Family Medicine (PCFM). 2021;4:69-80.
Pongchitsiri S. Prevalence and Associated Factors of Medication Non-adherence among Elderly Patients with Chronic Diseases in Primary Care Setting of Chachoengsao Province. J Prapokklao Hosp Clin Med Educat Center. 2021;38:97-104.
Ruangritchankul S, Krairit O, Putthipokin K, Chansirikarnjana S, Assavapokee T, Sraium S. Polypharmacy among Older Adults in Outpatient Clinic, Internal Medicine Department, Ramathibodi Hospital. Thai Journal of Toxicology. 2018;33:35-50.
Horne R, Weinman J, Hankins M. The beliefs about medicines questionnaire: The development and evaluation of a new method for assessing the cognitive representation of medication. Psychology & Health. 1999;14:1-24.
Gatt I, West LM, Calleja N, Briffa C, Cordina M. Psychometric properties of the Belief about Medicines Questionnaire (BMQ) in the Maltese language. Pharm Pract (Granada). 2017;15:886.
Hilmer SN, Mager DE, Simonsick EM, Cao Y, Ling SM, Windham BG, et al. A drug burden index to define the functional burden of medications in older people. Arch Intern Med. 2007;167:781-7.
Reeve E, Shakib S, Hendrix I, Roberts MS, Wiese MD. Development and validation of the patients’ attitudes towards deprescribing (PATD) questionnaire. Int J Clin Pharm. 2013;35:51-6.
Reeve E, Low LF, Shakib S, Hilmer SN. Development and Validation of the Revised Patients’ Attitudes Towards Deprescribing (rPATD) Questionnaire: Versions for Older Adults and Caregivers. Drugs Aging. 2016;33:913-28.
Freeman TR. McWhinney’s Textbook of Family Medicine: New York: Oxford University Press; 2016.
Tavakol M, Dennick R. Making sense of Cronbach’s alpha. Int J Med Educ. 2011;2:53-5.
Taber KS. The Use of Cronbach’s Alpha When Developing and Reporting Research Instruments in Science Education. Research in Science Education. 2018;48:1273-96.
Shrestha S, Giri R, Sapkota HP, Danai SS, Saleem A, Devkota S, et al. Attitudes of ambulatory care older Nepalese patients towards deprescribing and predictors of their willingness to deprescribe. Ther Adv Drug Saf. 2021;12:20420986211019309. PubMed PMID: 34211689
Reeve E, Low LF, Hilmer SN. Attitudes of Older Adults and Caregivers in Australia toward Deprescribing. J Am Geriatr Soc. 2019;67:1204-10.
Hanna V, Chahine B, Souheil FA. Attitudes of Lebanese community-dwelling older adults towards deprescribing using the rPATD tool. Arch Gerontol Geriatr. 2023;105:104840. PubMed PMID: 36343438
Crutzen S, Abou J, Smits SE, Baas G, Hugtenburg JG, Heringa M, et al. Older people’s attitudes towards deprescribing cardiometabolic medication. BMC Geriatr. 2021;21:366. PubMed PMID: 34134649
